വിശ്വം വിഷ്ണുര്വഷട്കാരോ ഭൂതഭവ്യഭവത്പ്രഭുഃ । ഭൂതകൃദ്ഭൂതഭൃദ്ഭാവോ ഭൂതാത്മാ ഭൂതഭാവനഃ
സകലവും ആയവനും, വിശ്ണുവും, 'വഷട്' എന്ന ഉച്ചാരണമുമാണ്. ഭൂതകാലം, ഭാവികാലം, ഇപ്പോഴുള്ള കാലം എന്നിവയുടെ അധിപനാണ്. സകല ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, സംരക്ഷിക്കുന്നവനും, സത്വവും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവും, സകലത്തിന്റെയും ഉത്ഭവകാരണമുമാണ്.
പൂതാത്മാ പരമാത്മാ ച മുക്താനാം പരമാ ഗതിഃ । അവ്യയഃ പുരുഷഃ സാക്ഷീ ക്ഷേത്രജ്ഞോഽക്ഷര ഏവ ച
ശുദ്ധമായ ആത്മാവും പരമാത്മാവും, മോചിതരുടെ പരമലക്ഷ്യവും, ക്ഷയിക്കാത്തവനും, മഹാപുരുഷനും, സാക്ഷിയും, ശരീരത്തിന്റെ അറിവുള്ളവനും, അക്ഷരസ്വരൂപനും ആകുന്നു.
യോഗോ യോഗവിദാം നേതാ പ്രധാനപുരുഷേശ്വരഃ । നാരസിംഹവപുഃ ശ്രീമാന് കേശവഃ പുരുഷോത്തമഃ
യോഗം തന്നെയും, യോഗജ്ഞാനമുള്ളവരുടെ നേതാവും, പ്രകൃതിയുടെയും പുരുഷന്റെയും അധിപനും, നരസിംഹരൂപനുമാണ്. മഹത്വമുള്ളവനും, കേശവനും, ഉത്തമപുരുഷനും ആകുന്നു.
സര്വഃ ശര്വഃ ശിവഃ സ്ഥാണുര്ഭൂതാദിര്നിധിരവ്യയഃ । സമ്ഭവോ ഭാവനോ ഭര്താ പ്രഭവഃ പ്രഭുരീശ്വരഃ
എല്ലാവരും ആയവനും, ശിവനും, മംഗളസ്വരൂപനും, അചഞ്ചലനും, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും, ക്ഷയമില്ലാത്ത നിധിയും, ഉത്ഭവം, സൃഷ്ടാവ്, പോഷകൻ, ഉത്ഭവകാരണം, അധിപൻ, ഈശ്വരൻ എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.
സ്വയമ്ഭൂഃ ശമ്ഭുരാദിത്യഃ പുഷ്കരാക്ഷോ മഹാസ്വനഃ । അനാദിനിധനോ ധാതാ വിധാതാ ധാതുരുത്തമഃ
സ്വയം ജനിച്ചവൻ, സന്തോഷത്തിന്റെ ഉറവിടം, സൂര്യൻ, താമരപ്പൂവ് പോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ ഉള്ളവൻ, മഹത്തായ ശബ്ദമുള്ളവൻ, ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാത്തവൻ, എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നവൻ, സൃഷ്ടികർത്താവ്, എല്ലാറ്റിനും അടിസ്ഥാനമായവൻ.
അപ്രമേയോ ഹൃഷീകേശഃ പദ്മനാഭോഽമരപ്രഭുഃ । വിശ്വകര്മാ മനുസ്ത്വഷ്ടാ സ്ഥവിഷ്ഠഃ സ്ഥവിരോ ധ്രുവഃ
അളക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥൻ, താമരനാഭൻ, അമരന്മാരുടെ പ്രഭു, ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, മനു, രൂപം നൽകുന്നവൻ, അത്യന്തം വലുതായവൻ, പുരാതനൻ, ഒരിക്കലും മാറാത്തവൻ.
അഗ്രാഹ്യഃ ശാശ്വതഃ കൃഷ്ണോ ലോഹിതാക്ഷഃ പ്രതര്ദനഃ । പ്രഭൂതസ്ത്രികകുബ്ധാമ പവിത്രം മങ്ഗലം പരമ്
ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ശാശ്വതൻ, കറുത്ത നിറമുള്ളവൻ, ചുവപ്പുനിറമുള്ള കണ്ണുകൾ ഉള്ളവൻ, നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ, മൂന്നുലോകവും വസിക്കുന്നവൻ, പവിത്രൻ, മംഗളകരൻ, പരമൻ.
