ସାମଵେଦଃ
ଇତ୍ଯାରଣ୍ଯଂ ପର୍ଵ .. ମହାନାମ୍ନ୍ଯ ଵିଦା ମଘଵନ୍ ଵିଦା ଗାତୁମନୁଶଂସିଷୋ ଦିଶଃ ଶିକ୍ଷା ଶଚୀନାଂ ପତେ ପୂର୍ଵୀଣାଂ ପୁରୂଵସୋ
ଏପରି ଅରଣ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ... ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଜଣା; ହେ ଦୟାଳୁ, ପ୍ରଶଂସାର ପଥକୁ ଜଣା; ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦିଶା ଦେଉ, ପୂର୍ବ ଏବଂ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଥିବା ପୂରୁବସୁ।
ଆଭିଷ୍ଟ୍ଵମଭିଷ୍ଟିଭିଃ ସ୍ଵା ଽର୍ନ୍ନାଂଶୁଃ ପ୍ରଚେତନ ପ୍ରଚେତଯେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ନ ଇଷେ
ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ସହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜଣା ହୋଇଛନ୍ତି, ଅଭାବ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ଏଵା ହି ଶକ୍ରୋ ରାଯେ ଵାଜାଯ ଵଜ୍ରିଵଃ ଶଵିଷ୍ଠ ଵଜ୍ରିନ୍ନୃଞ୍ଜସେ ମଂହିଷ୍ଠ ଵଜ୍ରିନ୍ନୃଞ୍ଜସ ଆ ଯାହି ପିବ ମତ୍ସ୍ଵ
ଏହିପରି, ହେ ଶକ୍ର, ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆସ, ପିଉ, ଆନନ୍ଦ କର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ।
ଵିଦା ରାଯେ ସୁଵୀର୍ଯଂ ଭଵୋ ଵାଜାନାଂ ପତିର୍ଵଶାଂ ଅନୁ ମଂହିଷ୍ଠ ଵଜ୍ରିନ୍ନୃଞ୍ଜସେ ଯଃ ଶଵିଷ୍ଠଃ ଶୂରାଣାମ୍
ଧନ ପାଇଁ ଭଲ ପ୍ରତାପକୁ ଜଣା; ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ହେଉ, ଧନର ମାଲିକ ହେଉ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଯୋ ମଂହିଷ୍ଠୋ ମଘୋନାମ୍ଂଶୁର୍ନ୍ନ ଶୋଚିଃ ଚିକିତ୍ଵୋ ଅଭି ନୋ ନଯେଂଦ୍ରୋ ଵିଦେ ତମୁ ସ୍ତୁହି
ଯିଏ ଦୟାଳୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ନେଇଯାନ୍ତୁ; ଜଣାଥିବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର।
ଈଶେ ହି ଶକ୍ରସ୍ତମୂତଯେ ହଵାମହେ ଜେତାରମପରାଜିତମ୍ ସ ନଃ ସ୍ଵର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ ଋତଂ ବୃହତ୍
ଏହି ଶକ୍ର ଶକ୍ତିର ମାଲିକ; ଆମେ ଅଜୟ ଜିତାକୁ ଡାକୁଛୁ। ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ବଡ଼ ଓ ସତ୍ୟ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ ହଵାମହେ ଜେତାରମପରାଜିତମ୍ ସ ନଃ ସ୍ଵର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ ସ ନଃ ସ୍ଵର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ଧନ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଡାକୁଛୁ, ଅଜୟ ଜିତା; ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ।
ପୂର୍ଵସ୍ଯ ଯତ୍ତେ ଅଦ୍ରିଵୋଂ ଽଶୁର୍ମଦାଯ ସୁମ୍ନ ଆ ଧେହି ନୋ ଵସୋ ପୂର୍ତିଃ ଶଵିଷ୍ଠ ଶସ୍ଯତେ ଵଶୀ ହି ଶକ୍ରୋ ନୂନଂ ତନ୍ନଵ୍ଯଂ ସଂନ୍ଯସେ
ତୁମ ପୂର୍ବ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପାଇଁ, ହେ ପାଥର ହାତ ଧରିଥିବା, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଆମେ ତୁମ ଦୟା ଆଶା କରୁଛୁ, ହେ କୃପାଳୁ। ପୂର୍ତି ପ୍ରଶଂସା ହୁଏ, ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏବେ ଶକ୍ର ଏହି ନୂତନ ଦାନକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରଭୋ ଜନସ୍ଯ ଵୃତ୍ରହନ୍ତ୍ସମର୍ଯେଷୁ ବ୍ରଵାଵହୈ ଶୂରୋ ଯୋ ଗୋଷୁ ଗଚ୍ଛତି ସଖା ସୁଶେଵୋ ଅଦ୍ଵଯୁଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସେହି ବୀରଙ୍କ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯିଏ ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ, ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ, ସେ ମିତ୍ର, ଦୟାଳୁ ଏବଂ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନଥିବା।
ଅଥ ପଞ୍ଚ ପୁରୀଷପଦାନି ଏଵାହ୍ଯୋ ଽ ଽ ଽଵା ଏଵା ହ୍ଯଗ୍ନେ ଏଵାହୀନ୍ଦ୍ର ଏଵା ହି ପୂଷନ୍ ଏଵା ହି ଦେଵାଃ ଓଁ ଏଵାହି ଦେଵାଃ
ଏବେ ପାଞ୍ଚଟି ପୁରୀଷ ପଦ: ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଅଗ୍ନି; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ପୂଷଣ; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ। ଓଁ, ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଦେବତାମାନେ।
