తతో విరాడజాయత విరాజో అధి పూరుషః స జాతో అత్యరిచ్యత పశ్చాద్భూమిమథో పురః
ఆయన నుండి విరాట్ జన్మించింది. విరాట్ నుండి మళ్లీ పురుషుడు పుట్టాడు. పుట్టిన తర్వాత, భూమి వెనుక, ముందు అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు.
మన్యే వాం ద్యావాపృథివీ సుభోజసౌ యే అప్రథేథామమితమభి యోజనమ్ ద్యావాపృథివీ భవతం స్యోనే తే నో ముఞ్చతమంహసః
దేవతలారా! మీరు ఆకాశం, భూమి—మీరు అపారంగా వ్యాపించి, కలిసిపోయారు. మీరు మాకు నిలకడగా ఉండండి. పాపాల నుండి మమ్మల్ని విముక్తి చేయండి.
హరీ త ఇన్ద్ర శ్మశ్రూణ్యుతో తే హరితౌ హరి తం త్వా స్తువన్తి కవయః పురుషాసో వనర్గవః
ఇంద్రా! నీకు పసుపు రంగు గడ్డాలు, నీకు పసుపు రంగు గుర్రాలు. కవులు, మానవులు, గాయకులు నిన్ను పొగిడుతున్నారు, పసుపు వర్ణుడా!
యద్వర్చో హిరణ్యస్య యద్వా వర్చో గవాముత సత్యస్య బ్రహ్మణో వర్చస్తేన మా సం సృజామసి
బంగారం వంటి తేజస్సు, ఆవుల తేజస్సు, సత్యం, బ్రహ్మవాక్కు—ఈ తేజస్సుతో మేము కలిసిపోవాలని కోరుకుంటున్నాం.
సహస్తన్న ఇన్ద్ర దద్ధ్యోజ ఈశే హ్యస్య మహతో విరప్శిన్ క్రతుం న నృమ్ణం స్థవిరం చ వాజం వృత్రేషు శత్రూన్త్సుహనా కృధీ నః
ఇంద్రా! ఆ శక్తితో మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు. నీవే ఈ గొప్ప శక్తికి అధిపతి, దూరదృష్టి కలవాడు. మాకు జ్ఞానం, మానవత, నిలకడైన బలం ఇవ్వు. యుద్ధాల్లో శత్రువులను జయించేటట్లు మమ్మల్ని చేయు.
సహర్షభాః సహవత్సా ఉదేత విశ్వా రూపాణీ బిభ్రతీర్ద్వ్యూద్నీః ఉరుః పృథురయం వో అస్తు లోక ఇమా ఆపః సుప్రపాణా ఇహ స్త
బలమైన ఎద్దులు, దూడలతో, అన్ని రూపాలనూ ధరించి, మీరు ఇద్దరు దేవతా గోవులు లేచి రండి. ఈ విశాలమైన లోకం మీదే కావాలి. ఈ మంచిగా కాపాడబడిన నీళ్లు మీకోసం ఇక్కడ ఉన్నాయి.
అగ్న ఆయూంషి పవస ఆసువోర్జమిషం చ నః ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్
అగ్ని! మా ఆయుష్షును పవిత్రం చేయు. మాకు వేగంగా బలాన్ని, ఆహారాన్ని ఇవ్వు. చెడు మనసు కలవారిని దూరంగా నెట్టి వేయు.
విభ్రాఙ్బృహత్పిబతు సోమ్యం మధ్వాయుర్దధద్యజ్ఞపతావవిహ్రుతమ్ వాతజూతో యో అభిరక్షతి త్మనా ప్రజాః పిపర్తి బహుధా వి రాజతి
ప్రభలతో కూడినవాడు, గొప్ప సోమాన్ని పానంచేయాలి. ఆ యజ్ఞాధిపతికి ఆయుష్షు, ఆనందం కలిగించాలి. వాయువుతో నడిచేవాడు తన శక్తితో రక్షణనిచ్చి, సంతానాన్ని పోషించి, అనేక రూపాల్లో ప్రకాశిస్తాడు.
చిత్రం దేవానాముదగాదనీకం చక్షుర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః ఆప్రా ద్యావాపృథివీ అన్తరిక్షం సూర్య ఆత్మా జగతస్తస్థుషశ్చ
దేవతల అద్భుత రూపం వెలుగులోకి వచ్చింది—అది మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని యొక్క కళ్ళు. అది ఆకాశాన్ని, భూమిని, మధ్యలోని స్థలాన్ని నింపింది. సూర్యుడు ఈ జగత్తు నడిచేది, నిలిచేది అన్నిటికీ ప్రాణం.
