ఒక పవిత్రమైన యజ్ఞంలో, అగ్ని దేవుడు ప్రకాశవంతంగా, శుభకరమైన జ్వాలలతో, గొప్ప కాంతి, దీప్తితో ముందుకు సాగాడు. ఆయన జ్వాలలు మన శరీరాలకు, మన సంతానానికి హాని చేయకూడదని ప్రార్థన చేశారు. అగ్ని ఆకాశంలో మెరుపులు మ్రోగినట్లు గర్జించాడు; భూమి కంపించగా, మొక్కలు అలంకరించుకున్నాయి. ఆయన పుట్టిన కొత్తగా, ఆకాశం-భూమి మధ్య ప్రకాశాన్ని విస్తరించాడు. అగ్ని, భరతుల కీర్తి, సూర్యుడు తన మహా కాంతితో ప్రకాశించని సమయంలో కూడా వినిపించింది. యుద్ధాల్లో పూరువులకు ధైర్యంగా నిలిచిన దేవతాతిధి, మనకు శుభంగా ప్రకాశించాడు. దేవతా జలాలు, పవిత్ర బూడిదను స్వీకరించండి; ఈ లోకంలో దాన్ని సుగంధంగా, మృదువుగా చేయండి. వంశాలు ఆయనకు నమస్కరించాలి; మంచి భార్యలను ప్రసాదించాలి. తల్లి తన కుమారుని మోస్తున్నట్లుగా, జలాలు పాపాన్ని దూరం చేయాలి. అగ్ని, నీవు జలాలలో, మొక్కల మధ్య నివసిస్తున్నావు; వాటి గర్భాల నుంచి మళ్లీ పుడుతున్నావు. నీవు మొక్కల గర్భం, వృక్షాల గర్భం, సమస్త జీవుల గర్భం, జలాల గర్భం. బూడిదతో నీ గర్భంలో, జలాలు, భూమిలో ప్రవేశించి, ప్రకాశవంతంగా నీ తల్లులతో మిళితమై మళ్లీ కూర్చుంటావు. నీ స్థానానికి, నీ తల్లి భూమి ఒడిలో, నీకు శుభకరంగా నీవు విశ్రాంతి తీసుకుంటావు. పోషణతో మళ్లీ తిరిగి రా, అగ్ని; ఆహారం, జీవంతో రా; మళ్లీ మాకు రక్షణ కలిగించు. ధనంతో రా, అగ్ని; సంపదతో అభివృద్ధి చెందు; అన్ని దిశల్లో విస్తరించు. నా మాటలు విను, యువత, శక్తివంతుడా; నీ తర్వాత త్రాగుతాడు, నీను ప్రశంసిస్తాడు, యజ్ఞకర్త నీ రూపాన్ని గౌరవిస్తాడు. జ్ఞానవంతుడా, ఉదారమైన ధనాధిపతీ, నిద్రలేచి, మన ద్వేషాలను తుడిచివేయు; సృష్టికర్తకు నమస్కారం. ఆదిత్యులు, రుద్రులు, వసువులు మళ్లీ నిన్ను ప్రज్వలించాలి; పూజారులు యజ్ఞాలతో నీకు ధనాన్ని అందించాలి; ఘృతంతో నీ రూపాన్ని అభివృద్ధి చేయాలి; యజ్ఞకర్త యొక్క నిజమైన కోరికలు తీరాలి. ఇక్కడ ఉన్న, పాత, కొత్త, నీవు నిష్క్రమించు, దూరమవు; యముడు భూమిలో విశ్రాంతి స్థానం ఇచ్చాడు; పితృదేవతలు ఈ లోకాన్ని ఆయన కోసం సృష్టించారు. నీవు చైతన్యం, నీవు కామాన్ని పోషించేవాడు; కామపోషణ నాలో నీకోసం ఉండాలి. నీవు అగ్నిబూడిద, నీవు అగ్ని పురీష. శ్మశానంలో ఏర్పాటు చేసినవాడు, పైన ఉంచినవాడు, ఆశ్రయం