ଇତି ପଞ୍ଚ ପୁରୀଷପଦାନି .. .. ଇତି .. ଉତ୍ତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଥମୋ ଽର୍ଧଃ ଅସିତଃ କାଶ୍ଯପୋ ଦେଵଲୋ ଵା. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଉପାସ୍ମୈ ଗାଯତା ନରଃ ପଵମାନାଯେନ୍ଦଵେ ଚ୍ ଅଭି ଦେଵାଂ ଇଯକ୍ଷତେ
ଏହିପରି ହେଉଛି ପାଞ୍ଚଟି ପୁରୀଷ ପଦ... ଏହିପରି... ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ: ଅସିତ, କାଶ୍ୟପ କିମ୍ବା ଦେବଳ। ଗାୟତ୍ରୀ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ହେ ପୁରୁଷମାନେ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମଙ୍କୁ ଏବଂ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଗାନ କର; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଅ ଅଭି ତେ ମଧୁନା ପଯୋ ଽଥର୍ଵାଣୋ ଅଶିଶ୍ରଯୁଃ ଚ୍ ଦେଵଂ ଦେଵାଯ ଦେଵଯୁ
ଅଥର୍ବାଣମାନେ ମଧୁର ଦୁଧ ନେଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଦେବତା ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କୁ।
ଅ ସ ନଃ ପଵସ୍ଵ ଶଂ ଗଵେ ଶଂ ଜନାଯ ଶମର୍ଵତେ ଚ୍ ଶଂ ରାଜନ୍ନୋଷଧୀଭ୍ଯଃ
ଆମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର, ଗାଁ, ଲୋକ, ରଥଚାଳକ, ରାଜା ଏବଂ ଔଷଧୀମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣ।
କଶ୍ଯପୋ ମାରୀଚଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ଦଵିଦ୍ଯୁତତ୍ଯା ରୁଚା ପରିଷ୍ଟୋଭନ୍ତ୍ଯା କୃପା ଚ୍ ସୋମାଃ ଶୁକ୍ରା ଗଵାଶିରଃ
କାଶ୍ୟପ, ମାରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକରେ, ଗଞ୍ଜାଇଥିବା ଆଲୋକରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମମାନେ, ଗାଁମୁଣ୍ଡି ଥିବା, ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଅ ହିନ୍ଵାନୋ ହେତୃଭିର୍ହିତ ଆ ଵାଜଂ ଵାଜ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ ଚ୍ ସୀଦନ୍ତୋ ଵନୁଷୋ ଯଥା
ଋତ୍ୱିକମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାରୁ, ଶକ୍ତିଦାୟକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଯେପରି ବିଜୟୀ ପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ଅସନରେ ବସନ୍ତି।
ଅ ଋଧକ୍ସୋମ ସ୍ଵସ୍ତଯେ ସଂଜଗ୍ମାନୋ ଦିଵା କଵେ ଚ୍ ପଵସ୍ଵ ସୂର୍ଯୋ ଦୃଶେ
ଉନ୍ନତି ପାଇଥିବା ସୋମ ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ।
ଶତଂ ଵୈଖାନସାଃ, ଗାଯତ୍ରୀ, ପଵମାନଃ ସୋମଃ. ଅ ପଵମାନସ୍ଯ ତେ କଵେ ଵାଜିନ୍ତ୍ସର୍ଗା ଅସୃକ୍ଷତେ ଚ୍ ଅର୍ଵନ୍ତୋ ନ ଶ୍ରଵସ୍ଯଵଃ
ଶତ ଟି ବୈଖାନସ ଋଷି, ଗାୟତ୍ରୀ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସୋମ। ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତିର ଧାରା ଚଳିଛି, ଯେପରି ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ କୀର୍ତି ଚାହାନ୍ତି।
ଅ ଅଚ୍ଛା କୋଶଂ ମଧୁଶ୍ଚୁତମସୃଗ୍ରଂ ଵାରେ ଅଵ୍ଯଯେ ଚ୍ ଅଵାଵଶନ୍ତ ଧୀତଯଃ
ମଧୁ ଝରୁଥିବା ପାତ୍ର ପାଖକୁ, ଅକ୍ଷୟ ଜଳ ପାଖକୁ, ସ୍ତୁତିମାନେ ଦୌଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି।
ଅ ଅଚ୍ଛା ସମୁଦ୍ରମିନ୍ଦଵୋ ଽସ୍ତଂ ଗାଵୋ ନ ଧେନଵଃ ଚ୍ ଅଗ୍ମନ୍ନୃତସ୍ଯ ଯୋନିମା
ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଇନ୍ଦୁମାନେ ଗଲେ, ଯେପରି ଗାଁମାନେ ନିଜ ଗୋଥାରେ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ସତ୍ୟର ଗର୍ଭକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଭରଦ୍ଵାଜୋ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯଃ, ଗାଯତ୍ରୀ, ଅଗ୍ନିଃ. ଅ ଅଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯେ ଗୃଣାନୋ ହଵ୍ଯଦାତଯେ ଚ୍ ନି ହୋତା ସତ୍ସି ବର୍ହିଷି
ଭରଦ୍ୱାଜ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ଅଗ୍ନି। ହେ ଅଗ୍ନି, ଆସ, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ହବି ଗ୍ରହଣ କର; ହୋତା ଭାବେ ବର୍ହିରେ ବସ।
ଅ ତଂ ତ୍ଵା ସମିଦ୍ଭିରଙ୍ଗିରୋ ଘୃତେନ ଚ୍ ବୃହଚ୍ଛୋଚା ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ
ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ତୁମକୁ ସମିଧ ଏବଂ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ହେ ସବୁଠାରୁ ଅପର, ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଅ ସ ନଃ ପୃଥୁ ଶ୍ରଵାଯ୍ଯମଚ୍ଛା ଦେଵ ଵିଵାସସି ଚ୍ ବୃହଦଗ୍ନେ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ଦେବତା, ତୁମେ ଆମକୁ ବିଶାଳ କୀର୍ତି ଦିଅ; ହେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାକ୍ରମ ଦିଅ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଗାଥିନଃ ଜମଦଗ୍ନିର୍ଵା, ଗାଯତ୍ରୀ, ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ. ଅ ଆ ନୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଘୃତୈର୍ଗଵ୍ଯୂତିମୁକ୍ଷତମ୍ ଚ୍ ମଧ୍ଵା ରଜାଂସି ସୁକ୍ରତୂ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଗାଥିନଙ୍କ ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଜମଦଗ୍ନି। ଗାୟତ୍ରୀ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ। ହେ ମିତ୍ର ବରୁଣ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଗାଁର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଦିଅ।
ଅ ଉରୁଶଂସା ନମୋଵୃଧା ମହ୍ନା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ରାଜଥଃ ଚ୍ ଦ୍ରାଘିଷ୍ଠାଭିଃ ଶୁଚିଵ୍ରତା
ବିଶାଳ କୀର୍ତି, ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷତାରେ ଶାସନ କର; ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରତ ରଖ।
ଅ ଗୃଣାନା ଜମଦଗ୍ନିନା ଯୋନାଵୃତସ୍ଯ ସୀଦତମ୍ ଚ୍ ପାତଂ ସୋମମୃତାଵୃଧା
ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ସହିତ ସ୍ତୁତି କରି, ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ବସ; ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସୋମ ପିଉ।
ଇରୀମ୍ବିଠିଃ କାଣ୍ଵଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ଇନ୍ଦ୍ରଃ. ଅ ଆ ଯାହି ସୁଷୁମା ହି ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମଂ ପିବା ଇମମ୍ ଚ୍ ଏଦଂ ବର୍ହିଃ ସଦୋ ମମ
ଇରୀମ୍ବିଠି, କାଣ୍ବଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଗାୟତ୍ରୀ। ଇନ୍ଦ୍ର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆସ, ଏହି ସୋମ ପିଉ; ଏହି ବର୍ହି ମୋ ଅସନ।
ଅ ଆ ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଯୁଜା ହରୀ ଵହତାମିନ୍ଦ୍ର କେଶିନା ଚ୍ ଉପ ବ୍ରହ୍ମାଣି ନଃ ଶୃଣୁ
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇଟି ପିତଳା ଘୋଡ଼ାରେ ଆସ, ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଶୁଣ।
ଅ ବ୍ରହ୍ମାଣସ୍ତ୍ଵା ଯୁଜା ଵଯଂ ସୋମପାମିନ୍ଦ୍ର ସୋମିନଃ ଚ୍ ସୁତାଵନ୍ତୋ ହଵାମହେ
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା, ଆମେ ସୋମ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକେ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଯେତେବେଳେ ସୋମ ଚାପାଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଗାଥିନଃ. ଗାଯତ୍ରୀ. ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ. ଅ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଆ ଗତଂ ସୁତଂ ଗୀର୍ଭିର୍ନଭୋ ଵରେଣ୍ଯମ୍ ଚ୍ ଅସ୍ଯ ପାତଂ ଧିଯେଷିତା
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମର ଶବ୍ଦରେ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଇଁ ଆସ, ଯାହା ଆକାଶରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏହି ଉତ୍ସର୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କର, ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରେରିତ।
ଅ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜରିତୁଃ ସଚା ଯଜ୍ଞୋ ଜିଗାତି ଚେତନଃ ଚ୍ ଅଯା ପାତମିମଂ ସୁତମ୍
ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଗାୟକ ସହିତ, ଜାଗୃତ ଯଜ୍ଞ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛି; ଏହି ସୋମ ସହ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।