इदानीं कथा आरभ्यते— यज्ञकाले, यजमानः ताः आपः हविसंपन्नाः हविः समर्पयन् आह्वयति। देवः अपि यज्ञे हविसंपन्नः अस्ति; सूर्यः अपि हविसंपन्नः भवतु इति प्रार्थयति। तदा यजमानः अग्निसदने, सर्पस्य आसने, आसीनः, इन्द्राग्न्यंशं, मित्रावरुण्यंशं, सर्वेषां देवतानां अंशं च भजति। ये सूर्येण सह वा, येषु सूर्यः अस्ति वा, ते यज्ञं धारयन्तु इति प्रार्थयति। यजमानः हृदयाय, मनसः, व्योम्नः, सूर्याय च तव हविः समर्पयामि इति वदति। यज्ञं देवानां स्वर्गे उच्चं वहतु, ऋत्विजः इव। ततः, सोमराजः सर्वेषां जनानां प्रति आरोहतु; सर्वे जनाः तव प्रति आरोहतु। अग्निः प्रज्वलितः मम आह्वानं शृणोतु; आपः, वेदीदेव्यः च शृण्वन्तु। शिलाः, मेधावी, यज्ञं जानन्तु; देवः सविता मम आह्वानं शृणोतु, स्वाहा। आपः, आपसुताः, तरङ्गः च, हविसंपन्नः, उत्तममदकारः—तत् हविः देवेभ्यः, दिव्येभ्यः, तेजःपिबद्भ्यः, येषु तव अधिकारः अस्ति, तेषां समर्पय, स्वाहा। त्वं कृषीवान्; त्वां अपि समुद्रस्य अक्षयत्वेन प्रस्थापयामि। आपः आपः समीयन्तु; ओषधयः ओषधिभिः समीयन्तु। अग्ने, यं त्वं मनुष्येषु युद्धेषु रक्षसि, यं धनस्पर्धायां अनुगृह्णासि, सः दीर्घधनसम्पन्नः भवति, स्वाहा। देवस्य सवितुः प्रेरणया, अश्विनोः बाहुभ्यः, पूष्णः हस्ताभ्यः त्वां स्थापयामि। गम्भीरं गर्ज; इन्द्राय यज्ञं उत्तमं कुरु। शुद्धस्य उत्तमबलस्य, शक्तिमतः, मधुरस्य, पोषणपूर्णस्य बलात् त्वं तृप्तः भव, देवैः प्रसिद्धः; मां पूरय। मम मनः, वाक्, प्राणः, दृष्टिः, श्रवणम्, आत्मा, अपत्यं, पशवः, गणाः च तृप्तिं यच्छ; गणेषु मम अतृप्तिं मा कुरु। इन्द्राय, धनसम्पन्नाय, रुद्रधारिणे, आदित्यधारिणे, शत्रुनाशकाय, गरुडाय, सोमवाहाय, अग्नये, धनवर्धकाय च यज्ञः समर्प्यते। हे सोम, यत् तव तेजः दिवि, यत् पृथिव्यां, यत् विस्तीर्णमन्तरिक्षे—तस्मात् एतयोः यजमानयोः विस्तीर्णं धनं दत्त्वा, दानाय घोषय। त्वं बलवान्, विघ्ननाशकः, दानप्रशंसितः, अमृतपत्नीः। देव्या देवाभिः आह्विताः, यज्ञं नेतुम्; सोमं पिबन्तु। भीतिं मा कुरु, मोहं मा कुरु; बलं स्थापय, हे धिषणा। प्रज्ञया, यूयं द्वौ बलं दत्तं, बलं स्थापयताम्। पापं नश्यति, सोमः न नश्यति। सर्वदिशः—पूर्वा, पश्चिमा, उत्तराः, अधः—त्वां प्रति धावन्तु। मातरं आह्वयामि; शत्रुं ज्ञातुम् इच्छामः। त्वमेव, हे देव, परमबलवान्, मर्त्येषु शान्तिं