ఆయం గౌః పృశ్నిరక్రమీదసదన్మాతరం పురః పితరం చ ప్రయన్త్స్వః
ఈ పచ్చబొట్టు గోవు ముందుకు నడిచింది. తల్లి ముందు కూర్చుంది. తండ్రి దగ్గరకు, ఉదయాన్ని కోరుకుంటూ చేరింది.
అన్తశ్చరతి రోచనాస్య ప్రాణాదపానతీ వ్యఖ్యన్మహిషో దివమ్
అతడు లోపలే వెలుగుతో సంచరిస్తూ, ఊపిరిని లోపలికి తీసుకుని బయటకు వదులుతాడు. ఆ గొప్ప మహిషుడు ఆకాశాలను వెల్లడించాడు.
త్రింషద్ధామ వి రాజతి వాక్పతఙ్గాయ ధీయతే ప్రతి వస్తోరహ ద్యుభిః
ముప్పది నిలయాలలో అతడు ప్రకాశిస్తాడు; వాక్కు ఆ వేగంగా పరిగెత్తే వానికోసం ప్రతి చోట, వెలుగు కలిగినవారితో కలిపి ఉంచబడింది.
అప త్యే తాయవో యథా నక్షత్రా యన్త్యక్తుభిః సూరాయ విశ్వచక్షసే
పక్షులు ఎగిరిపోతున్నట్లుగా, ఈ కిరణాలు కూడా వెళ్ళిపోతాయి; నక్షత్రాలు రాత్రులతో కలిసి సూర్యుని దగ్గరకు, అన్నివైపులా చూస్తున్న వాడివద్దకు చేరుకుంటాయి.
అదృశ్రన్నస్య కేతవో వి రశ్మయో జనాం అను భ్రాజన్తో అగ్నయో యథా
అతని సంకేతాలు ఎవరికీ కనిపించవు, అతని కిరణాలు ప్రజల మధ్య విస్తరించి, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తాయి.
తరణిర్విశ్వదర్శతో జ్యోతిష్కృదసి సూర్య విశ్వమాభాసి రోచనమ్
నీవు వేగవంతుడవు, అన్నివైపులా చూసేవాడవు, వెలుగు కలిగించేవాడవు, ఓ సూర్యుడా! నీవు అన్నీ వెలిగే లోకాలను ప్రకాశింపజేస్తావు.
ప్రత్యఙ్ దేవానాం విశః ప్రత్యఙ్ఙుదేషి మానుషాన్ ప్రత్యఙ్ విశ్వం స్వర్దృశే
నీవు దేవతల సమూహాలను, మానవుల సమూహాలను, మొత్తం లోకాన్ని సూర్యుని దర్శనానికి తిరిగి మళ్లిస్తావు.
యేనా పావక చక్షసా భురణ్యన్తం జనాం అను త్వం వరుణ పశ్యసి
ఈ పవిత్రమైన చూపుతో, ఓ వరుణా! నీవు సంచరించే ప్రజలందరినీ చూస్తావు.
ఉద్ద్యామేషి రజః పృథ్వహా మిమానో అక్తుభిః పశ్యఞ్జన్మాని సూర్య
నీవు ఉదయించి, నీ కిరణాలతో విశాలమైన ఆకాశాన్ని కొలుస్తూ, జననాలను గమనిస్తూ ఉంటావు, ఓ సూర్యుడా!
అయుక్త సప్త శున్ధ్యువః సూరో రథస్య నప్త్ర్యః తాభిర్యాతి స్వయుక్తిభిః
సూర్యుడు ఏడు వేగంగా పరిగెత్తే యెద్దులను, రథపు కుమార్తెలను జోడించి, వాటితో తానే నడిపించుకుంటూ ప్రయాణిస్తాడు.
సప్త త్వా హరితో రథే వహన్తి దేవ సూర్య శోచిష్కేశం విచక్షణ
ఏడు ప్రకాశించే వాహనాలు నిన్ను రథంలో మోస్తున్నాయి, ఓ దేవ సూర్యుడా! అగ్నిలా జ్వలించే జుట్టుతో, అన్నివైపులా చూసేవాడవు.
ఇత్యారణ్యం పర్వ .. మహానామ్న్య విదా మఘవన్ విదా గాతుమనుశంసిషో దిశః శిక్షా శచీనాం పతే పూర్వీణాం పురూవసో
ఇలా అరణ్య పర్వతానికి, మహా మహిమాన్వితులకు, ఓ మఘవన్! స్తుతి మార్గాన్ని తెలుసుకో. శక్తులను నడిపించు, ఓ పురాతన శక్తుల అధిపతి, అనేక కోరికలు కలిగినవాడా!
