ఇమావేవగోతమభరద్వాజాఉ అయమేవగోతమో, అయం భరద్వాజ॥ ఇమావేవవిశ్వామిత్రజమదగ్నీః అయమేవవిశ్వామిత్రో, అయం జమదగ్నిః॥ ఇమావేవవసిష్ఠకశ్యపాఉ అయమేవవసిష్ఠో, అయం కశ్యపో॥ వాగేవాత్రిః వాచాహ్యన్నమద్యతే, అత్తిర్హ వైనామైతద్యదత్రిరితి॥ సర్వస్యాత్తాభవతి, సర్వమస్యాన్నం భవతి, యఏవం వేద॥ 3
ఇవే గౌతముడు, భరద్వాజుడు; ఇదే గౌతముడు, ఇదే భరద్వాజుడు. ఇవే విశ్వామిత్రుడు, జమదగ్ని; ఇదే విశ్వామిత్రుడు, ఇదే జమదగ్ని. ఇవే వశిష్ఠుడు, కశ్యపుడు; ఇదే వశిష్ఠుడు, ఇదే కశ్యపుడు. వాక్కే అత్రి; వాక్కుతోనే అన్నం తినబడుతుంది. ఇది అత్రి అనే అర్థం. ఇది తెలిసినవాడు అన్నింటిని తింటాడు, అన్నీ అతనికి ఆహారమే అవుతాయి.
ద్వేవావబ్రహ్మణో రూపేః మూర్తం చైవామూర్తం చ, మర్త్యం చామృతం చ, స్థితం చ యచ్చ, సచ్చ త్యం చ
బ్రహ్మకు రెండు రూపాలు ఉన్నాయి: రూపమున్నది, రూపం లేనిది; మరణించేది, అమృతమైనది; నిలిచి ఉన్నది, కదిలేది; ప్రత్యక్షమైనది, అప్రత్యక్షమైనది.
తదేతన్మూర్తం యదన్యద్వాయోశ్చాన్తరిక్షాచ్చైతన్మర్త్యమ్ ఏతత్స్థితమ్ ఏతత్సత్
వాయువు, ఆకాశం కాకుండా ఉన్నది రూపమున్నది; అదే మరణించేది, అదే నిలిచి ఉన్నది, అదే ప్రత్యక్షమైనది.
తస్యైతస్య మూర్తస్యైతస్య మర్త్యస్యైతస్య స్థితస్యైతస్య సతఏషరసో యఏషతపతి; సతోహ్య్ ఏషరసః
ఈ రూపమున్నది, మరణించేది, నిలిచి ఉన్నది, ప్రత్యక్షమైనదానికి తేజస్సే సారం. తేజస్సే దాని సారం.
అథామూర్తం వాయుశ్చాన్తరిక్షశ్చైతదమృతమ్ ఏతద్యద్ ఏతత్త్యమ్
ఇప్పుడు రూపం లేనిది — గాలి, ఆకాశం — ఇవి అమృత స్వరూపం; ఇదే ఆ సారం.
తస్యైతస్యామూర్తస్య, తస్యామృతస్యైతస్య యత, ఏతస్య త్యస్యైషరసో యఏషఏతస్మిన్మణ్డలే పురుషస్; త్యస్య హ్య్ ఏషరస॥ ఇత్యధిదేవతమ్
ఈ రూపం లేనిది, ఈ అమృతం, ఈ సారానికి — దాని రసం ఈ వలయంలోని పురుషుడు; ఇదే దాని రసం. ఇదే దైవ సంబంధమైన వివరణ.
అథాధ్యాత్మమ్॥ ఇదమేవమూర్తం యదన్యత్ప్రాణాచ్చ యశ్చాయమన్తరాత్మన్నాకాశః ఏతన్మర్త్యమ్ ఏతత్స్థితమ్ ఏతత్సత్
ఇప్పుడు ఆత్మ విషయంగా — ఇది కూడా రూపం లేనిది; శ్వాసకు మించినది, మనసులోని ఆకాశం — ఇవన్నీ మరణధర్మమైనవి, స్థిరమైనవి, ఉన్నవి.
తస్యైతస్య మూర్తస్య, ఏతస్య మర్త్యస్యైతస్య స్థితస్యైతస్య సతఏషరసో యచ్చక్షుః; సతహ్య్ ఏషరసః
ఈ రూపం ఉన్నది, ఈ మరణధర్మమైనది, ఈ స్థిరమైనది, ఈ ఉన్నదానికి — దాని రసం కళ్ళు; ఉన్నదానికి ఇదే రసం.
అథామూర్తమ్ ప్రాణశ్చ యశ్చాయమన్తరాత్మన్నాకాశ, ఏతదమృతమ్ ఏతద్యద్ ఏతత్త్యం
ఇప్పుడు రూపం లేనిది — ప్రాణం, మనస్సులోని ఆకాశం — ఇవి అమృత స్వరూపం; ఇదే ఆ సారం.
తస్యైతస్యామూర్తస్యైతస్యామృతస్యైతస్య యత, ఏతస్య త్యస్యైషరసో యోఽయం దక్షిణేఽక్షన్పురుషస్; త్యస్య హ్య్ ఏషరసః
ఈ రూపం లేనిది, ఈ అమృతం, ఈ సారానికి — దాని రసం కుడి కన్నులోని పురుషుడు; ఇదే దాని రసం.
