મહિષાસુરમર્દિનિસ્તોત્રમ્

સુરવરવર્ષિણિ દુર્ધરધર્ષિણિ દુર્મુખમર્ષિણી હર્ષરતે ત્રિભુવનપોષિણિ શંકરતોષિણિ કિલ્બિષમોષિણિ ઘોષરતે। દનુજનિરોષિણિ દિતિસુતરોષિણિ દુર્મદશોષિણિ સિન્ધુસુતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

દેવતાઓ પર કૃપા વરસાવનારી, અપરાજિતને પણ જીતનારી, દુષ્ટોના દુઃખ સહન કરનારી, આનંદમાં મગ્ન; ત્રણેય લોકને પોષનારી, શંકરને પ્રસન્ન કરનારી, પાપ દૂર કરનારી, યુદ્ધમાં ભયંકર; દૈત્યપુત્રો પર ક્રોધિત, અહંકારીઓને નાશ કરનારી, સમુદ્રકન્યા—મહિષાસુરનો વિનાશ કરનારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતપુત્રી, તને વારંવાર વિજય મળે!

અયિ જગદમ્બ મદમ્બ કદમ્બવનપ્રિયવાસિનિ હાસરતે શિખરિશિરોમણિ તુઙ્ગહિમાલયશૃઙ્ગનિજાલયમધ્યગતે। મધુમધુરે મધુકૈટભગઞ્જિનિ કૈટભભઞ્જિનિ રાસરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હે જગતની મા, મારી પણ મા, કદંબના વનને પ્રિય રાખનારી, હંમેશા હસતી રહેતી; ઊંચા હિમાલય પર્વતના શિખર વચ્ચે વસવાટ કરનારી; મધુર જેવી, મધુ અને કૈટભનો નાશ કરનારી, નૃત્યમાં આનંદ માણનારી—મહિષાસુરનો વિનાશ કરનારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે!

અયિ શતખણ્ડવિખણ્ડિતરુણ્ડવિતુણ્ડિતશુણ્ડગજાધિપતે રિપુગજગણ્ડવિદારણચણ્ડપરાક્રમશુણ્ડમૃગાધિપતે। નિજભુજદણ્ડનિપાતિતખણ્ડવિપાતિતમુણ્ડભટાધિપતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હે, જે સૈનિકોના સો સો મસ્તક તોડી નાખ્યા, હાથીઓના સુંડને ચકનાચૂર કરી નાખ્યા, હાથીઓની આગેવાન; દુશ્મન હાથીઓના ગાલ ચીરી નાખનારી, ભયંકર પરાક્રમવાળી, પશુઓની રાણી; પોતાના હાથથી ભયંકર યોદ્ધાઓને ધરાશાયી કરી, તેમના મસ્તક અને કપાળ ફોડી નાખ્યા—મહિષાસુરનો વિનાશ કરનારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે!

અયિ રણદુર્મદશત્રુવધોદ્યતદુર્ધરનિર્જરશક્તિભૃતે ચતુરવિચારધુરીણમહાશિવદૂતકૃતપ્રમથાધિપતે। દુરિતદુરીહદુરાશયદુર્મતિદાનવદૂતકૃતાન્તમતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હે યુદ્ધમાં અહંકારપૂર્વક દુશ્મનોને સંહારનારી, અપરાજિત શક્તિ ધરાવનારી, મહાદેવના દૂત અને તેમના ભક્તગણોની નેતા, દુષ્ટોના દુઃખ અને દુઃસ્વપ્નનો અંત લાવનારી, દાનવોની ખોટી આશા અને દુર્વિચારનો નાશ કરનારી, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

અયિ શરણાગતવૈરિવધૂવરવીરવરાભયદાનકરે ત્રિભુવનમસ્તકશૂલવિરોધિશિરોધિકૃતામલશૂલકરે। દુમિદુમિતામરદુન્દુભિનાદમહો મુખરીકૃતતિગ્મકરે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હે તારી શરણમાં આવેલા દુશ્મનપત્નીઓના પતિઓને નિર્ભયતા આપનારી, ત્રણેય લોકના દુશ્મનોના મસ્તક પર શુળ ચલાવનારી, તારા ભયાનક હાથોમાં દેવતાઓના ઢોલના ગજગર્જનાથી યુદ્ધભૂમિ ગુંજાવી ઉઠે છે, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