दत्तुम् समर्थः। त्वत्समानः अन्यः सहायः नास्ति, हे दानवद्भूत इन्द्र; तुभ्यं एतानि वचनानि ब्रवीमि। हे शक्तिमन्, वाचः अधिपतये, उज्ज्वलाभ्यां हस्ताभ्यां शुद्धः, स्वं शुद्धिं कुरु। देवानां मध्ये, यत्र तव अंशः अस्ति, तत्र शुद्धिं कुरु। यज्ञं मधुरं कुरु। हे सोम, यत् तव नाम सोमपिबद्भ्यः जागृतम्, तस्मै सोमाय, सोमाय, स्वाहा, स्वाहा। अहं विस्तीर्णमन्तरिक्षम् अनुसरामि। त्वं सर्वेभ्यः दिव्यैः भौमैः च इन्द्रियैः दीक्षितः। त्वष्टा तव मनः रचयतु। स्वाहा तुभ्यं, सुभूताय, सूर्याय। देवेभ्यः, मरीचिभ्यः, दिव्यांशाय—यत् तव अस्ति, तत् सत्यम्। उपरिष्टात् एकः पतितः, भग्नः—फट्। प्राणाय, व्यानाय। त्वं उपनयनाय गृह्यसे। अन्तः संयमय, हे दानवद्भूत; सोमं रक्ष। विस्तीर्णधनाय पूजा। तव मध्ये दिवं पृथिवीं स्थापयामि; मध्ये विस्तीर्णमन्तरिक्षं स्थापयामि। निकटस्थैः दूरस्थैः च देवैः सह, मध्ये रमस्व, हे दानवद्भूत। त्वं सर्वेभ्यः दिव्यैः भौमैः च इन्द्रियैः दीक्षितः। त्वष्टा तव मनः रचयतु। स्वाहा तुभ्यं, सुभूताय, सूर्याय। देवेभ्यः, मरीचिभ्यः। उदानाय। आगच्छ, हे वायो, अलङ्कृतः, शुद्धपिबन्; सहस्रं तव सैन्यं, सर्ववरणं, अस्मान् प्रति आगच्छतु। तुभ्यं मत्तमन्दं पिबामि, यस्य प्रथमं पानं त्वं, हे देव, कृतवान्। वायवे, तुभ्यं। हे इन्द्रवायू, एते निष्पीडिताः मन्दाः—सौम्येन आगच्छताम्। तवोभौ अर्घ्यं कामयन्ति। वायो, उपनयनाय गृह्यसे; इन्द्रवायू, तुभ्यं। एष तव आसनम्। उभाभ्यां सह, तुभ्यं। एष सोमः, तुभ्यं, हे मित्रावरुणौ, सत्यवर्धकौ, निष्पीडितः। मम आह्वानं अत्र शृणोतु। उपनयनाय गृह्यसे, मित्रावरुणौ, तुभ्यं। वयं, सह मित्रैः, धन्ये रमामहे; देवाः यज्ञं गृह्णन्तु; गोः तृणेन पुष्टिः भवतु। मित्रावरुणौ, तां गोः, नित्यदायिनीं, नित्यसम्पन्नां, अस्माकं दत्तं; एष तव आसनम्, सत्यरक्षिभ्यः स्थापयामि। हे अश्विनौ, यः तव चाबुकः मधुरः, प्रियवाक् उत्पादयति; तेन यज्ञं पोषयताम्। अश्विनाभ्यां गृह्यसे; एष तव आसनम्, मधुरानन्दिभ्यः स्थापयामि। त्वं प्राचीनः, श्रेष्ठः, सर्वव्यापकः, ज्येष्ठः, वेदिपृष्ठे स्थितः, तेजःज्ञः; जनान् पोषयति, शीघ्रः, विजयी, सेवकजनमध्ये वर्धते। नपुंसकाय गृह्यसे; एष तव आसनम्, वीर्यं रक्ष। नपुंसकः शुद्धः। देवाः तेजःपिबन्तः तव अनुग्रहम् कुर्वन्तु। त्वं अजेयः। महान्, वीरजनकः, यजमानं समृद्ध्या परिवेष्टयति; दिवि