తస్య హైతస్య పురుషస్య రూపం యథా మాహారజనం వాసో, యథా పాణ్డ్వావికం, యథేన్ద్రగోపో, యథాగ్న్యర్చిః యథా పుణ్డరీకం, యథా సకృద్విద్యుత్తఁ॥ సకృద్విద్యుత్తేవ హ వాఅస్య శ్రీర్భవతి, యఏవం వేద
ఆ పురుషుని రూపం రాజకీయ వస్త్రంలా, తెల్లటి గొర్రెబొచ్చులా, చిన్న జ్యోతిలా, అగ్ని జ్వాలలా, కమలంలా, మెరుపులా ఉంటుంది. మెరుపులా ఆయన తేజస్సు; ఇది ఎవరికి తెలుసో వారికి తెలుస్తుంది.
అథాత ఆదేశః నేతి నేతి, నహ్య్ ఏతస్మాదితి నేత్యన్యత్పరమస్తి॥ అథ నామధేయఁ సత్యస్య సత్యమితిః ప్రాణావైసత్యం, తేషామేషసత్యమ్॥ 4
ఇప్పుడు ఉపదేశం — 'ఇది కాదు, ఇది కాదు.' ఎందుకంటే, 'ఇది కాదు' అనే దానికంటే పైది లేదు. దాని పేరు — 'సత్యానికి సత్యం.' ప్రాణమే సత్యం; వాటిలో ఇది నిజమైన సత్యం.
మైత్రేయీతి హోవాచ యాజ్ఞవల్క్య, ఉద్యాస్యన్వాఅరేఽహమస్మాత్స్థానాదస్మి॥ హన్త తేఽనయా కాత్యాయన్యాన్తం కరవాణీతి
మైత్రేయి, యాజ్ఞవల్క్యుడు అన్నాడు — నేను ఈ స్థలాన్ని విడిచి వెళ్లబోతున్నాను. రా, నీకూ కాత్యాయనీకి చివరి ఏర్పాట్లు చేస్తాను.
సాహోవాచ మైత్రేయీః యన్మ ఇయం, భగోః, సర్వా పృథివీవిత్తేన పూర్ణాస్యాత్ కథం తేనామృతా స్యామితి॥ నేతి హోవాచ యాజ్ఞవల్క్యో; యథైవోపకరణవతాం జీవితం, తథైవతే జీవితఁ స్యాద్; అమృతత్వస్య తునాశాస్తి విత్తేనేతి
మైత్రేయి అడిగింది — భగవా, ఈ భూమంతా ధనంతో నిండినా, దానితో నేను అమృతత్వాన్ని పొందగలనా? యాజ్ఞవల్క్యుడు అన్నాడు — ఉపకరణాలు ఉన్నవాళ్ల జీవితం ఎలా ఉంటుందో, నీదీ అలాగే ఉంటుంది; కాని ధనంతో అమృతత్వం సాధ్యం కాదు.
సాహోవాచ మైత్రేయీః యేనాహం నామృతా స్యాం, కిమహం తేన కుర్యాం॥ యదేవభగవాన్వేద, తదేవమే బ్రూహీతి
మైత్రేయి అన్నది — దానితో నేను అమృతత్వాన్ని పొందలేను అంటే, దానితో నాకు ఉపయోగం ఏమిటి? భగవంతుడు ఏది తెలుసునో, అదే నాకు చెప్పండి.
సహోవాచ యాజ్ఞవల్క్యః ప్రియావతారే నః సతీప్రియం భాషస॥ ఏహి ఆస్వ వ్యాఖ్యాస్యామి తే॥ వ్యాచక్షాణస్య తుమే నిదిధ్యాసస్వేతి॥ బ్రవితు భగవానితి . ॥.
యాజ్ఞవల్క్యుడు అన్నాడు — నీవు ప్రియమైనవాడిలా ప్రియమైన మాటలు మాట్లాడావు. రా, కూర్చో, నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను. నేను చెప్పేటప్పుడు నీవు మనస్సులో ఆలోచించు. చెప్పు భగవా అని అన్నది.
సహోవాచ యాజ్ఞవల్క్యో ==సంబంధిత కड़ియాఁ== #[[ఉపనిషద్]] ##[[బృహదారణ్యక ఉపనిషద్]] ###[[బృహదారణ్యక ఉపనిషద్ 1]] ###[[బృహదారణ్యక ఉపనిషద్ 2]] ###[[బృహదారణ్యక ఉపనిషద్ 3]] ###[[బృహదారణ్యక ఉపనిషద్ 4]] ###[[బృహదారణ్యక ఉపనిషద్ 5]] ==బాహరీ కడియాఁ== [[వర్గః:]] [[వర్గః:]]
యాజ్ఞవల్క్యుడు అన్నాడు — ఇదే సంబంధం — ఉపనిషత్తు — బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తు — మొదటి భాగం, రెండవ భాగం, మూడవ భాగం, నాల్గవ భాగం, ఐదవ భాగం — బాహ్య భాగం — విభాగం.