અયિ નિજહુઙ્કૃતિમાત્રનિરાકૃતધૂમ્રવિલોચનધૂમ્રશતે સમરવિશોષિતશોણિતબીજસમુદ્ભવશોણિતબીજલતે। શિવશિવશુમ્ભનિશુમ્ભમહાહવતર્પિતભૂતપિશાચરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હે તારા એક હાંકારથી ધૂમ્રલોચનના સૈન્યને વિખેરી નાખનારી, રક્તબીજના લોહીથી જન્મેલા દાનવોને યુદ્ધમાં સુકવી નાખનારી, શુંભ અને નિશુંભના વિનાશથી ભૂત-પ્રેતોને તૃપ્ત કરનારી, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

ધનુરનુસંગરણક્ષણસંગપરિસ્ફુરદઙ્ગનટત્કટકે કનકપિશઙ્ગપૃષત્કનિષઙ્ગરસદ્ભટશૃઙ્ગહતાબટુકે। કૃતચતુરંગબલક્ષિતિરઙ્ગઘટદ્બહુરઙ્ગરટદ્બટુકે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

યુદ્ધમાં તું ધનુષ્ય ચડાવતી વખતે તારા સોનાના કંગણ ઝગમગે છે, તારા તીરો પીળા ચામડીવાળા દુશ્મન સૈનિકોને ભેદી નાખે છે, દુશ્મન સેનાપતિઓને પછાડી નાખે છે, તું ચતુરાઈથી તારી ચારે પ્રકારની સેના ચલાવે છે અને તારા સૈનિકો અનેક ગોઠવણીઓમાં ગર્જના કરે છે, હે મહિષાસુરના વિનાશક, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય મળે.

સુરલલના-તતથેયિ-તથેયિ-કૃતાભિનયોદર-નૃત્યરતે કૃતકુકુથઃ કુકુથો ગડદાદિક-તાલ-કુતૂહલ-ગાનરતે। ધુધુકુટ ધુક્કુટ ધિંધિમિતધ્વનિધીરમૃદઙ્ગનિનાદરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે

દેવીઓના આનંદરૂપે, તમે નૃત્ય કરતી વખતે, તમારું કમર લયબદ્ધ હલાય છે; હાથના તાલ અને ગદાના ઘાટ સાથે સંગીતના આનંદમાં મગ્ન થાઓ છો. મૃદંગ અને ઢોલના ઘેરા અને મજબૂત અવાજમાં તમે આનંદથી ઝૂમી ઉઠો છો. મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

જય-જય-જપ્ય-જયેજયશબ્દ-પરસ્તુતિ-તત્પરવિશ્વનુતે ઝણ-ઝણ-ઝિઞ્ઝિમિ ઝિઙ્કૃત નૂપુરસિંજિતમોહિત ભૂતપતે। નટિતનટાર્ધ નટી નટ નાયક નાટિતનાટ્ય સુગાનરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

જય, જય! વિજયના મંત્રો અને સ્તુતિઓથી તમે સર્વત્ર પૂજાય છો. તમારા પગના પાયલ અને ગળાના ઘંટડીઓની ઝણકારથી ભૂતપતિ પણ મોહીત થઈ જાય છે. કુશળ નૃત્યાંગનાઓ અને મધુર સંગીત સાથે તમે આનંદપૂર્વક નૃત્ય કરો છો. મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

