ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ମୁଁ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସ୍ତୁତି ସହ ଜାଗ୍ରୁତ କରିବି, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଇଛି, ତିନି ଅମର ଅଟୁଟ ଅଗ୍ନି। ତାଙ୍କୁ ଆମ ଅର୍ପଣ ଉପହାର ନେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବି। ଏହି ଅମର ଅଗ୍ନି, ଉପହାର ବାହକ ଏବଂ ଦୂତ, ଅତି ଶୀଘ୍ର ଦୂତ ଭାବେ ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଶକ୍ତି ସହ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଛି, ଉପହାର ବାହକ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିଛି; ତିନି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଓ ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ବିତରଣ କରିଛ; ଗାଁମାନେ ଓ ପୁରନ୍ଧି ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଛ। ତୁମେ ତୁମ ମାତାର ଶକ୍ତିରେ ବଳବାନ, ତୁମ ପିତାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତୁମେ ଅଶ୍ୱ, ଅଗ୍ରଣୀ, ଉତ୍ସାହୀ, ନେତା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ, ଶିଶୁ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ; ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆସ। ଦିଗପାଳ ଦେବତାମାନେ ଏହି ବଳି ଅଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଖା ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ, ଏଠାରେ ଦୃଢତା, ଏଠାରେ ସ୍ୱ-ଦୃଢତା; ସ୍ୱାହା। ତାପରେ, ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କାୟ, କସ୍ମାୟ, କତମସ୍ମାୟ, ସ୍ୱାହାକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଜନ, ମନ, ପ୍ରଜାପତି, ଚେତନା, ଜ୍ଞାନୀ, ଆଦିତ୍ୟ, ମହା ଆଦିତ୍ୟ, ଦୟାଳୁ ଆଦିତ୍ୟ, ସରସ୍ୱତୀ, ଉଜ୍ୱଳ ସରସ୍ୱତୀ, ବିଶାଳ ସରସ୍ୱତୀ, ପୂଷଣ, ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ପୂଷଣ, ମନୁଷ୍ୟ ନେତା ପୂଷଣ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ବହୁରୂପୀ ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଉଜ୍ୱଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମର୍ତ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ନେତାଙ୍କ ସଖ୍ୟତା ଚାହୁଁନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ, ଗୌରବ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ବାଛନ୍ତୁ; ସ୍ୱାହା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଂଶରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମିଉ, ରାଜବଂଶରେ ପ୍ରତାପୀ ଓ ଦକ୍ଷ ରଥୀ ଜନ୍ମିଉ; ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳ, ଦୃତ ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଚାଳିବା ନାରୀ, ବିଜୟୀ ଯୁବକ, ସଭାରେ ଚାମ୍ପିଅନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଉ। ଆମ ପାଇଁ ଚାହିଦା ଅନୁସାରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ୁ, ଫଳଦାୟୀ ଉଦ୍ଭିଦ ପକୁ, ଆମ ମଙ୍ଗଳ ଓ ପୋଷଣ ନିଶ୍ଚିତ ହେଉ। ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, ବାଣୀ, ମନକୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ପୂର୍ବ, ଆଗ୍ନେୟ, ଦକ୍ଷିଣ, ନୈୃତ, ପଶ୍ଚିମ, ବାୟୁ, ଉତ୍ତର, ଈଶାନ, ଉପର, ତଳ ଦିଗକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଜଳ, ବହୁଥିବା ଜଳ, ଥିବା ଜଳ, ଶାନ୍ତ ଜଳ, ବହୁଥିବା ଜଳ, କୁଆଁ ଜଳ, ଝରଣା ଜଳ, ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜଳ, ସାଗର, ମହାସାଗର, ନଦୀକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ବାୟୁ, ଧୂଁଆ, ମେଘ, ବର୍ଷା ମେଘ, ଚମକୁଥିବା, ତ୍ରାସଦାୟକ, ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିବା, ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ବର୍ଷା ବନ୍ଦ କରୁଥିବା, ତୀବ୍ର ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ଦ୍ରୁତ ବର୍ଷା, ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା, ଏହି ସଂଗ୍ରହିତ, ଛିଟିକି ଦେଉଥିବା, ଶିତିକି ଦେଉଥିବା, ଛିଟିକି ଦେଉଥିବା ମାନେ, ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିବା