सामवेदः

अ एष वृषा कनिक्रदद्दशभिर्जामिभिर्यतः च् अभि द्रोणानि धावति

हा बलवान, गर्जना करणारा, आपल्या नातेवाईकांनी दहा प्रकारे प्रेरित होऊन, पात्रांकडे धाव घेतो.

अ एष सूर्यमरोचयत्पवमानो अधि द्यवि च् पवित्रे मत्सरो मदः

हा पवमान, आकाशातील सूर्य उजळवतो; शुद्ध करणाऱ्या पात्रात आनंदाचा उत्साह उसळतो.

अ एष सूर्येण हासते संवसानो विवस्वता च् पतिर्वाचो अदाभ्यः

हा, तेजस्वी सूर्याशी एकरूप होऊन, विवस्वतासोबत प्रकाशतो; तो वाणीचा स्वामी आणि कोणाच्याही आवाक्याबाहेर आहे.

अ एष कविरभिष्टुतः पवित्रे अधि तोशते च् पुनानो घ्नन्नप द्विषः

हा ऋषी, स्तुती आणि शुद्धतेने उजळलेला, शुद्ध पात्रात आनंद घेतो; शत्रूंना नष्ट करतो आणि स्वच्छ करतो.

अ एष इन्द्राय वायवे स्वर्जित्परि षिच्यते च् पवित्रे दक्षसाधनः

हा तेज मिळवणारा, इंद्र आणि वायूसाठी शुद्ध पात्रात ओतला जातो; तेथे तो कौशल्य साधतो.

अ एष नृभिर्वि नीयते दिवो मूर्धा वृषा सुतः च् सोमो वनेषु विश्ववित्

हा सोम, वृषभ आणि पिळलेला, माणसांनी पुढे नेला जातो; सर्व जाणणारा, तो वनातून फिरतो आणि आकाशाचा प्रमुख आहे.

अ एष गव्युरचिक्रदत्पवमानो हिरण्ययुः च् इन्दुः सत्राजिदस्तृतः

हा पवमान, गायी मिळवण्यासाठी इच्छुक, तेजाने चमकतो; सोन्यासारखा इंदू, सभांमध्ये विजयी, ओतला जातो.

अ एष शुष्म्यसिष्यददन्तरिक्षे वृषा हरिः च् पुनान इन्दुरिन्द्रमा

हा शक्तिशाली, सुवर्णवर्णाचा, शुद्ध झालेला, आकाशमध्यभागी उसळतो; इंदू, शुद्ध होत, इंद्राला शोधतो.

अ एष शुष्म्यदाभ्यः सोमः पुनानो अर्षति च् देवावीरघशंसहा

हा सोम, शुद्ध होऊन, अजेयांसाठी उसळतो; तो दैवी, वीर आणि वाईट बोलणाऱ्यांचा नाश करणारा आहे.

अ स सुतः पीतये वृषा सोमः पवित्रे अर्षति च् विघ्नन्रक्षांसि देवयुः

हा पिळलेला, बलवान सोम, पिण्यासाठी शुद्ध पात्रात वाहतो; दैवी स्वरूपाचा, तो राक्षसांचा नाश करतो.

अ स पवित्रे विचक्षणो हरिरर्षति धर्णसिः च् अभि योनिं कनिक्रदत्

हा बुद्धिमान, सुवर्णवर्णाचा, शुद्ध पात्रात वाहतो; गर्जना करत, आपल्या स्थानाकडे धाव घेतो.

अ स वाजी रोचना दिवः पवमानो वि धावति च् रक्षोहा वारमव्ययम्

हा घोडा, पवमान, स्वर्गाच्या तेजस्वी प्रदेशांतून धावतो; राक्षसांचा संहार करणारा, तो कधीही न संपणाऱ्या ध्येयाला पोहोचतो.

अ स त्रितस्याधि सानवि पवमानो अरोचयत् च् जामिभिः सूर्यं सह

हा पवमान, त्रिताच्या शिखरावर, आपल्या नातेवाईकांसह सूर्य उजळवतो.

अ स वृत्रहा वृषा सुतो वरिवोविददाभ्यः च् सोमो वाजमिवासरत्

हा सोम, वृषभ आणि पिळलेला, वृत्राचा संहार करणारा, अजेयांना मोकळे स्थान देतो आणि घोड्यासारखा धावतो.

अ स देवः कविनेषितो ऽभि द्रोणानि धावति च् इन्दुरिन्द्राय मंहयन्

हा देव, ऋषीने प्रेरित होऊन, पात्रांकडे धाव घेतो; इंदू, इंद्राचे महत्त्व वाढवतो.

अ यः पावमानीरध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् च् सर्वं स पूतमश्नाति स्वदितं मातरिश्वना

जो पावमानी ऋचांचा जप करतो, त्या ऋषींनी गोळा केलेल्या अमृतरसाचा, तो सर्व शुद्ध केलेले, मातेच्या वाऱ्याने गोड झालेलं अन्न खरोखरच खातो.

