సామవేదః

మయి వర్చో అథో యశో ఽథో యజ్ఞస్య యత్పయః పరమేష్ఠీ ప్రజాపతిర్దివి ద్యామివ దృంహతు

నా లోపల తేజస్సు కలగాలి, కీర్తి కలగాలి, యజ్ఞపు సారం కలగాలి; పరముడు ప్రజాపతి, ఆ తేజస్సును ఆకాశంలో, ఆకాశాన్ని నిలబెట్టినట్లే స్థాపించాలి.

సం తే పయాంసి సము యన్తు వాజాః సం వృష్ణ్యాన్యభిమాతిషాహః ఆప్యాయమానో అమృతాయ సోమ దివి శ్రవాంస్యుత్తమాని ధిష్వ

నీ పోషకశక్తులు కలిసివచ్చాలి, విజయాలు ఒక్కటవ్వాలి, ప్రతిబంధకాలను దాటి వచ్చే బలాలు చేరాలి. అమృతత్వానికి పరిపుష్టమైన సోమా, పరమ కీర్తిని ఆకాశంలో స్థాపించు.

త్వమిమా ఓషధీః సోమ విశ్వాస్త్వమపో అజనయస్త్వం గాః త్వమాతనోరుర్వాన్తరిక్షం త్వం జ్యోతిషా వి తమో వవర్థ

సోమా, నీవు ఈ అన్ని ఔషధులను సృష్టించావు, నీరు సృష్టించావు, ఆవులను సృష్టించావు. నీ శరీరంతో విస్తారమైన మధ్యాకాశాన్ని విస్తరించావు; నీ వెలుతురుతో చీకటిని పారద్రోలావు.

అగ్నిమీడే పురోహితం యజ్ఞస్య దేవమృత్విజమ్ హోతారం రత్నధాతమమ్

యజ్ఞానికి పురోహితుడైన అగ్ని దేవుని, హోతను, ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.

తే మన్వత ప్రథమం నామ గోనాం త్రిః సప్త పరమం నామ జనాన్ తా జానతీరభ్యనూషత క్షా ఆవిర్భువన్నరుణీర్యశసా గావః

వారు మొదటి గోరెల పేరును, మూడు ఏడు సముదాయాల పేరును, ప్రజలలో అత్యున్నతమైన పేరును ఆలోచించారు. వాటిని తెలిసినవారు వెంబడించారు; అరుణవర్ణమైన, కీర్తిగల గోరెలు భూమిపై కనిపించాయి.

సమన్యా యన్త్యుపయన్త్యన్యాః సమానమూర్వం నద్యస్పృణన్తి తమూ శుచిం శుచయో దీదివాంసమపాన్నపాతముప యన్త్యాపః

కొన్ని నదులు కలసి పోతున్నాయి, మరికొన్ని చేరుతున్నాయి; అన్నీ ఒకే విస్తారాన్ని తాకుతున్నాయి. పరిశుద్ధమైనవి, ప్రకాశవంతమైనవి, ఆహారాన్ని కలిగించే పరిశుద్ధ జలాలను చేరుతున్నాయి.

ఆ ప్రాగాద్భద్రా యువతిరహ్నః కేతూన్త్సమీర్త్సతి అభూద్భద్రా నివేశనీ విశ్వస్య జగతో రాత్రీ

పూర్వ దిక్కునుంచి శుభ్రమైన యువతి అయిన పగలు లేచింది, ఆమె సంకేతాలు వ్యాపించాయి. శుభ్రమైన విశ్రాంతి స్థలం ఏర్పడింది; అది ఈ జగత్తు అంతటికీ రాత్రి.

ప్రక్షస్య వృష్ణో అరుషస్య నూ మహః ప్ర నో వచో విదథా జాతవేదసే వైశ్వానరాయ మతిర్నవ్యసే శుచిః సోమ ఇవ పవతే చారురగ్నయే

ఇప్పుడు మేము ఆ ఎర్రగోరె గొప్పతనాన్ని స్తుతిద్దాం. మా మాటలు జాతవేదసుని వద్ద సభలోకి పోయాలి, వైశ్వానరుని వద్దకి, కొత్తగా ఆలోచించే వాడి వద్దకి. పరిశుద్ధమైనవి, పావనమైన సోమంలా, అగ్నికి అందంగా ఉంటాయి.

విశ్వే దేవా మమ శృణ్వన్తు యజ్ఞముభే రోదసీ అపాం నపాచ్చ మన్మ మా వో వచాంసి పరిచక్ష్యాణి వోచం సుమ్నేష్విద్వో అన్తమా మదేమ

అన్ని దేవతలు, భూమి ఆకాశాలు, జలపుత్రుడూ నా యజ్ఞాన్ని వినాలి. నా మాటలు మీలో చెదరిపోకూడదు; అవి మీకు మేలు కలిగించేలా చెప్పాలి; చివరికి మేమంతా ఆనందించాలి.