పొందు. ఇదే ఆ అగ్ని, అందులో ఇంద్రుడు పిండిన సోమాన్ని అతని కడుపులో ఉంచాడు. నీవు జాతవేదసు, వెయ్యిరెట్లు బహుమతిగా, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రంగా, బలాన్ని కోరేవారిచే ప్రశంసించబడతావు. అగ్ని, నీకు ఆకాశంలో ఉన్న కాంతి, భూమిలో, మొక్కల్లో, జలాల్లో ఉన్నది—దాని ద్వారా నీవు మధ్యలో విశాలాన్ని విస్తరించావు; ఆ ప్రకాశం, ఆ దీప్తి, ఆ సముద్రం, మానవులలో ఋషి. అగ్ని, నీవు స్వర్గపు ప్రవాహాన్ని చేరాలనుకుంటావు; దేవతలను, మహాశక్తులను చేరుకుంటావు. సూర్యుని పైన ప్రకాశించే లోకాల్లో నిలిచిన జలాలు, క్రింద ఉన్నవన్నీ నిన్ను సేవిస్తాయి. పురీష్య అగ్నులు, తమ సహాయులతో కలసి, అబద్ధం, వ్యాధి లేని వారు, యజ్ఞాన్ని అంగీకరించి, గొప్ప ఆశీర్వాదాలు ప్రసాదించాలి. అగ్ని, మాకు ఎప్పుడూ కోరుకునే, సమృద్ధిగా, శాశ్వతంగా ఉండే పశుసంపదను ప్రసాదించు; నిన్ను పూజించేవారికి. మా కుమారుడు విజయవంతంగా ఉండాలి; నీ అనుగ్రహం మాతో ఉండాలి. ఇది నీ యజ్ఞస్థానం, అక్కడ నుంచి నీవు పుట్టి, ప్రకాశించావు; అగ్ని, అది తెలుసుకుని, మాకు అధిష్ఠానంగా కూర్చొని, మా సంపదను పెంచు. ఆ దైవత్వంతో నీవు స్థాపించబడ్డావు, అంగిరసా; స్థిరంగా కూర్చో. ఆ దైవత్వంతో నీవు స్థాపించబడ్డావు, అంగిరసా; స్థిరంగా కూర్చో. లోకాన్ని నింపు, ద్వారం నింపు; స్థిరంగా కూర్చో. ఇంద్రుడు, అగ్ని, బృహస్పతి నిన్ను ఈ గర్భంలో స్థాపించారు. ప్రిష్నులు, పాలు పీల్చడంలో నైపుణ్యం ఉన్నవారు, ఆయన కోసం, తీపి సోమాన్ని, మూడు ప్రకాశవంతమైన స్వర్గాల్లో, దేవతల జన్మస్థానాల్లో పీల్చారు. అన్ని స్తోత్రాలు సముద్రంలాంటి విస్తారాన్ని కలిగి, శ్రేష్ఠమైన రథసారథి, నిజమైన బహుమతుల అధిపతి, ఇంద్రుని మహిమను గొప్పగా వర్ణించాయి. మీ ఇద్దరూ ఒకే లక్ష్యంతో, ఒకే ప్రేమతో, ప్రకాశవంతంగా, శుభకరంగా ఉండాలి; కలిసి నివసిస్తూ, పోషణ, బలాన్ని పొందాలి. మీ మనస్సులు, వ్రతాలు, ఆలోచనలు ఐక్యంగా ఉండాలి. అగ్ని, మాకు పురీష్య అగ్నుల అధిపతిగా ఉండి, యజ్ఞకర్తకు పోషణ, బలం ప్రసాదించు. అగ్ని, నీవు పురీష్య అగ్ని, ధనంతో, ఐశ్వర్యంతో నిండినవాడు; అన్ని దిశలను శుభంగా చేసి, నీ స్థానంలో కూర్చో. మీరు ఇద్దరూ మనస్సులో ఒకటిగా, చైతన్యంగా, మలినం లేకుండా