અભીમવન્વન્સ્વભિષ્ટિમૂતયોઽન્તરિક્ષપ્રાં તવિષીભિરાવૃતમ્ । ઇન્દ્રં દક્ષાસ ઋભવો મદચ્યુતં શતક્રતું જવની સૂનૃતારુહત્
જે લોકો પોતાની ઇચ્છા માટે ઉત્સુક છે, તેઓએ મધ્યઆકાશ સુધી વ્યાપેલા શક્તિશાળી ઇન્દ્રને શોધ્યા છે; કુશળ લોકો પોતાની શક્તિઓથી, આનંદથી પ્રેરિત, શતશક્તિમાન ઇન્દ્રને પ્રાપ્ત કરે છે.
ત્વં ગોત્રમઙ્ગિરોભ્યોઽવૃણોરપોતાત્રયે શતદુરેષુ ગાતુવિત્ । સસેન ચિદ્વિમદાયાવહો વસ્વાજાવદ્રિં વાવસાનસ્ય નર્તયન્
હે ઇન્દ્ર, તું અંગિરસોને ગાય આપીને, દૂર રહેનાર માટે માર્ગ ખોલી દીધો; તું પોતાની સેના સાથે વિમદ માટે ધન લાવ્યો અને ઉત્સુક માટે પર્વત પણ હલાવી દીધો.
ત્વમપામપિધાનાવૃણોરપાધારયઃ પર્વતે દાનુમદ્વસુ । વૃત્રં યદિન્દ્ર શવસાવધીરહિમાદિત્સૂર્યં દિવ્યારોહયો દૃશે
હે ઇન્દ્ર, તું જળના આવરણ દૂર કરીને, પર્વત પર પ્રવાહ વહાવ્યા; તું વૃત્રને મારીને, સૂર્યને આકાશમાં ચડાવ્યો કે બધા તેને જોઈ શકે.
ત્વં માયાભિરપ માયિનોઽધમઃ સ્વધાભિર્યે અધિ શુપ્તાવજુહ્વત । ત્વં પિપ્રોર્નૃમણઃ પ્રારુજઃ પુરઃ પ્ર ઋજિશ્વાનં દસ્યુહત્યેષ્વાવિથ
તારી માયાથી, તું માયાવાળાઓને હરાવી નાખે છે, જે પોતાની સ્વભાવથી સુતા હતા; તું પિપ્રુના કિલ્લાઓ તોડી નાખે છે અને ઋજિશ્વાનને દુશ્મનના વિનાશમાં મદદ કરે છે.
ત્વં કુત્સં શુષ્ણહત્યેષ્વાવિથારન્ધયોઽતિથિગ્વાય શમ્બરમ્ । મહાન્તં ચિદર્બુદં નિ ક્રમીઃ પદા સનાદેવ દસ્યુહત્યાય જજ્ઞિષે
તુએ કુત્સાને શુષ્ણના વિનાશમાં મદદ કરી, અને અતિથિગ્વા માટે શમ્બરાને દબાવી દીધો; તું મહાન અર્બુદને પણ પગલે દબાવી દીધો—તુ તો પ્રાચીન સમયથી દુશ્મનના વિનાશ માટે જન્મ્યો છે.
ત્વે વિશ્વા તવિષી સધ્ર્યગ્ઘિતા તવ રાધઃ સોમપીથાય હર્ષતે । તવ વજ્રશ્ચિકિતે બાહ્વોર્હિતો વૃશ્ચા શત્રોરવ વિશ્વાનિ વૃષ્ણ્યા
તમામ શક્તિઓ તારી સાથે એક થઈને રહે છે; તારી દાનશીલતા સોમપાન સમયે આનંદિત થાય છે; તારો વજ્ર તારા બાહુમાં તયાર છે—તે વડે તું શત્રુની બધી શક્તિઓને નાશ કરે છે.