యశో మా ద్యావాపృథివీ యశో మేన్ద్రబృహస్పతీ యశో భగస్య విన్దతు యశో మా ప్రతిముచ్యతామ్ యశస్వ్యాస్యాః సం సదో ఽహం ప్రవదితా స్యామ్

నా కీర్తి భూమి ఆకాశాల నుండి, ఇంద్రుడు బృహస్పతి నుండి, భగదేవుని నుండి కలగాలి. నా కీర్తి నాకు విడిపోవాలి. కీర్తిగల వారి సభలో నేను ప్రసంగించేవాడిని కావాలి.

ఇన్ద్రస్య ను వీర్యాణి ప్రవోచం యాని చకార ప్రథమాని వజ్రీ అహన్నహిమన్వపస్తతర్ద ప్ర వక్షణా అభినత్పర్వతానామ్

ఇప్పుడు నేను ఇంద్రుని పరాక్రమాలను ప్రకటించబోతున్నాను. వజ్రాన్ని ధరించినవాడు మొదట చేసిన కార్యాలు ఇవే. ఆయన పామును సంహరించాడు, నదులను విడదీసాడు, పర్వతాలను బలంగా కొట్టాడు.

అగ్నిరస్మి జన్మనా జాతవేదా ఘృతం మే చక్షురమృతం మ ఆసన్ త్రిధాతురర్కో రజసో విమానో ఽజస్రం జ్యోతిర్హవిరస్మి సర్వమ్

నేను జన్మతో అగ్ని, అన్నివిధాల జ్ఞాని. నా చూపు నెయ్యి, నా ఆహారం అమృతం. నేను మూడు లోకాలకు ఆధారం, సూర్యుడు, ఆకాశంలో సంచరించేవాడిని. ఎప్పటికీ మాయపడని వెలుగు, హవిస్సు, సమస్తమూ నేనే.

పాత్యగ్నిర్విపో అగ్రం పదం వేః పాతి యహ్వశ్చరణం సూర్యస్య పాతి నాభా సప్తశీర్షాణమగ్నిః

విప్రులలో అగ్రస్థానాన్ని అగ్ని కాపాడుతాడు. సూర్యుని వేగవంతమైన అడుగును ఆయన రక్షిస్తాడు. అగ్ని, ఏడుగలతో, మధ్యభాగాన్ని కాపాడుతాడు.

భ్రాజన్త్యగ్నే సమిధాన దీదివో జిహ్వా చరత్యన్తరాసని స త్వం నో అగ్నే పయసా వసువిద్రయిం వర్చో దృశే ఽదాః

ప్రభలు చిమ్మే అగ్ని, నువ్వు వెలిగినప్పుడు బాగా మెరిసిపోతావు. నీ నాలుక లోపల మంటలా కదులుతుంది. అగ్ని! నీవు మాకు పోషణతో కూడిన ధనం, తేజస్సు, మంచి చూపును ప్రసాదించు.

వసన్త ఇన్ను రన్త్యో గ్రీష్మ ఇన్ను రన్త్యః వర్షాణ్యను శరదో హేమన్తః శిశిర ఇన్ను రన్త్యః

వసంతం వచ్చింది, ఎంత ఆనందంగా ఉంది! గ్రీష్మం వచ్చింది, అది కూడా సంతోషంగా ఉంది. వర్షాకాలం, శరదృతువు, హేమంతం, శిశిరం—all కాలాలు ఆనందదాయకంగా ఉన్నాయి.

సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ స భూమిం సర్వతో వృత్వాత్యతిష్ఠద్దశాఙ్గులమ్

పురుషుడు వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలవాడు. భూమిని అన్ని వైపులా వ్యాపించి, దాని మీద పది వేల్ల పొడవు ఎత్తుగా నిలిచాడు.

త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురుషః పదో ఽస్యేహాభవత్పునః తథా విష్వఙ్ వ్యక్రామదశనానశనే అభి

పురుషుని మూడు భాగాలు పైకి ఎగబాకాయి. ఒక భాగం మళ్లీ ఇక్కడ జన్మించింది. ఆయన అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు—తినేవాటిలో, తినని వాటిలో కూడా.

పురుష ఏవేదం సర్వం యద్భూతం యచ్చ భావ్యమ్ పాదో ఽస్య సర్వా భూతాని త్రిపాదస్యామృతం దివి

ఈ జగత్తులో ఉన్నదంతా, గతంలో ఉన్నదీ, భవిష్యత్తులో ఉండేదీ, అన్నీ పురుషుడే. అన్ని జీవులు ఆయనలో నాలుగవ భాగం; మూడవ భాగం అమృతంగా ఆకాశంలో ఉంది.

తావానస్య మహిమా తతో జ్యాయాంశ్చ పూరుషః ఉతామృతత్వస్యేశానో యదన్నేనాతిరోహతి

ఇంతటి మహిమ ఆయనది. అయినా పురుషుడు ఇంకా గొప్పవాడు. ఆయన అమృతత్వానికి అధిపతి; ఆహారంతో మరింత ఎదుగుతాడు.