पृथिव्यां च तेजसा दीप्तिमान्। नपुंसकः निष्कासितः। त्वं तेजःस्थानम्। हे सोमदेव, वयं अविच्छिन्नबलदायिनः, वीर्यदायिनः, महाधनदायिनः भवेम। तत् प्रथमं, सार्वत्रिकं, मित्रावरुणाग्निः अग्राः। बृहस्पतिः प्रथमः, प्रज्ञावान्; तस्माद् सोमः निष्पीडितः इन्द्राय स्वाहाकारः समर्प्यते। यज्ञकर्तारः मधुरं हविः भुञ्जन्तु, सन्तुष्टाः, सुसंहिता, स्वाहा। अग्निः न हन्यते। त्वं गृह्यसे; त्वं आदित्येभ्यः। विष्णोः विस्तीर्णपदाय, एष सोमः तव; रक्ष, तव अहितं मा भवतु। त्वं कदापि दुर्बलः न; हे इन्द्र, त्वं यजमानं सह एकीकृतः। उपनयनात्, हे दानवद्भूत, तव दानं देवात् काम्यते। त्वं आदित्येभ्यः। त्वं कदापि त्यजसि न; उभे जन्मनी रक्षसि। चतुर्थस्य आदित्यस्य निष्पीडनं, तद् बलं, दिवि अमृतत्वं गच्छतु। त्वं आदित्येभ्यः। यज्ञः देवसंपदं प्रति समीपं याति; आदित्याः अनुग्रहं कुर्वन्तु। तव अनुग्रहम् समीपं आगच्छतु, दुःखं अपि निवारयतु, उत्तमं मार्गं दत्तु। त्वं आदित्येभ्यः। हे विवस्वन्, आदित्याः च, एष तव सोमासनम्; तत्र रमस्व। जनाः तस्य वचने श्रद्धां स्थापयन्तु; यदा दम्पती अनुग्रहं लभेते, तदा पुरुषः, पुत्रः, धनं प्राप्नोति, गृहः प्रतिदिनं समृद्धिं लभते। अस्माकं आजि समृद्धिं दत्तु, हे सवितर्; श्वः, परः, प्रतिदिनं समृद्धिं दत्तु। समृद्धिस्थानाय, हे देव, अस्माकं प्रार्थनया, वयं समृद्धिभाजः भवेम। त्वं गृह्यसे; त्वं सवितुः; त्वं पापनाशकः; तं नाशं मयि स्थापय। यज्ञं बलय, यज्ञपतिं बलय, भाग्याय, देवसवितृ। त्वं गृह्यसे; त्वं सुवर्णरक्षितः, दृढस्थः, महादुग्धः; तुभ्यं नमः। त्वं सर्वेषां देवतानां। एष तव आसनम्; सर्वदेवतानां स्थापयामि। त्वं गृह्यसे; त्वं बृहस्पतेः निष्पीडितसोमः, हे सोमदेव, इन्द्राय, शक्तिमते, पतिग्रहाय। अहं उपरि, अहं अधः; यत् अन्तरिक्षे, तत् मम पिता। अहं सूर्यं उभयतः अपश्यं; अहं देवतानां परमं रहस्यं अपश्यं। हे अग्ने, तव पत्न्या, त्वष्टा देवेन सह, सोमं पिब, स्वाहा। प्रजापते, त्वं वीर्यवान्, बीजधारः; बीजं मयि स्थापय। प्रजापतेः, वीर्यवन्तः, बीजधारिणः, तस्य बीजं अहं लभेयम्। एवं यज्ञः, हविः, देवता, आपः, सोमः, अग्निः, इन्द्रः, सूर्यः, मित्रावरुणौ, अश्विनौ, आदित्याः, सविता, बृहस्पतिः, प्रजापतिः च, यजमानस्य प्रार्थनया, समर्पणया, स्तुत्या च, पूजिताः, तृप्ताः, अनुगृहीताः च भवन्ति।