തന്മനഃ പ്രാണ ഉത്തരാത്
ആ മനസ്സ് പ്രാണനിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്, പിന്നത്തെ ഭാഗങ്ങളിൽ പറയുന്നതുപോലെ.
സോ ഽധ്യക്ഷേ തദുപഗമാദിഭ്യഃ
അവൻ സാക്ഷിയാണ്, സമീപനം മുതലായവയിൽ നിന്ന് അറിയാവുന്നതുപോലെ.
ഭൂതേഷു തച്ഛ്രുതേഃ
ഭൂതങ്ങളിൽ, ശാസ്ത്രത്തിൽ കേൾക്കുന്നതുപോലെ.
നൈകസ്മിന് ദര്ശയതോ ഹി
ഒന്നിലൊന്നിൽ മാത്രം കാണിച്ചിട്ടില്ല.
സമാനാ ചാസൃത്യുപക്രമാദ് അമൃതത്വം ചാനുപോഷ്യ
ഒരുപോലെയുള്ള പ്രവേശനവും ആരംഭവും ഉണ്ട്, ഉപവാസം ഇല്ലാതെ അമൃതതയില്ല.
തദാപീതേഃ സംസാരവ്യപദേശാത്
സോമപാനം സമയത്ത് സംസാരമെന്ന പേരിടൽ കൊണ്ടാണ്.
സൂക്ഷ്മം പ്രമാണതശ് ച തഥോപലബ്ധേഃ
അത് സൂക്ഷ്മമാണ്, ശരിയായ അറിവിലൂടെ അതുപോലെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
നോപമര്ദേനാതഃ
നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ടല്ല, അതിനാൽ.
അസ്യൈവ ചോപപത്തേര് ഊഷ്മാ
ഇവിടത്തെ യുക്തി കൊണ്ടും, ഊഷ്മാവ് ഉണ്ടാകുന്നു.
പ്രതിഷേധാദ് ഇതി ചേന് ന ശാരീരാത് സ്പഷ്ടോ ഹ്യേകേഷാമ്
നിഷേധം കൊണ്ടാണെന്നു പറയുന്നുവെങ്കിൽ, അങ്ങനെയല്ല; ചിലരിൽ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണെന്ന് വ്യക്തമാണ്.
സ്മര്യതേ ച
അത് സ്മരണയിലും കാണപ്പെടുന്നു.
താനി പരേ തഥാ ഹ്യ് ആഹ
അവ അവസ്ഥകൾ പരമാത്മാവിനാണ്; അങ്ങനെ തന്നെയാണ് പറയുന്നത്.
അവിഭാഗോ വചനാത്
വ്യത്യാസമില്ല, അതാണ് വാക്കിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
തദോകോഗ്രജ്വലനം തത്പ്രകാശിതദ്വാരോ വിദ്യാസാമര്ഥ്യാത് തച്ഛേഷഗത്യനുസ്മൃതിയോഗാച്
ശരിയായ സ്ഥലത്ത് തെളിയുന്ന ആ അഗ്നി, വിജ്ഞാനശക്തിയാൽ വാതിൽ തുറക്കപ്പെടുന്നു, ശേഷിച്ച മാർഗ്ഗത്തിന്റെ സ്മരണയുമായി ബന്ധമുണ്ട്.
രശ്മ്യനുസാരീ
അവൻ കിരണങ്ങളുടെ വഴി പിന്തുടരുന്നു.
നിശി നേതി ചേന് ന സമ്ബന്ധസ്യ യാവദ്ദേഹഭാവിത്വാദ് ദര്ശയതി ച
രാത്രിയിൽ അല്ലെന്നു പറഞ്ഞാൽ അതു ശരിയല്ല, കാരണം ശരീരം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ബന്ധം തുടരുന്നു; ഇതു വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു.
അതശ് ചായനേ ഽപി ദക്ഷിണേ
അതിനാൽ ദക്ഷിണായനത്തിലും ഇതു ബാധകമാണ്.
യോഗിനഃ പ്രതി സ്മര്യേതേ സ്മാര്തേ ചൈതേ
യോഗികൾക്കുമായി ഇവ ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ചടങ്ങുകളിലും ഇവ പറയുന്നു.
അര്ചിരാദിനാ തത്പ്രഥിതേഃ
കിരണം തുടങ്ങിയ വഴിയാൽ അതു സ്ഥാപിതമാണ്.
വായുമബ്ദാദവിശേഷവിശേഷാഭ്യാമ്
വായുവിന്റെയും ജലത്തിന്റെയും വ്യത്യാസം കൊണ്ടും അവയുടെ അഭാവം കൊണ്ടും.
തടിതോ ഽധി വരുണഃ സംബന്ധാത്
മിന്നലിന് ശേഷം വരുണൻ, ബന്ധം ഉള്ളതിനാൽ.
ആതിവാഹികാസ് തല്ലിങ്ഗാത്
വാഹകരാണ്, അതിന്റെ സൂചനയാൽ.
വൈദ്യുതേനൈവ തതസ് തച്ഛ്രുതേഃ
മിന്നലിനാൽ മാത്രം, ശാസ്ത്രം അതു പറയുന്നു.
കാര്യം ബാദരിരസ്യ ഗത്യുപപത്തേഃ
ചലനം യുക്തമായതിനാൽ ബാദരിയുടെ അഭിപ്രായം സ്വീകരിക്കണം.
വിശേഷിതത്വാച് ച
വിശേഷമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടു.
സാമീപ്യാത് തു തദ്വ്യപദേശഃ
സാമീപ്യം കൊണ്ടാണ് ആ പേര് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കാര്യാത്യയേ തദധ്യക്ഷേണ സഹാതഃ പരമ് അഭിധാനാത്
പ്രവർത്തി അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ആ ദേവതയോടൊപ്പം, പരമൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടു.
സ്മൃതേശ് ച
സ്മൃതിയാൽ കൂടി.
പരം ജൈമിനിര് മുഖ്യത്വാത്
പ്രധാനമായതിനാൽ ജൈമിനി 'പരമൻ' എന്ന് പറയുന്നു.
ദര്ശനാച് ച
അത് കാണപ്പെടുന്നുണ്ടു.