ఒక పవిత్ర యజ్ఞంలో, ఋత్వికులు గంభీరంగా క్రమంగా హోమాన్ని నిర్వహిస్తూ, ప్రాణుల సృష్టికర్త అయిన ప్రजాపతికి, ఇంద్రాగ్నులకు, వాయువుకు, సమస్త దేవతలకు అభిషేకాన్ని అర్పిస్తూ, "మీరు అంగీకరించండి" అని ప్రార్థించారు. "ఈ అశ్వాన్ని ఎవరు హానిచేయదలచినా, వారిని వరుణుడు శిక్షిస్తాడు—ఆ వ్యక్తి మానవుడైనా, కుక్క అయినా," అని వారు ఘనంగా ప్రకటించారు. ఆ తరువాత, అగ్నికి, సోమునకు, జలానందానికి, సవిత్రునికి, వాయువు, విష్ణువు, ఇంద్రుడు, బృహస్పతి, మిత్ర, వరుణుడు వంటి దేవతలందరికీ 'స్వాహా'తో ఆహుతులు సమర్పించారు. అశ్వమేధంలో పాల్గొన్న ప్రతి శబ్దానికి, ప్రతి స్పందనకు, ప్రతి కదలికకు, ప్రతి స్థితికి, ప్రతి దృశ్యానికి, ప్రతి అనుభూతికి, ప్రతి జీవక్రియకు 'స్వాహా' అంటూ సమర్పణ జరిగింది. ఎవరైనా కదిలినా, నిలబడినా, ఊపిరి పీల్చినా, నిద్రించినా, మేలుకున్నా, పిలిచినా, స్పందించినా, ప్రతి ఒక్కదానికి కూడా స్వాహా అర్పించారు. ఇలా, కదలిక, స్థితి, శక్తి, శ్రవణం, దర్శనం, భోజనం, పానం, ప్రతి క్రియకూ, ప్రతి ఫలితానికీ స్వాహా అర్పిస్తూ, యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపించారు. అనంతరం, సవిత్రుని దివ్య తేజస్సును ధ్యానిస్తూ, "ఆ దేవుడు మన మనస్సులను ప్రేరేపించుగాక" అని ప్రార్థించారు. "బంగారు చేతులు కలిగిన సవిత్రుని శ్రేయస్సు కోసం పిలుస్తున్నాను; ఆయన దేవతల మార్గాన్ని తెలుసు," అని విన్నవించారు. "సవిత్రుని మహత్తర జ్ఞానాన్ని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాం. ఆయన దయా ప్రబలమైనది, నిజమైనది. ఆయన ప్రసాదాన్ని మేము కోరుతున్నాం. ఆయన మనస్సులను, ఆలోచనలను తెలుసు. ఆయన అనుగ్రహాన్ని, అమృతాన్ని, పరిపూర్ణతను మేం కోరుతున్నాం," అని ముక్తకంఠంతో ప్రార్థించారు. తరువాత, అగ్నిని స్తుతిస్తూ మేల్కొలిపారు. "ఈ అమరుడైన అగ్ని దేవుడు, వేగవంతుడైన దూత, మన ప్రార్థనలను దేవతల వద్దకు చేర్చుగాక," అని ప్రార్థించారు. "అగ్ని, నీవు ముందుగా ఉండి, హవిస్సులను దేవతలకు సమర్పించు. దేవతలను ఇక్కడికి ఆహ్వానించు," అని విన్నవించారు. "శుద్ధికర్తా! నీవే సూర్యుడిని సృష్టించినవాడు; నీ శక్తితో జలాలను పంపినవాడు; పశువులతో ఆనందించినవాడు; పురంధితో ఆనందించినవాడు," అని గౌరవంగా స్మరించారు. "నీ తల్లివల్ల నీవు బలమైనవాడవు, తండ్రివల్ల శక్తిమంతుడవు. నీవు అశ్వుడవు, రథశక్తి కలవాడవు, వేగవంతుడవు, నాయకుడవు. నిన్ను ప్రయాణికుడని, శిశువని పిలుస్తారు. ఆదిత్యుల రక్షణ కోసం రా. దిక్పాలక దేవతలు ఈ యజ్ఞార్థంగా అభిషేకించిన అశ్వాన్ని రక్షించుగాక. ఇక్కడ ఆనందం, ఇక్కడ స్థిరత, ఇక్కడ ధైర్యం కలుగుగాక. స్వాహా," అని వారు పునః పునః ప్రార్థించారు. అనంతరం, వివిధ దేవతలకు, దిశలకు, జలాలకు, వాయువులకు, మేఘాలకు, అగ్నికి, భూమికి, ఆకాశానికి, నక్షత్రాలకు, కాలచక్రానికి, వృక్షాలకు, పుష్పాలకు, ఫలాలకు, ఔషధాలకు, సమస్త ప్రాణికోశాలకు, జీవశక్తులకు, మనస్సుకు, శ్రవణానికి, దృష్టికి, వాక్కుకు, ప్రాణాయామానికి, సమస్త