ਨਾਰਾਯਣਸੂਕ੍ਤਮ੍

ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪਰਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਹਰਿਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਪਜੀਵਤਿ

ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰਿ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਹੀ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਖ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਤ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ਼ਿਵਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਮਹਾਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਾਯਣਮ੍

ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਅਟੱਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।

ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਤ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਨਾਰਾਯਣ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ

ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸੱਚਾ ਤੱਤ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ।

ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਧ੍ਯਾਤਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇऽਪਿ ਵਾ

ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਨਨ੍ਤਮਵ੍ਯਯਂ ਕਵਿਂ ਸਮੁਦ੍ਰੇऽਨ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੁਵਮ੍

ਨਾਰਾਇਣ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਅੰਤ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਹृਦਯਂ ਚਾਪ੍ਯਧੋਮੁਖਮ੍ । ਅਧੋ ਨਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਨਾਭ੍ਯਾਮੁਪਰਿ ਤਿष੍ਠਤਿ

ਹਿਰਦਾ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਰਗਾ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਭੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਪਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜ੍ਵਾਲਮਾਲਾਕੁਲਂ ਭਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਮਹਤ੍ । ਸਨ੍ਤਤਂ ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤੁਲਮ੍ਬਤ੍ਯਾਕੋਸ਼ਸਨ੍ਨਿਭਮ੍

ਉਹ ਜਗਮਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪੱਥਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੋਸ਼ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਸੁषਿਰਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਨਗਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਰ੍ਚਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ

ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ ਖੋਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਲ ਮੁਖ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਸੋऽਗ੍ਰਭੁਗ੍ਵਿਭਜਨ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਾਹਾਰਮਜਰਃ ਕਵਿਃ । ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ਼੍ਸ਼ਾਯੀ ਰਸ਼੍ਮਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਤਾ

ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਦੇ ਨਾ ਢਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਰਛਾ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲੰਬਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਸਦਾ ਫੈਲੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਨ੍ਤਾਪਯਤਿ ਸ੍ਵਂ ਦੇਹਮਾਪਾਦਤਲਮਸ੍ਤਕਃ । ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਅਣੀਯੋਰ੍ਧ੍ਵਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅੱਗ ਦੀ ਲੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ੁਕ ਤੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ੁਕ, ਸਿੱਧੀ ਖੜੀ ਹੈ।

ਨੀਲਤੋਯਦਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਦ੍ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲੇਖੇਵ ਭਾਸ੍ਵਰਾ । ਨੀਵਾਰਸ਼ੂਕਵਤ੍ਤਨ੍ਵੀ ਪੀਤਾ ਭਾਸ੍ਵਤ੍ਯਣੂਪਮਾ

ਨੀਲੇ ਬਦਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਚੌਲ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਾਂਗ ਪਤਲੀ, ਪੀਲੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਖਾਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ ਸ਼ਿਵਃ ਸ ਹਰਿਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੋऽਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪਰਮਃ ਸ੍ਵਰਾਟ੍

ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਹਰੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ; ਉਹ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਹੈ।

ऋਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਮ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਵੈ ਨਮੋ ਨਮਃ

ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਉਹ ਪੁਰਖ ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਜੀਬ ਹਨ—ਉਸ ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

ੴ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਧੀਮਹਿ । ਤਨ੍ਨੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍

ਓਮ। ਅਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੇ ਰਾਹ ਦਿਖਾਏ।