ఉండాలి. యజ్ఞానికి హాని చేయకూడదు, యజ్ఞాధిపతికి హాని చేయకూడదు; జాతవేదసా, ఈ రోజు మాకు శుభంగా ఉండాలి. తల్లి తన కుమారుని మోస్తున్నట్లుగా, భూమి పురీష్య అగ్నిని తన గర్భంలో మోస్తుంది, అగ్నికుండా. ప్రజాపతి, సమస్త దేవతలు, ఋతువులు కలిసి ఆమెను విడుదల చేయాలి. సోమాన్ని సమర్పించని, యజ్ఞం చేయని వాడిని వెదకండి; దొంగను వెంబడించండి; మమ్మల్ని కాకుండా వేరొకరిని వెదకండి అని ఆమె అంటుంది. నిరృతికి నమస్కారం. నిరృతి, కఠినమైన ప్రకాశంతో, నీకు నమస్కారం; ఈ ఇనుప బంధం విడిపోతుంది. యముడు, యములతో కలిసి, సమ్మతిగా, అతన్ని అత్యున్నత స్వర్గానికి ఉంచు. నీవు భయంకరంగా మారినవాడు, ఈ బంధాల విడుదల కోసం నేను ఇస్తున్నాను; ప్రజలు భూమిని మాయలో పిలుస్తారు—నిరృతి, నిన్ను అన్ని వైపులా తెలుసుకున్నాను. నిరృతి దేవతా, మీ మెడలో కట్టిన గాలిని, విడిపించాను; జీవన మధ్య నుంచి దాన్ని తీసి పారవేసాను; ఇప్పుడు, కొత్తగా పుట్టినవాడు, తన తండ్రిని చేరాలి. భూతికి నమస్కారం, ఇది చేసినవాడు. ఆయన నివాసస్థానం, సంపద యొక్క సమావేశ స్థలం; శక్తులతో అన్ని రూపాలను చూస్తాడు; దేవతలలో సవితా లాగా, ధర్మంలో నిజమైనవాడు; ఇంద్రుడు మార్గాల యుద్ధంలో నిలబడలేదు. జ్ఞానులు దున్నాలు కట్టారు, యోకులను విడిగా విస్తరించారు; ఆలోచనతో, దేవతల మధ్య, అనుగ్రహాన్ని పొందారు. దున్నాలను కలిపి, యోకులను విస్తరించండి, దారులను చేయండి; సిద్ధమైన గర్భంలో విత్తనాన్ని నాటండి; వాణితో సృష్టి, భారం ద్వారా—పండిన ధాన్యాలు, దారలు, మాకు దగ్గరగా రావాలి. బాగా పదును చేసిన దున్నాలు భూమిని బాగా దున్నాలి; దున్నకారులు తమ జట్లతో దగ్గరగా రావాలి; దారలు, నైవేద్యంతో సంతోషంగా, తీపి ఫలాలను, సమృద్ధిని ప్రసాదించాలి. సీతను ఘృతంతో, తేనెతో అభిషేకించాలి; అన్ని దేవతలు, మరుతులు అనుమతించాలి; పోషణలో, పాలతో నిండిన సీతా, మాకు పాలతో అభివృద్ధి కలిగించు. అలంకరించబడిన, బాగా నడిపిన దున్నా, సోమంలో ఆనందిస్తూ—దాని ద్వారా, పశువు, గొర్రె, కొవ్వు, సమృద్ధిని, రథం ప్రయాణికుడిని మోస్తుంది. ఈ విధంగా, అగ్ని, భూమి, జలాలు, దేవతలు, మనుషులు, యజ్ఞం, నైవేద్యం, సంపద, సృష్టి—all interconnected, harmonious, and auspicious—are invoked, honored, and celebrated in this యజ్ఞకథ.