దిక్కులకు, సముద్రాలకు, నదులకు, వర్షాలకు, మబ్బులకు, మేఘధ్వనులకు, మాయకు, ప్రకృతికి, సమస్త దేవతా గణాలకు, గణపతికి, అద్భుతమైన శక్తులకు, పుష్టికి, విజయానికి, తేజస్సుకు, కీర్తికి, ప్రభలకు, పుష్పించు శక్తులకు, భూమికి, ఆకాశానికి, చంద్రునికి, సూర్యుడికి, నక్షత్రాలకు, జలాలకు, వృక్షాలకు, ప్రాణికోశాలకు, ప్రతి జీవశక్తికి స్వాహా అర్పించారు. "యజ్ఞంతో ప్రాణం స్థాపించబడుగాక, అపాన, వ్యాన, ఉదాన, సమాన, దృష్టి, శ్రవణం, వాక్కు, మనస్సు, ఆత్మ, బ్రహ్మ, జ్యోతి, స్వర్గం, పృష్ఠం, యజ్ఞం అన్నీ స్థాపించబడుగాక," అని వారు ఆశీర్వదించారు. "ప్రారంభంలో హిరణ్యగర్భుడు మాత్రమే ఉద్భవించాడు. ఆయన సమస్త సృష్టికి ఏకైక అధిపతిగా నిలిచాడు. ఆయన భూమిని, ఆకాశాన్ని నిలబెట్టాడు. ఆ దేవునికి మనం ఎవరు హవిస్సును సమర్పించాలి?" అని ప్రశ్నించారు. "ప్రజాపతికి ఉప్పయామతో తీసుకున్నాను; ఇది నీ గర్భం; సూర్యుడు నీ మహిమ. సంవత్సరంలో, మధ్యలో వాయువులో, ఆకాశంలో సూర్యునిలో నీ మహిమ ప్రసరిస్తోంది. ఆ మహిమకు, ప్రజాపతికి, దేవతలకు స్వాహా," అని వారు చెప్పారు. "చలించేవాటికి, నిలిచేవాటికి రాజైన వాడు ఎవరు? ఊపిరిలో, నిమిషంలో గొప్పవాడు ఎవరు? రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు కలిగిన వాటన్నింటిని పాలించేవాడు ఎవరు? ఆ దేవునికి మనం ఎవరు హవిస్సును సమర్పించాలి?" అని మళ్ళీ ప్రశ్నించారు. "ఇదీ నీ గర్భం; చంద్రుడు నీ మహిమ. రాత్రిలో, సంవత్సరంలో, భూమిపై అగ్నిలో, నక్షత్రాల్లో, చంద్రునిలో నీ మహిమ ప్రసరిస్తోంది. ఆ మహిమకు, ప్రజాపతికి, దేవతలకు స్వాహా," అని వారు అర్పించారు. వారు ప్రకాశవంతమైన, ఎర్రటి అశ్వాన్ని యజ్ఞచక్రానికి జతచేశారు. ఆకాశంలో దీప్తులు ప్రకాశించాయి. ముదురు వెంట్రుకలు, తపస్వితతో కూడిన ఎర్ర అశ్వాలను రథానికి జతచేశారు. అవి మానవులను తీసుకువచ్చే శక్తివంతమైనవిగా వెలిగిపోయాయి. వాయువు, జలాలు, అగ్ని ముందుకు పోయినప్పుడు, ఇంద్రుని ప్రియమైన రూపాన్ని స్మరించుకుంటూ, "ఓ గాయకా! ఈ మార్గంలో మాకు మళ్ళీ ఆ అశ్వాన్ని తీసుకురా," అని ప్రార్థించారు. వసువులు గాయత్రీ ఛందస్సుతో, రుద్రులు త్రిష్టుప్ ఛందస్సుతో, ఆదిత్యులు జగతీ ఛందస్సుతో యజ్ఞాన్ని అభిషేకించారు. "భూర్భువః స్వః—ఇవి ధాన్యాలు, లాజాలు, పాలు—దేవతలారా, ఈ భోజనం మీరు స్వీకరించండి; ప్రజాపతీ, మీరు స్వీకరించండి," అని సమర్పించారు. "ఎవరూ ఒంటరిగా కదిలేవారు? ఎవరు మళ్ళీ పుట్టేవారు? ఈ చలికి పరిష్కారం ఏమిటి? గొప్ప ఆవరణం ఏమిటి?" అని ప్రశ్నించారు. "సూర్యుడు ఒంటరిగా కదులుతాడు; చంద్రుడు మళ్ళీ పుడుతాడు; ఈ చలికి అగ్నే పరిష్కారం; భూమే గొప్ప ఆవరణం," అని జ్ఞానాన్ని ప్రకటించారు. ఇలా, ఋత్వికులు సమస్త దేవతలకు, ప్రకృతి తత్త్వాలకు, జీవిత శక్తులకు, విశ్వ రూపాలకు, ఆది సృష్టికర్తకు, ప్రజాపతికి, సూర్యచంద్రులకు, అగ్ని, వాయువు, జలాలకు, భూమి, ఆకాశాలకు, సమస్త దిక్కులకు, సమస్త జీవరాశులకు, సమస్త ప్రకృతి ధర్మాలకు, యజ్ఞంలో భాగస్వామ్యంగా, కృతజ్ఞతగా, గౌరవంగా, భక్తితో, 'స్వాహా' అంటూ సమర్పణ చేశారు. ఈ విధంగా యజ్ఞం పరిపూర్ణతకు చేరింది.