തസ്യ ഹൈതസ്യ പുരുഷസ്യ രൂപം യഥാ മാഹാരജനം വാസോ, യഥാ പാണ്ഡ്വാവികം, യഥേന്ദ്രഗോപോ, യഥാഗ്ന്യര്ചിഃ യഥാ പുണ്ഡരീകം, യഥാ സകൃദ്വിദ്യുത്തഁ॥ സകൃദ്വിദ്യുത്തേവ ഹ വാഅസ്യ ശ്രീര്ഭവതി, യഏവം വേദ
ആ പുരുഷന്റെ രൂപം രാജവസ്ത്രംപോലെയും വെള്ളപശ്മിനംപോലെയും ഇന്ദ്രഗോപംപോലെയും അഗ്നിജ്വാലപോലെയും താമരപൂവുപോലെയും ഒരു മിന്നൽപോലെയും ആണ്. മിന്നൽപോലെ അതിന്റെ തേജസ്സാണ്; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനാണ് അതിനെ അറിയുന്നത്.
അഥാത ആദേശഃ നേതി നേതി, നഹ്യ് ഏതസ്മാദിതി നേത്യന്യത്പരമസ്തി॥ അഥ നാമധേയഁ സത്യസ്യ സത്യമിതിഃ പ്രാണാവൈസത്യം, തേഷാമേഷസത്യമ്॥ 4
ഇപ്പോൾ ഉപദേശം: 'ഇതല്ല, ഇതല്ല.' ഇതല്ല എന്നതിനെക്കാൾ ഉയർന്നതൊന്നുമില്ല. അതിന്റെ പേര്: 'സത്യത്തിന്റെ സത്യം.' പ്രാണനാണ് സത്യം; അവയിൽ ഇതാണ് സത്യം.
മൈത്രേയീതി ഹോവാച യാജ്ഞവല്ക്യ, ഉദ്യാസ്യന്വാഅരേഽഹമസ്മാത്സ്ഥാനാദസ്മി॥ ഹന്ത തേഽനയാ കാത്യായന്യാന്തം കരവാണീതി
മൈത്രേയി, യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഈ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. വരിക, ഞാൻ നിന്നോടും കാത്യായനിയോടും അവസാന ക്രമീകരണം നടത്താം.
സാഹോവാച മൈത്രേയീഃ യന്മ ഇയം, ഭഗോഃ, സര്വാ പൃഥിവീവിത്തേന പൂര്ണാസ്യാത് കഥം തേനാമൃതാ സ്യാമിതി॥ നേതി ഹോവാച യാജ്ഞവല്ക്യോ; യഥൈവോപകരണവതാം ജീവിതം, തഥൈവതേ ജീവിതഁ സ്യാദ്; അമൃതത്വസ്യ തുനാശാസ്തി വിത്തേനേതി
മൈത്രേയി ചോദിച്ചു: ഭഗവൻ, ഭൂമി മുഴുവൻ സമ്പത്താൽ നിറഞ്ഞാലും അതിനാൽ എനിക്ക് അമൃതത ലഭിക്കുമോ? യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറഞ്ഞു: ഉപകരണങ്ങളുള്ളവരുടെ ജീവിതം എങ്ങനെയാണോ, അതുപോലെയാകും നിന്റെ ജീവിതം; സമ്പത്തിലൂടെ അമൃതതയില്ല.
സാഹോവാച മൈത്രേയീഃ യേനാഹം നാമൃതാ സ്യാം, കിമഹം തേന കുര്യാം॥ യദേവഭഗവാന്വേദ, തദേവമേ ബ്രൂഹീതി
മൈത്രേയി പറഞ്ഞു: അതിലൂടെ എനിക്ക് അമൃതത കിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അതെന്തിനാണ് എനിക്ക്? ഭഗവൻ അറിയുന്നതെന്താണോ, അതു തന്നെയാണ് എന്നോട് പറയേണ്ടത്.
സഹോവാച യാജ്ഞവല്ക്യഃ പ്രിയാവതാരേ നഃ സതീപ്രിയം ഭാഷസ॥ ഏഹി ആസ്വ വ്യാഖ്യാസ്യാമി തേ॥ വ്യാചക്ഷാണസ്യ തുമേ നിദിധ്യാസസ്വേതി॥ ബ്രവിതു ഭഗവാനിതി . ॥.
യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവളെപ്പോലെ നീ പ്രിയമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. വാ, ഇരിക്കൂ; ഞാൻ നിന്നോട് വിശദീകരിക്കും. ഞാൻ പറയുമ്പോൾ നീ ആലോചിക്കണം. പറയൂ, ഭഗവൻ.
സഹോവാച യാജ്ഞവല്ക്യോ ==സംബംധിത കड़ിയാഁ== #[[ഉപനിഷദ്]] ##[[ബൃഹദാരണ്യക ഉപനിഷദ്]] ###[[ബൃഹദാരണ്യക ഉപനിഷദ് 1]] ###[[ബൃഹദാരണ്യക ഉപനിഷദ് 2]] ###[[ബൃഹദാരണ്യക ഉപനിഷദ് 3]] ###[[ബൃഹദാരണ്യക ഉപനിഷദ് 4]] ###[[ബൃഹദാരണ്യക ഉപനിഷദ് 5]] ==ബാഹരീ കഡിയാഁ== [[വര്ഗഃ:]] [[വര്ഗഃ:]]
യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറഞ്ഞു: ഇതാണ് ബന്ധം — ഉപനിഷത്ത് — ബൃഹദാരണ്യകോപനിഷത്ത് ഒന്നാം ഭാഗം, രണ്ടാം ഭാഗം, മൂന്നാം ഭാഗം, നാലാം ഭാഗം, അഞ്ചാം ഭാഗം — പുറംവിഭാഗം — വിഭാഗം.