తతో విరాడజాయత విరాజో అధి పూరుషః స జాతో అత్యరిచ్యత పశ్చాద్భూమిమథో పురః

ఆయన నుండి విరాట్ జన్మించింది. విరాట్ నుండి మళ్లీ పురుషుడు పుట్టాడు. పుట్టిన తర్వాత, భూమి వెనుక, ముందు అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు.

మన్యే వాం ద్యావాపృథివీ సుభోజసౌ యే అప్రథేథామమితమభి యోజనమ్ ద్యావాపృథివీ భవతం స్యోనే తే నో ముఞ్చతమంహసః

దేవతలారా! మీరు ఆకాశం, భూమి—మీరు అపారంగా వ్యాపించి, కలిసిపోయారు. మీరు మాకు నిలకడగా ఉండండి. పాపాల నుండి మమ్మల్ని విముక్తి చేయండి.

హరీ త ఇన్ద్ర శ్మశ్రూణ్యుతో తే హరితౌ హరి తం త్వా స్తువన్తి కవయః పురుషాసో వనర్గవః

ఇంద్రా! నీకు పసుపు రంగు గడ్డాలు, నీకు పసుపు రంగు గుర్రాలు. కవులు, మానవులు, గాయకులు నిన్ను పొగిడుతున్నారు, పసుపు వర్ణుడా!

యద్వర్చో హిరణ్యస్య యద్వా వర్చో గవాముత సత్యస్య బ్రహ్మణో వర్చస్తేన మా సం సృజామసి

బంగారం వంటి తేజస్సు, ఆవుల తేజస్సు, సత్యం, బ్రహ్మవాక్కు—ఈ తేజస్సుతో మేము కలిసిపోవాలని కోరుకుంటున్నాం.

సహస్తన్న ఇన్ద్ర దద్ధ్యోజ ఈశే హ్యస్య మహతో విరప్శిన్ క్రతుం న నృమ్ణం స్థవిరం చ వాజం వృత్రేషు శత్రూన్త్సుహనా కృధీ నః

ఇంద్రా! ఆ శక్తితో మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు. నీవే ఈ గొప్ప శక్తికి అధిపతి, దూరదృష్టి కలవాడు. మాకు జ్ఞానం, మానవత, నిలకడైన బలం ఇవ్వు. యుద్ధాల్లో శత్రువులను జయించేటట్లు మమ్మల్ని చేయు.

సహర్షభాః సహవత్సా ఉదేత విశ్వా రూపాణీ బిభ్రతీర్ద్వ్యూద్నీః ఉరుః పృథురయం వో అస్తు లోక ఇమా ఆపః సుప్రపాణా ఇహ స్త

బలమైన ఎద్దులు, దూడలతో, అన్ని రూపాలనూ ధరించి, మీరు ఇద్దరు దేవతా గోవులు లేచి రండి. ఈ విశాలమైన లోకం మీదే కావాలి. ఈ మంచిగా కాపాడబడిన నీళ్లు మీకోసం ఇక్కడ ఉన్నాయి.

అగ్న ఆయూంషి పవస ఆసువోర్జమిషం చ నః ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్

అగ్ని! మా ఆయుష్షును పవిత్రం చేయు. మాకు వేగంగా బలాన్ని, ఆహారాన్ని ఇవ్వు. చెడు మనసు కలవారిని దూరంగా నెట్టి వేయు.

విభ్రాఙ్బృహత్పిబతు సోమ్యం మధ్వాయుర్దధద్యజ్ఞపతావవిహ్రుతమ్ వాతజూతో యో అభిరక్షతి త్మనా ప్రజాః పిపర్తి బహుధా వి రాజతి

ప్రభలతో కూడినవాడు, గొప్ప సోమాన్ని పానంచేయాలి. ఆ యజ్ఞాధిపతికి ఆయుష్షు, ఆనందం కలిగించాలి. వాయువుతో నడిచేవాడు తన శక్తితో రక్షణనిచ్చి, సంతానాన్ని పోషించి, అనేక రూపాల్లో ప్రకాశిస్తాడు.

చిత్రం దేవానాముదగాదనీకం చక్షుర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః ఆప్రా ద్యావాపృథివీ అన్తరిక్షం సూర్య ఆత్మా జగతస్తస్థుషశ్చ

దేవతల అద్భుత రూపం వెలుగులోకి వచ్చింది—అది మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని యొక్క కళ్ళు. అది ఆకాశాన్ని, భూమిని, మధ్యలోని స్థలాన్ని నింపింది. సూర్యుడు ఈ జగత్తు నడిచేది, నిలిచేది అన్నిటికీ ప్రాణం.

ఆయం గౌః పృశ్నిరక్రమీదసదన్మాతరం పురః పితరం చ ప్రయన్త్స్వః

ఈ పచ్చబొట్టు గోవు ముందుకు నడిచింది. తల్లి ముందు కూర్చుంది. తండ్రి దగ్గరకు, ఉదయాన్ని కోరుకుంటూ చేరింది.