વિ જાનીહ્યાર્યાન્યે ચ દસ્યવો બર્હિષ્મતે રન્ધયા શાસદવ્રતાન્ । શાકી ભવ યજમાનસ્ય ચોદિતા વિશ્વેત્તા તે સધમાદેષુ ચાકન
તુ આર્ય અને દાસ્યુને ઓળખી, નિયમ વિહોણા લોકોને વશમાં કર; યજ્ઞકર્તા માટે પ્રેરક બન, અને તારી બધી કૃપા સભામાં હાજર રહે.
અનુવ્રતાય રન્ધયન્નપવ્રતાનાભૂભિરિન્દ્રઃ શ્નથયન્નનાભુવઃ । વૃદ્ધસ્ય ચિદ્વર્ધતો દ્યામિનક્ષત સ્તવાનો વમ્રો વિ જઘાન સંદિહઃ
ઇન્દ્ર અનુયાયી અને અનનુયાયી બંનેને વશમાં કરે છે, દુશ્મનને તોડી નાખે છે; જે ઝૂકતા નથી, તેમને પણ દબાવી નાખે છે—even વૃદ્ધને પણ છોડતો નથી; અને નમ્ર માણસે ગર્વીલા શત્રુને હરાવી નાખ્યો છે.
તક્ષદ્યત્ત ઉશના સહસા સહો વિ રોદસી મજ્મના બાધતે શવઃ । આ ત્વા વાતસ્ય નૃમણો મનોયુજ આ પૂર્યમાણમવહન્નભિ શ્રવઃ
જ્યારે ઉશના એ શક્તિ ઘડી, જે આકાશ અને પૃથ્વી પર વ્યાપી છે, ત્યારે તારી શક્તિ, હે ઇન્દ્ર, વિજય લાવે છે; પવનપુત્રના મનથી જોડાઈને, તારી કીર્તિ સર્વત્ર પ્રસરે છે.
મન્દિષ્ટ યદુશને કાવ્યે સચાઁ ઇન્દ્રો વઙ્કૂ વઙ્કુતરાધિ તિષ્ઠતિ । ઉગ્રો યયિં નિરપઃ સ્રોતસાસૃજદ્વિ શુષ્ણસ્ય દૃંહિતા ઐરયત્પુરઃ
ઉશનાની જ્ઞાનમયતા સૌથી મીઠી છે, જેના કારણે ઇન્દ્ર સૌને વશમાં કરે છે; ભયાનક ઇન્દ્રે યુદ્ધમાં જળ છોડાવ્યા અને શુષ્ણના કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા.
આ સ્મા રથં વૃષપાણેષુ તિષ્ઠસિ શાર્યાતસ્ય પ્રભૃતા યેષુ મન્દસે । ઇન્દ્ર યથા સુતસોમેષુ ચાકનોઽનર્વાણં શ્લોકમા રોહસે દિવિ
તુ વજ્રધારી, શાર્યાતના દાનથી સુશોભિત રથ પર ઊભો છે; હે ઇન્દ્ર, જેમ તું સોમપાનમાં આનંદ પામે છે, તેમ તું સ્વર્ગમાં અખંડિત કીર્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.
અદદા અર્ભાં મહતે વચસ્યવે કક્ષીવતે વૃચયામિન્દ્ર સુન્વતે । મેનાભવો વૃષણશ્વસ્ય સુક્રતો વિશ્વેત્તા તે સવનેષુ પ્રવાચ્યા
તુએ નાના બાળકને મહાન વક્તા કક્ષીવતને, સુનવા માટે આપ્યો; તું વૃષણશ્વના ચતુરાઈથી છલાયો નહીં—તારા બધા કાર્યો યજ્ઞસ્થળે ગવાયલાયક છે.
ઇન્દ્રો અશ્રાયિ સુધ્યો નિરેકે પજ્રેષુ સ્તોમો દુર્યો ન યૂપઃ । અશ્વયુર્ગવ્યૂ રથયુર્વસૂયુરિન્દ્ર ઇદ્રાયઃ ક્ષયતિ પ્રયન્તા
ઇન્દ્ર માટે સુંદર રીતે દબાવેલો સોમરસ પ્યાલામાં ઢોળવામાં આવ્યો છે; યજ્ઞના થાંભલા જેવો સ્તોત્ર પણ ગવાયું છે. ઘોડા, ગાય, રથ અને ધનથી ભરપૂર એવા ઇન્દ્ર, આ યજ્ઞને સફળતા લાવનારા નેતા છે.