ఆభిష్ట్వమభిష్టిభిః స్వా ఽర్న్నాంశుః ప్రచేతన ప్రచేతయేన్ద్ర ద్యుమ్నాయ న ఇషే
ఈ ఆశీర్వాదాలతో, మధురమైన భోజనంతో, ప్రకాశించే, జ్ఞానవంతుడైన ఇంద్రుడు శక్తికి సిద్ధమవుతాడు, అవసరానికి కాదు.
ఏవా హి శక్రో రాయే వాజాయ వజ్రివః శవిష్ఠ వజ్రిన్నృఞ్జసే మంహిష్ఠ వజ్రిన్నృఞ్జస ఆ యాహి పిబ మత్స్వ
ఇలా, ఓ శక్రా! సంపదకోసం, బలానికోసం, వజ్రాయుధముతో, అత్యంత శక్తివంతుడవు, మానవులకు దయగలవాడవు, రా, పానం చేయి, ఆనందించు.
విదా రాయే సువీర్యం భవో వాజానాం పతిర్వశాం అను మంహిష్ఠ వజ్రిన్నృఞ్జసే యః శవిష్ఠః శూరాణామ్
సంపద కోసం మంచి వీరత్వాన్ని తెలుసుకో, బలానికి అధిపతివి, ఐశ్వర్యానికి యజమానివి, మానవులకు దయగలవాడవు, బలవంతులలో అత్యంత శక్తివంతుడవు.
యో మంహిష్ఠో మఘోనామ్ంశుర్న్న శోచిః చికిత్వో అభి నో నయేంద్రో విదే తము స్తుహి
దాతల్లో అత్యంత దయగలవాడు, సూర్యునిలా ప్రకాశించే జ్ఞానవంతుడు, ఇంద్రుడు మనలను నడిపించాలి; తెలిసిన వాడిని స్తుతించు.
ఈశే హి శక్రస్తమూతయే హవామహే జేతారమపరాజితమ్ స నః స్వర్షదతి ద్విషః ఋతం బృహత్
ఆ శక్తికి అధిపతివాడు శక్రుడే; జయించలేని విజేతను మేము పిలుస్తున్నాము. అతడు మన శత్రువులను చెదరగొట్టాలి, గొప్పవాడు, సత్యవంతుడు.
ఇన్ద్రం ధనస్య సాతయే హవామహే జేతారమపరాజితమ్ స నః స్వర్షదతి ద్విషః స నః స్వర్షదతి ద్విషః
సంపదను పొందేందుకు, జయించలేని విజేత అయిన ఇంద్రుణ్ణి మేము పిలుస్తున్నాము. అతడు మన శత్రువులను చెదరగొట్టాలి, మన శత్రువులను చెదరగొట్టాలి.
పూర్వస్య యత్తే అద్రివోం ఽశుర్మదాయ సుమ్న ఆ ధేహి నో వసో పూర్తిః శవిష్ఠ శస్యతే వశీ హి శక్రో నూనం తన్నవ్యం సంన్యసే
నీకు పూర్వం పిండిన సోమరసం ఉల్లాసానికి, ఓ శిలాయుధధారి! నీ అనుగ్రహాన్ని మాపై ఉంచు, ఓ దయగలవాడా! సంపూర్ణతను స్తుతిస్తారు, ఓ శక్తివంతుడా! నిజంగా, శక్రుడా, నీవు ఈ కొత్త దానాన్ని ఇప్పుడు స్వీకరిస్తున్నావు.
ప్రభో జనస్య వృత్రహన్త్సమర్యేషు బ్రవావహై శూరో యో గోషు గచ్ఛతి సఖా సుశేవో అద్వయుః
ప్రభూ, మనుషుల మధ్య తిరుగుతూ, వృత్రుని సంహరించిన వీరుడి గురించి మనం మాట్లాడుదాం. ఆయన పశువుల మధ్య స్నేహితుడిగా, శాంతియుతంగా, ఎవరికీ శత్రువుగా లేని దయామయుడిగా ఉంటాడు.
అథ పఞ్చ పురీషపదాని ఏవాహ్యో ఽ ఽ ఽవా ఏవా హ్యగ్నే ఏవాహీన్ద్ర ఏవా హి పూషన్ ఏవా హి దేవాః ఓం ఏవాహి దేవాః
ఇప్పుడు ఐదు పురీషపదాలు: ఓ అగ్ని, నిజంగా; ఓ ఇంద్ర, నిజంగా; ఓ పూషణ, నిజంగా; ఓ దేవతలారా, నిజంగా. ఓం, నిజంగా దేవతలారా.