ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ। ਉਹ ਸੁੱਚੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਵਾਈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਪ ਦੇ ਨਾਦ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਜਦ ਰਾਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਤੇ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਏ। ਮੰਦਰ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਕੋਠੀਆਂ ਦੇ ਛੱਜਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਘਰ-ਘਰ, ਸਭਾ-ਮੰਡਪਾਂ ਅਤੇ ਅਣਚਿੰਨ੍ਹੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਝੰਡੇ ਤੇ ਬੈਨਰ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨਾਚਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੇਡਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਧੂਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਕਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ। ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਦੀਵੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਰਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭਾ-ਮੰਡਪਾਂ ਤੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਕਿੰਨੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਖਾ ਬਣੇਗਾ।" "ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਿਰ ਜੀਵੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇਖਾਂਗੇ।" ਜਦ ਲੋਕ ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ, ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਭਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਯੋਧਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਗਰ ਵਰਗੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਅਗਲਾ ਚਾਪਟਰ ਸੁਣੋ। ਇੱਕ ਦਾਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਚਮਕਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਉੱਥੋਂ ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰੀ ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇਖੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਬੈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੀਤਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਧੋ ਕੇ ਤਿਆਰ ਵੇਖਿਆ। ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਜਾਤ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰਣ-ਛਣ, ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜੀਉਂਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਝੰਡੇ-ਬੈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ—ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਦੌਲਤ ਵੰਡ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਦਾਈ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਣੀ ਵਾਲੀ ਹੈ। "ਕੱਲ੍ਹ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣੇਗਾ।" ਦਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ, ਜੋ ਜਲਦੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਮਹਲ ਤੋਂ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੰਥਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਦ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਉਠ, ਮੂਰਖ! ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਪਈ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।" "ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਦਿਸਦੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਜਿਸ ਗੱਲ 'ਚ ਤੂੰ ਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਅਸਥਿਰ ਹੈ।" ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ, ਮੰਥਰਾ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਕੈਕੇਈ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਸੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।