ઇદં નમો વૃષભાય સ્વરાજે સત્યશુષ્માય તવસેઽવાચિ । અસ્મિન્નિન્દ્ર વૃજને સર્વવીરાઃ સ્મત્સૂરિભિસ્તવ શર્મન્સ્યામ
આ વંદના હું પ્રકાશના રાજા, વાછરડા જેવા બલવાન અને સાચી તાકાત ધરાવનારા તવસ માટે અર્પણ કરું છું. હે ઇન્દ્ર, આ સભામાં અમે બધા વીર અને દાતાઓ સાથે તારી રક્ષામાં રહીએ એવી આશા રાખીએ છીએ.
ત્યં સુ મેષં મહયા સ્વર્વિદં શતં યસ્ય સુભ્વઃ સાકમીરતે । અત્યં ન વાજં હવનસ્યદં રથમેન્દ્રં વવૃત્યામવસે સુવૃક્તિભિઃ
ચાલો, તેજસ્વી સ્તોત્રો દ્વારા પ્રકાશના જ્ઞાનવાળા અને જેમાં સો બલવાનો આનંદ કરે છે એવા મેષની મહિમા કરીએ. જેમ તેજસ્વી ઘોડો કે વિજયી રથ હોય, તેમ અમે સુમધુર વચનોથી ઇન્દ્રને સહાય માટે પોકારીએ.
સ પર્વતો ન ધરુણેષ્વચ્યુતઃ સહસ્રમૂતિસ્તવિષીષુ વાવૃધે । ઇન્દ્રો યદ્વૃત્રમવધીન્નદીવૃતમુબ્જન્નર્ણાંસિ જર્હૃષાણો અન્ધસા
જે પર્વતની જેમ અડગ અને હજારો શક્તિઓથી ભરપૂર છે, એ ઇન્દ્રે જ્યારે વૃત્રને મારીને નદીઓ પરથી અવરોધ દૂર કર્યો, ત્યારે સોમરસના આનંદમાં પાણી વહાવી દીધાં.
સ હિ દ્વરો દ્વરિષુ વવ્ર ઊધનિ ચન્દ્રબુધ્નો મદવૃદ્ધો મનીષિભિઃ । ઇન્દ્રં તમહ્વે સ્વપસ્યયા ધિયા મંહિષ્ઠરાતિં સ હિ પપ્રિરન્ધસઃ
યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ રક્ષક, તેજસ્વી કટિ ધરાવનારા અને બુદ્ધિથી મદમાં મસ્ત એવા ઇન્દ્રને હું સ્પષ્ટ સમજ સાથે બોલાવીશ, કારણ કે એ સોમરસમાં આનંદ પામનારા મહાદાતા છે.
આ યં પૃણન્તિ દિવિ સદ્મબર્હિષઃ સમુદ્રં ન સુભ્વઃ સ્વા અભિષ્ટયઃ । તં વૃત્રહત્યે અનુ તસ્થુરૂતયઃ શુષ્મા ઇન્દ્રમવાતા અહ્રુતપ્સવઃ
જેમ સ્વર્ગના આસનોએ પોતાનું ધન સમુદ્રમાં ભરી દીધું હોય તેમ, વૃત્રના વિનાશ સમયે એ તરફ ધારો સ્થિર રહ્યા; ઇન્દ્રની અખૂટ શક્તિએ પાણી વહાવી દીધાં, તેમનું બળ ક્યારેય ઓછું પડતું નથી.