અયિ સુમનઃ સુમનઃ સુમનઃ સુમનઃ સુમનોહરકાંતિયુતે શ્રિતરજની-રજનીરજની-રજનીરજનીકર-વક્ત્રવૃતે। સુનયનવિભ્રમર-ભ્રમરભ્રમર-ભ્રમરભ્રમરાધિપતે। જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હે સુંદરતા અને તેજથી યુક્ત, શ્રેષ્ઠ હૃદયવાળાઓને પણ મોહી લે તેવી, ચાંદની જેવી તેજસ્વી ચહેરાવાળી, કમળની આંખવાળી, જેમના નજરમાં માખીઓના જૂથો કમળના રાજાને ઘેરી લે છે એમ મોહકતા છે; મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

સહિતમહાહવ-મલ્લમતલ્લિક-મલ્લિતરલ્લક-મલ્લરતે વિરચિતવલ્લિક-પલ્લિકમલ્લિક-ભિલ્લિકભિલ્લિક-વર્ગવૃતે। સિત્કૃત્પુલ્લસમુલ્લસિતારુણ-તલ્લજ-પલ્લવ-સલ્લલિતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

મહાન યુદ્ધમંદિરમાં શક્તિશાળી મલ્લો સાથે ઘેરાઈને, તમે બહાદુરીથી યુદ્ધ કરો છો; વીર અને શિકારી જૂથો તમારી આસપાસ છે. તાજા ફૂલો અને કૂમળા પાંદડાની વણાવેલી વણમાલાઓથી શોભાયમાન, કુમળા લાલ પાંદડાની કોમળતા સાથે તેજસ્વી દેખાવ ધરાવ છો. મહિષાસુરને સંહારનાર, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

અવિરલગણ્ડ-ગલન્મદમેદુર-મત્તમત્તંગજ-રાજપતે ત્રિભિવનભૂષણભૂત-કલાનિધિ-રૂપપયોનિધિ-રાજસુતે। અયિ સુદતીજન-લાલસમાનસ-મોહનમન્મથરાજસુતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

અવિરતપણે ગંડમાંથી મધ ટપકાવતાં ઉન્મત્ત હાથીઓના રાજાની પુત્રી, ત્રણેય લોકને શોભાવતી કલાઓના ખજાનાં, રૂપના દરિયા જેવી, સૌંદર્યથી સૌને મોહી લેતી રાજકુમારી, સુંદર દાતવાળી સ્ત્રીઓના મનને લલચાવતી અને પ્રેમ જગાવતી, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

કમલદલામલ-કોમલકાન્તિ-કલા-કલિતામલ-ભાલલતે સકલવિલાસ-કલાનિલયક્રમ-કેલિચલત્કલ-હંસકુલે। અલિકુલસઙ્કુલ-કુવલયમણ્ડલ-મૌલિમિલદ્બકુલાલિકુલે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

કમળની પાંખ જેવી નિર્મળ અને કોમળ કાંતિથી ઝગમગતું ભાળ ધરાવતી, શુદ્ધ ચાંદણીથી શોભતી, સર્વ વિલાસ અને કલાઓનું નિવાસસ્થાન, રમતાં હંસોના ઝુંડમાં ફરતી, નીલ કમળના ગુચ્છો અને બકુલના ફૂલોની વેણીથી વાળ શોભતા, મધમાખીઓની ગૂંજથી ઘેરાયેલી, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

કરમુરલીરવ-વીજિતકૂજિત-લજ્જિતકોકિલ-મઞ્જુમતે મિલિતપુલિન્દ-મનોહરગુંજિત-રંજિતશૈલ-નિકુઞ્જગતે। નિજગુણભૂત-મહાશબરીગણ-સદ્ગુણસમ્ભૃત-કેલિતલે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

તમારી મીઠી સ્વભાવ અને વાંસળીના રાગથી કોયલ પણ શરમાઈ જાય છે, પર્વતના કાનનમાં રહો છો જ્યાં પુલિંદ સ્ત્રીઓના મોહક ગીતો ગુંજે છે, અને જ્યાં મહાન શબરી સ્ત્રીઓના ગુણોથી તમારું રમણિય સ્થાન શોભે છે, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

