कशकृत्स्नः एवम् आह—"सततस्थितित्वात्" इति। तत्र तस्य स्वाभाविकत्वं अपि, उपपत्तिदृष्टान्ताभ्यां विरोधाभावात्, प्रतिपाद्यते। तथा च अभिप्रायोपदेशात् अपि एतत् ज्ञायते। उभयत्र परम्परयोः प्रत्यक्षप्रतिज्ञानात् अपि, आत्मार्थत्वात् अपि, विकारात् अपि, कारणश्रवणात् अपि च, एतत् सर्वं प्रतिपन्नम्। एतेन सर्वमवगतम्, सर्वमवगतम् इति पुनः प्रतिपाद्यते। अथ यदि कश्चित् आपत्तिं करोति—"स्मृत्यवकाशस्यापगमदोषः स्यात्" इति—न, अन्यस्मृतिषु एव तदपगमः भवति, न सर्वत्र। अन्येषां चास्मिन्नेव दृश्यते, न तु सर्वत्र। एतेन योगदृष्टिः अपि उत्तरिता। न च, भिन्नत्वात्; शब्दः अपि तद्वदर्थं दर्शयति। तु, तादात्म्याभिधानं विशेषोपपत्तेः भवति। तु, दृश्यते एव। यदि अभावः इति उच्यते, न, केवलं निषेधमात्रत्वात्। भोजनादावपि तद्वददोषः स्यात्, यः न युक्तः। न तु तथा, उपमादृष्टान्ताभावात्। अपि च, स्वमतस्य दोषात्। युक्त्यभावात् अपि। अन्यथा अनुमानात् अपि, अनवस्थादोषः अनन्तः स्यात्। एतेन अन्येषां शेषमतानां स्वीकृतिः अपि प्रतिपादिता। यदि अनुभविनः अभावः अभेदात् स्यात्, तर्हि स जगद्वद्भवेत्। तस्य च शब्दाद्युदाहरणैः अभेदः सिद्धः। च, सन्निधौ प्रत्यक्षमपि दृश्यते। अपरस्य अपि सत्त्वात्। यदि अभावशब्देन उच्यते, न, शेषवाक्यशब्दाभ्यां अन्यगुणस्य सूचनात्। वस्त्रवत् अपि, प्राणादिवत् अपि, एवं दृश्यते। 'अन्य' इति नाम्ना कर्माद्यसंभावनादिदोषः जायते। तु, विशेषनिर्देशात्, किञ्चित् अधिकं विद्यते। शिलादिवत् तु, तदसंभाव्यम्। यदि लयः दृश्यते इति आपत्तिः, न, पयःवत् तद्वद्भवात्। देवादिवदपि, लोके अपि तद्वत्। अथवा, सर्वव्याप्तिदोषः, अथवा, निरवयवत्वविरोधः स्यात्। तु, शास्त्रात्, शब्दात् एव तस्य कारणत्वात्। तथैव, आत्मनि नानाविधाः धर्माः दृश्यन्ते। प्रतिपक्षे दोषात् अपि। सर्वे धर्माः दृश्यन्ते, यथा अनुभवात्। यदि उच्यते—"न, निरवयवत्वात्"—एष उत्तरः पूर्वमेव दत्तः। न, प्रयोजनवत्त्वात्। एवं श्रुत्युक्तानां प्रतिपादनानां च, कशकृत्स्नादीनां मतानां च, सर्वं तात्त्विकं तत्त्वं, यथाक्रमं, सम्यक् निरूपितम्।