अ पावमानीर्यो अध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् च् तस्मै सरस्वती दुहे क्षीरं सर्पिर्मधूदकम्

जो पावमानी ऋचांचा जप करतो, त्या ऋषींनी गोळा केलेल्या अमृतरसाचा, त्याला सरस्वती स्वतः दूध, तूप, मध आणि पाणी देते.

अ पावमानीः स्वस्त्ययनीः सुदुघा हि घृतश्चुतः च् ऋषिभिः संभृतो रसो ब्राह्मणेष्वमृतं हितम्

पावमानी ऋचा कल्याणकारी आहेत, सदैव दूध देणाऱ्या, तुपाने ओसंडून वाहणाऱ्या; ऋषींनी गोळा केलेला हा रस ब्राह्मणांमध्ये अमृत म्हणून ठेवला आहे.

अ पावमानीर्दधन्तु न इमं लोकमथो अमुम् च् नो देवीर्देवैः समाहृताः

हे पावमानी ऋचा, आम्हाला हा लोक आणि पुढचा लोक दोन्ही मिळू देत; या देवी, देवांनी एकत्र आणलेल्या, आमच्यासाठी स्थिर होऊ देत.

अ येन देवाः पवित्रेणात्मानं पुनते सदा च् तेन सहस्रधारेण पावमानीः पुनन्तु नः

ज्याने देव नेहमी पवित्रतेने स्वतःला शुद्ध करतात, त्या हजार धारांनी वाहणाऱ्या प्रवाहाने, पावमानी ऋचा आम्हाला शुद्ध करू देत.

अ पावमानीः स्वस्त्ययनीस्ताभिर्गच्छति नान्दनम् च् पुण्यांश्च भक्षान्भक्षयत्यमृतत्वं च गच्छति

पावमानी ऋचा कल्याणकारी आहेत, त्यांच्यामुळे आनंद मिळतो, पुण्य अन्न खाता येते आणि अमरत्व प्राप्त होते.

अ अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः स्वे दुरोणे च् चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी स्वाहुतं विश्वतः प्रत्यञ्चम्

आम्ही मोठ्या नम्रतेने सर्वात तरुण, स्वतःच्या घरात प्रज्वलित होणाऱ्या, आकाश आणि पृथ्वीच्या मध्ये तेजस्वी, सर्व बाजूंनी बोलावलेल्या त्या तेजस्वी अग्नीपाशी आलो आहोत.

अ स मह्ना विश्वा दुरितानि साह्वानग्नि ष्टवे दम आ जातवेदाः च् स नो रक्षिषद्दुरितादवद्यादस्मान्गृणत उत नो मघोनः

आपल्या मोठेपणाने, सर्व वाईट दूर करणारा, घरात बोलावलेला अग्नी, हे जातवेद, तू आम्हाला संकटांपासून, दोषांपासून वाचव, आणि आम्ही तुझी स्तुती करत असताना आम्हाला संपत्ती दे.

अ त्वं वरुण उत मित्रो अग्ने त्वां मतिभिर्वसिष्ठाः च् त्वे वसु सुषणनानि सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः

वरुण, मित्र आणि अग्नी, वसिष्ठांनी आपल्या मनाने तुमची पूजा केली आहे; तुमची संपत्ती अत्यंत प्रिय होवो; तुम्ही सगळे नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.

अ महां इन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वृष्टिमां इव च् स्तोमैर्वत्सस्य वावृधे

इंद्र मोठा आहे आपल्या बळामुळे, जसा पाऊस देणारा मेघ; स्तुतींमुळे तो वासरासारखा वाढला आहे.

अ कण्वा इन्द्रं यदक्रत स्तोमैर्यज्ञस्य साधनम् च् जामि ब्रुवत आयुधा

कण्वांनी आपल्या स्तोत्रांनी इंद्राला यज्ञाचा साधक केला, हे बंधू, त्या शस्त्रांची गोष्ट सांगा.

अ प्रजामृतस्य पिप्रतः प्र यद्भरन्त वह्नयः च् विप्रा ऋतस्य वाहसा

जेव्हा अमृताचे वहन करणारे अग्नी संतती निर्माण करतात, तेव्हा ज्ञानी लोक सत्याच्या सामर्थ्याने त्याला पुढे नेतात.

अ पवमानस्य जिघ्नतो हरेश्चन्द्रा असृक्षत च् जीरा अजिरशोचिषः

शुद्ध करणाऱ्याच्या, प्रहार करणाऱ्याच्या तेजस्वी धारांनी प्रवाह वाहतात; जुन्या पण नेहमी ताज्या ज्वाळा असतात.

अ पवमानो रथीतमः शुभ्रेभिः शुभ्रशस्तमः च् हरिश्चन्द्रो मरुद्गणः

शुद्ध करणारा, उत्तम रथवान, तेजस्वी किरणांनी उजळणारा, सोन्यासारखा तेजस्वी, मरुतांचा समूह आहे.