ମାନେ, କୁହୁଡ଼କୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଦିଗ, ଉପଦିଗ, ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀ, ନୈୃତ ଦିଗକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ତାରା, ତାରାଧିପତି, ଦିନ ଓ ରାତି, ଅର୍ଧମାସ, ମାସ, ଋତୁ, ଋତୁକାଳ, ବର୍ଷ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କିରଣ, ଵସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ମାରୁତ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମୂଳ, ଶାଖା, ଗଛ, ଫୁଲ, ଫଳ, ଔଷଧିକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଦିଗ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା, ଜଳ, ଔଷଧି, ଗଛ, ପ୍ଲବନ୍ତୁ, ଚଳନ ଓ ଅଚଳ, ସର୍ପକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଅସୁ, ଵସୁ, ବିଭୁ, ବିବସ୍ବତ, ଗଣମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ, ଗଣପତି, ଅଭିଭୁ, ଅଧିପତି, ଶୂଷ, ସଂସର୍ପ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଆଲୋକ, ମଲିମ୍ଲୁଚ, ଦିନ ନାଥକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ମାଧବ, ମାଧବା, ଶୁକ୍ର, ଶୁଚି, ନଭସ୍, ନଭସ୍ୟ, ହେଷ, ଊର୍ଜା, ସହ, ସହସ୍ୟ, ତପସ୍, ତପସ୍ୟା, ଅଂହସ୍ପତିକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ବାଜ, ପ୍ରସବ, ଅପିଜା, କ୍ରତୁ, ସ୍ୱଃ, ଶିଖର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଶେଷ, ଭୁବନ, ଭୁବନପତି, ଅଧିପତି, ପ୍ରଜାପତିକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଉଦାନ, ସମାନ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, ବାଣୀ, ମନ, ସ୍ୱ, ବ୍ରହ୍ମ, ଆଲୋକ, ଦିଗ, ପୃଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଏକ, ଦୁଇ, ଶତ, ଏକ ଶତ, ଉଷା, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସ୍ୱାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଏବେ ଏହି କଥାର ଆରମ୍ଭରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭ ଏକା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେ ଜନିତ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମିତର ଏକା ନାଥ ହେଲେ। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗକୁ ଧାରଣ କଲେ—କେଉଁ ଦେବତାକୁ ଆମେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ? ତୁମେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଉପୟାମା ସହ ଉଠାଯାଉଛ; ମୁଁ ତୁମେ ଉପୟାମା ସହ ଗ୍ରହଣ କରିଛି; ଏହା ତୁମ ଗର୍ଭ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ମହାନତା। ବର୍ଷରେ, ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ବାୟୁରେ, ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମ ମହାନତା—ଏହି ମହାନତାକୁ, ପ୍ରଜାପତି, ଦେବତାଙ୍କୁ, ସ୍ୱାହା। ଯିଏ ଏକା ଚଳନ ଓ ଅଚଳର ରାଜା, ଶ୍ୱାସ ଓ ଚକ୍ଷୁକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁଇ ଓ ଚାରି ପାଦର ଉପରେ ଶାସନ କରେ—କେଉଁ ଦେବତାକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ? ତୁମେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଉପୟାମା ସହ ଉଠାଯାଉଛ; ଏହା ତୁମ ଗର୍ଭ; ଚନ୍ଦ୍ର ତୁମ ମହାନତା। ରାତି, ବର୍ଷରେ, ପୃଥିବୀରେ ଅଗ୍ନିରେ, ତାରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ତୁମ ମହାନତା—ଏହି ମହାନତାକୁ, ପ୍ରଜାପତି, ଦେବତାଙ୍କୁ, ସ୍ୱାହା। ତାଙ୍କୁ ଉଜ୍ୱଳ, ରକ୍ତିମ ଅଶ୍ୱ ଯୋକ୍ତ କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ଉଜ୍ୱଳ କିରଣ ଦିଗକୁ ବିକିରଣ କରେ। ତାଙ୍କ ଛାହାଁ, ଲମ୍ବ ମାନ୍ଦା, ରକ୍ତିମ ଅଶ୍ୱ ରଥକୁ ଯୋକ୍ତ କରାଯାଉଛି; ସେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତି। ବାୟୁ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଯାଇଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରୂପ—ଓ ଗାୟକ, ଏହି ପଥରେ ଅଶ୍ୱକୁ ଆମକୁ ଫେରାଇ ଦିଅ। ଵସୁମାନେ ତୁମକୁ ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ ଅନୁଳେପନ କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ ଛନ୍ଦରେ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଜଗତୀ ଛନ୍ଦରେ।