કટિતટપીત-દુકૂલવિચિત્ર-મયૂખતિરસ્કૃત-ચન્દ્રરુચે પ્રણતસુરાસુર-મૌલિમણિસ્ફુરદંશુલ-સન્નખ-ચન્દ્રરુચે। જિતકનકાચલ-મૌલિપદોર્જિત-નિર્ભરકુંજર-કુમ્ભકુચે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

પીઠ પર પીળા રેશમી વસ્ત્રથી શોભતી, તમારી તેજસ્વિતા ચાંદનીને પણ ફીકું પાડી દે છે, દેવો અને દાનવો નમન કરે ત્યારે તેમના મસ્તકના મણિ પર તમારા ચાંદ્રકાંતિ જેવા નખ ચમકે છે, અને તમારા ઉરોજ વિજયી હાથીના ગોળ કપાળ અને સોનાના પર્વતના શિખરોને પણ હરાવે છે, અરે મહિષાસુરને મારનાર, મનમોહક વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તમારે જય હો, જય હો!

વિજિતસહસ્ર-કરૈક-સહસ્ર-કરૈક-સહસ્ર-કરૈકનુતે કૃતસુરતારક-સઙ્ગરતારક-સઙ્ગરતારક-સુનૂસુતે। સુરથસમાધિ-સમાનસમાધિ-સમાધિ-સમાધિ-સુજાતરતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

હજારો હાથ ધરતા ઇન્દ્રે પણ જેમની સામે શસ્ત્ર નમાવ્યાં છે, એવી તમે મહાદેવી છો. તારા પિતા એ તારકાસુરને યુદ્ધમાં હરાવ્યો છે, અને તું પણ એ વિજયીની પુત્રી છે. સુરથ અને સમાધિ જેવો અડગ ભક્તિ ધરાવનારા દેવતાઓ પણ તારી ભક્તિ કરે છે. મહિષાસુરને મરણારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય હોય.

પદકમલં કરુણાનિલયે વરિવસ્યતિ યોનુદિનમ્ સ શિવે અયિ કમલે કમલાનિલયે કમલાનિલયઃ સ કથં ન ભવેત્। તવ પદમેવ પરમ્પદમિત્યનુશીલયતો મમ કિં ન શિવે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

કનકલસત્કલસિન્ધુ-જલૈરનુ-સિઞ્ચિનુતે ગુણરઙ્ગભુવમ્ ભજતિ સ કિં ન શચીકુચકુમ્ભતટીપરિરમ્ભ-સુખાનુભવમ્। તવચરણં શરણઙ્કરવાણિ નતામરવાણિનિવાસિશિવમ્ જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

સોનાની જેમ તેજસ્વી, સાગરના શુદ્ધ જળથી ગુણોના રંગમંચને જે સ્નાન કરાવે છે, એ શચીદેવીના ઉર-parirambh જેવું સુખ અનુભવે છે. હું તો તારા પગને જ આશ્રય માનું છું, દેવતાઓ પણ જેમના સમક્ષ નમન કરે છે, એવી શિવા, તને વારંવાર વિજય હોય.

તવ વિમલેન્દુકુલં વદનેન્દુમલં સકલં નનુકૂલયતે કિમુ પુરુહૂતપુરીન્દુ-મુખી-સુમુખીભિરસૌ વિમુખીક્રિયતે। મમ તુ મતં શિવનામધને ભવતી કૃપયા કિમુત ક્રિયતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્ય કપર્દિનિ શૈલસુતે

તારો નિર્મળ ચંદ્રકુળ અને ચંદ્ર જેવી તેજસ્વી મુખમાળ આખી દુનિયાને પ્રકાશિત કરે છે. તો પછી ઇન્દ્રપુરની ચંદ્રમુખી સુંદરાઓ તારી તરફ કેમ વળે નહીં? મારા મતે, જો તું કૃપાથી મને શિવનામનું ધન આપે, તો પછી બીજું શું જોઈએ? મહિષાસુરને મરણારી, સુંદર વાળવાળી, પર્વતકન્યા, તને વારંવાર વિજય હોય.