અભિ સ્વવૃષ્ટિં મદે અસ્ય યુધ્યતો રઘ્વીરિવ પ્રવણે સસ્રુરૂતયઃ । ઇન્દ્રો યદ્વજ્રી ધૃષમાણો અન્ધસા ભિનદ્વલસ્ય પરિધીઁરિવ ત્રિતઃ
જ્યારે ઇન્દ્રે પોતાના આનંદમાં, વજ્ર ધારણ કરીને, વલાના અવરોધ ત્રિતાની જેમ તોડી નાખ્યા, ત્યારે નદીઓ ઊંચા ઢોળાણ પરથી વહેતી જાય તેમ દોડી નીકળી.
પરીં ઘૃણા ચરતિ તિત્વિષે શવોઽપો વૃત્વી રજસો બુધ્નમાશયત્ । વૃત્રસ્ય યત્પ્રવણે દુર્ગૃભિશ્વનો નિજઘન્થ હન્વોરિન્દ્ર તન્યતુમ્
તેમનું તેજ ગરમી સાથે ચારે બાજુ ફરે છે, યુદ્ધની તલપ સાથે; તેમણે પાણી જીત્યા અને વાયુમંડળના તળિયે પહોંચ્યા. વૃત્રના પતન સમયે, કઠિન શસ્ત્રોથી, હે ઇન્દ્ર, તું વીજળીના ઘા સાથે દુશ્મનને સંહાર્યો.
હ્રદં ન હિ ત્વા ન્યૃષન્ત્યૂર્મયો બ્રહ્માણીન્દ્ર તવ યાનિ વર્ધના । ત્વષ્ટા ચિત્તે યુજ્યં વાવૃધે શવસ્તતક્ષ વજ્રમભિભૂત્યોજસમ્
હે ઇન્દ્ર, તારી સ્તુતિઓ જ તને વધારતી જાય છે, લહેરો પણ તને સ્પર્શી શકતી નથી, તું તો ઊંડા તળાવ જેવો છે. ત્વષ્ટાએ પણ તારી શક્તિ વધારી અને અપરાજિત વજ્ર બનાવ્યો.
જઘન્વાઁ ઉ હરિભિઃ સમ્ભૃતક્રતવિન્દ્ર વૃત્રં મનુષે ગાતુયન્નપઃ । અયચ્છથા બાહ્વોર્વજ્રમાયસમધારયો દિવ્યા સૂર્યં દૃશે
હે ઇન્દ્ર, તું પોતાના ઘોડાઓ સાથે વૃત્રને સંહાર્યો, માનવ માટે માર્ગ ખોલ્યો અને પાણી વહાવી દીધાં. તું પોતાના હાથમાંથી લોખંડનો વજ્ર આપ્યો અને આકાશમાં સૌને જોવા માટે સૂર્યને સ્થિર કર્યો.
બૃહત્સ્વશ્ચન્દ્રમમવદ્યદુક્થ્યમકૃણ્વત ભિયસા રોહણં દિવઃ । યન્માનુષપ્રધના ઇન્દ્રમૂતયઃ સ્વર્નૃષાચો મરુતોઽમદન્નનુ
મહાન અને તેજસ્વી સ્તુતિઓ તેમણે ભયથી રચી, જાણે સ્વર્ગની ટોચ પર ચઢ્યા હોય. જ્યારે મનુષ્યોના નેતા ઇન્દ્ર સાથે મરુતગણ ગાનમાં આનંદ પામ્યા.
દ્યૌશ્ચિદસ્યામવાઁ અહેઃ સ્વનાદયોયવીદ્ભિયસા વજ્ર ઇન્દ્ર તે । વૃત્રસ્ય યદ્બદ્બધાનસ્ય રોદસી મદે સુતસ્ય શવસાભિનચ્છિરઃ
હે ઇન્દ્ર, તારા વજ્રના ગર્જનાથી આકાશ પણ ડરીને ધ્રૂજી ઉઠ્યું. જ્યારે તું સોમરસના ઉત્સાહમાં બંધાયેલા વૃત્રનું મસ્તક તોડી નાખ્યું.