ഈശാനഃ പ്രാണദഃ പ്രാണോ ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രജാപതിഃ । ഹിരണ്യഗര്ഭോ ഭൂഗര്ഭോ മാധവോ മധുസൂദനഃ
ഭരണാധികാരി, ജീവൻ നൽകുന്നവൻ, ജീവൻ തന്നെ, മൂത്തവൻ, ഏറ്റവും ഉത്തമൻ, സകല സൃഷ്ടികളുടെയും നാഥൻ, പൊന്നുപോലെയുള്ള ഗർഭം, ഭൂമിയുടെ ഗർഭം, മാധവൻ, മധുവിനെ സംഹരിച്ചവൻ.
ഈശ്വരോ വിക്രമീ ധന്വീ മേധാവീ വിക്രമഃ ക്രമഃ । അനുത്തമോ ദുരാധര്ഷഃ കൃതജ്ഞഃ കൃതിരാത്മവാന്
അവൻ പരമേശ്വരൻ, അതീവ വീര്യശാലിയും ധനുസ്സധാരിയും വിവേകശാലിയും വലിയ ശക്തിയുമുള്ളവനും ഓരോ ഘട്ടത്തിലും മുന്നേറുന്നവനും പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തവനും അതുല്യശക്തിയുമുള്ളവനും എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും അറിയുന്നവനും സത്യപ്രതിജ്ഞയുമുള്ളവനും ആത്മസംയമനമുള്ളവനും ആണു.
സുരേശഃ ശരണം ശര്മ വിശ്വരേതാഃ പ്രജാഭവഃ । അഹഃ സംവത്സരോ വ്യാലഃ പ്രത്യയഃ സര്വദര്ശനഃ
അവൻ ദേവന്മാരുടെ നാഥനും അഭയം നൽകുന്നവനും ശരണം നൽകുന്നവനും ലോകത്തിന്റെ വിത്തും സകല സൃഷ്ടികളുടെ ആധാരവുമാണ്. അവൻ പകലും സംവത്സരവും സർപ്പവും ഉറപ്പും എല്ലാം കാണുന്നവനും ആണു.
അജഃ സര്വേശ്വരഃ സിദ്ധഃ സിദ്ധിഃ സര്വാദിരച്യുതഃ । വൃഷാകപിരമേയാത്മാ സര്വയോഗവിനിഃസൃതഃ
അവൻ ജനനം ഇല്ലാത്തവനും സകലത്തിന്റെയും അധിപതിയും സിദ്ധനായവനും സിദ്ധിയുടെ സ്വരൂപവുമാണ്. എല്ലാറ്റിന്റെയും ആദിയും മാറ്റമില്ലാത്തവനും ധർമ്മത്തിന്റെ ചിഹ്നമായവനും അളക്കാനാകാത്ത സ്വഭാവമുള്ളവനും എല്ലാ യോഗങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കുന്നവനും ആണു.
വസുര്വസുമനാഃ സത്യഃ സമാത്മാഽസമ്മിതഃ സമഃ । അമോഘഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ വൃഷകര്മാ വൃഷാകൃതിഃ
അവൻ സമ്പത്തും ഉത്തമ മനസ്സുള്ളവനും സത്യവാനുമാണ്. സമത്വമുള്ളവനും ഉപമയില്ലാത്തവനും നിഷ്പക്ഷനും പരാജയപ്പെടാത്തവനും താമരപ്പൂക്കണ്ണനുമാണ്. ധർമ്മപ്രവൃത്തികളിൽ തനിക്കു തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനും ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപവും ആണു.
രുദ്രോ ബഹുശിരാ ബഭ്രുര്വിശ്വയോനിഃ ശുചിശ്രവാഃ । അമൃതഃ ശാശ്വതസ്ഥാണുര്വരാരോഹോ മഹാതപാഃ
അവൻ രുദ്രൻ, അനേകം തലകളുള്ളവൻ, കവിള് നിറമുള്ളവൻ, സർവ്വസൃഷ്ടിയുടെ ഉറവിടം, ശുദ്ധമായ കീർത്തിയുള്ളവൻ, അമരൻ, ശാശ്വതമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ഉന്നതമായ പദവിയുള്ളവൻ, മഹത്തായ തപസ്സുള്ളവൻ.