યદિન્ન્વિન્દ્ર પૃથિવી દશભુજિરહાનિ વિશ્વા તતનન્ત કૃષ્ટયઃ । અત્રાહ તે મઘવન્વિશ્રુતં સહો દ્યામનુ શવસા બર્હણા ભુવત્
જ્યારે, હે ઇન્દ્ર, પૃથ્વી દસ હાથ જેટલી વિશાળ થઈ અને સર્વ લોકો વિસ્તૃત થયા, ત્યારે, હે દાતા, તારી પ્રસિદ્ધ શક્તિ પ્રગટ થઈ અને તું આકાશ જેટલો મહાન થયો.
ત્વમસ્ય પારે રજસો વ્યોમનઃ સ્વભૂત્યોજા અવસે ધૃષન્મનઃ । ચકૃષે ભૂમિં પ્રતિમાનમોજસોઽપઃ સ્વઃ પરિભૂરેષ્યા દિવમ્
હે ઇન્દ્ર, તું પોતાની શક્તિ અને દ્રઢ મનથી આકાશ અને વાયુમંડળના અંત સુધી પહોંચી ગયો. તું પૃથ્વીને પોતાની તાકાતનું માપદંડ બનાવ્યું, પાણી અને સૂર્યને ઘેરી લીધાં અને સ્વર્ગ સુધી પહોંચ્યો.
ત્વં ભુવઃ પ્રતિમાનં પૃથિવ્યા ઋષ્વવીરસ્ય બૃહતઃ પતિર્ભૂઃ । વિશ્વમાપ્રા અન્તરિક્ષં મહિત્વા સત્યમદ્ધા નકિરન્યસ્ત્વાવાન્
તું પૃથ્વીનું માપદંડ અને મહાન જગતનો સ્વામી છે. તું પોતાની મહિમાથી આખું અંતરિક્ષ વ્યાપી લીધું છે; સાચે, તારા જેવો બીજો કોઈ નથી.
ન યસ્ય દ્યાવાપૃથિવી અનુ વ્યચો ન સિન્ધવો રજસો અન્તમાનશુઃ । નોત સ્વવૃષ્ટિં મદે અસ્ય યુધ્યત એકો અન્યચ્ચકૃષે વિશ્વમાનુષક્
જેની મહિમાનો અંત સ્વર્ગ કે પૃથ્વી પણ પહોંચી શકતી નથી, નદીઓ પણ તેની શક્તિનો અંત પામી શકતી નથી; અને તેની મદમસ્તી સામે કોઈ ધારો ટકી શકતા નથી—એ એકલાએ જ સર્વ માનવોમાં સર્વ કાર્ય સિદ્ધ કર્યા છે.
આર્ચન્નત્ર મરુતઃ સસ્મિન્નાજૌ વિશ્વે દેવાસો અમદન્નનુ ત્વા । વૃત્રસ્ય યદ્ભૃષ્ટિમતા વધેન નિ ત્વમિન્દ્ર પ્રત્યાનં જઘન્થ
આ યુદ્ધમાં મરુતોએ જયઘોષ કર્યો અને બધા દેવતાઓએ તારી સાથે આનંદ કર્યો, જ્યારે તું, હે ઇન્દ્ર, પ્રખર શસ્ત્રથી વૃત્રના પલાયનને રોકી દીધું.
ન્યૂ ષુ વાચં પ્ર મહે ભરામહે ગિર ઇન્દ્રાય સદને વિવસ્વતઃ । નૂ ચિદ્ધિ રત્નં સસતામિવાવિદન્ન દુષ્ટુતિર્દ્રવિણોદેષુ શસ્યતે
ચાલો, આપણે મહાન માટે વાણી ઉઠાવીએ, વિવસ્વાનના ગૃહમાં ઇન્દ્ર માટે ગીત ગાઈએ. કારણ કે આજે પણ, જેમ શોધનારને રત્ન મળે છે તેમ, સાચા સ્તુતિવાળા જ ધન મેળવે છે; જેની પ્રશંસા નથી, તેને કોઈ ધન આપતું નથી.