സര്വഗഃ സര്വവിദ്ഭാനുര്വിഷ്വക്സേനോ ജനാര്ദനഃ । വേദോ വേദവിദവ്യങ്ഗോ വേദാങ്ഗോ വേദവിത് കവിഃ
അവൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, പ്രകാശമുള്ളവൻ, ലോകത്തിന്റെ സേനാധിപതി, ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ, വേദം തന്നേ, വേദം അറിയുന്നവൻ, ദോഷരഹിതൻ, വേദത്തിന്റെ അവയവങ്ങൾ തന്നേ, വേദം അറിയുന്നവൻ, ജ്ഞാനിയുമാണ്.
ലോകാധ്യക്ഷഃ സുരാധ്യക്ഷോ ധര്മാധ്യക്ഷഃ കൃതാകൃതഃ । ചതുരാത്മാ ചതുര്വ്യൂഹശ്ചതുര്ദംഷ്ട്രശ്ചതുര്ഭുജഃ
അവൻ ലോകങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരൻ, ദേവന്മാരുടെ മേൽനോട്ടക്കാരൻ, ധർമ്മത്തിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാരൻ, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതും അവനിൽ തന്നെയാണ്, നാലു സ്വഭാവങ്ങളുള്ളവൻ, നാലു രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷനാകുന്നവൻ, നാലു പല്ലുകൾ ഉള്ളവൻ, നാലു കൈകളുള്ളവൻ.
ഭ്രാജിഷ്ണുര്ഭോജനം ഭോക്താ സഹിഷ്ണുര്ജഗദാദിജഃ । അനഘോ വിജയോ ജേതാ വിശ്വയോനിഃ പുനര്വസുഃ
അവൻ പ്രകാശമുള്ളവൻ, ഭക്ഷ്യവും ഭക്ഷകനുമാണ്, സഹിഷ്ണുവാണ്, ലോകത്തിന്റെ ആദികാരണമാണ്, പാപരഹിതൻ, ജയശാലിയുമാണ്, ജയിക്കുന്നവൻ, സർവ്വസൃഷ്ടിയുടെ ഉറവിടം, എന്നും പുതുക്കുന്നവൻ.
ഉപേന്ദ്രോ വാമനഃ പ്രാംശുരമോഘഃ ശുചിരൂര്ജിതഃ । അതീന്ദ്രഃ സങ്ഗ്രഹഃ സര്ഗോ ധൃതാത്മാ നിയമോ യമഃ
ഉപേന്ദ്രൻ, വാമനൻ, ഉയർന്നവൻ, അശരണ്യൻ, ശുദ്ധൻ, ശക്തൻ, ഇന്ദ്രനെക്കാൾ മുകളിൽ, എല്ലാം ഒന്നിച്ചു കൂട്ടുന്നവൻ, സൃഷ്ടാവൻ, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവൻ, നിയന്ത്രകൻ, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ ദൈവം — ഇങ്ങനെ ആണവൻ.
വേദ്യോ വൈദ്യഃ സദായോഗീ വീരഹാ മാധവോ മധുഃ । അതീന്ദ്രിയോ മഹാമായോ മഹോത്സാഹോ മഹാബലഃ
വേദങ്ങൾ കൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്നവൻ, രോഗശാന്തി നൽകുന്നവൻ, എപ്പോഴും യോഗത്തിൽ ലീനനായവൻ, വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, മാധവൻ, മധു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറം ഉള്ളവൻ, മഹത്തായ മായയുള്ളവൻ, വലിയ ഉത്സാഹമുള്ളവൻ, മഹാബലശാലി.
മഹാബുദ്ധിര്മഹാവീര്യോ മഹാശക്തിര്മഹാദ്യുതിഃ । അനിര്ദേശ്യവപുഃ ശ്രീമാനമേയാത്മാ മഹാദ്രിധൃക്
വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ, മഹാവീര്യശാലി, മഹാശക്തിയുള്ളവൻ, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളവൻ, വിവരണമാവാത്ത രൂപം ഉള്ളവൻ, മഹത്വം നിറഞ്ഞവൻ, അളക്കാനാകാത്ത സ്വഭാവമുള്ളവൻ, വലിയ പർവ്വതങ്ങൾ ചുമക്കുന്നവൻ.
മഹേഷ്വാസോ മഹീഭര്താ ശ്രീനിവാസഃ സതാം ഗതിഃ । അനിരുദ്ധഃ സുരാനന്ദോ ഗോവിന്ദോ ഗോവിദാം പതിഃ
വലിയ വില്ല് കൈവശമുള്ളവൻ, ഭൂമിയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, ശ്രീയുടെ വാസസ്ഥലം, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ആശ്രയം, ജയിക്കാനാകാത്തവൻ, ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദം, ഗോവിന്ദൻ, ഭൂമിയെ അറിയുന്നവരുടെ നാഥൻ.