കഠോപനിഷദ്

സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ഭയമൊന്നുമില്ല; അവിടെ മരണമില്ല, വൃദ്ധതയില്ല, ക്ഷുഭിതതയോ ദു:ഖമോ ഇല്ല. അവിടെ വിശപ്പും ദാഹവും കടന്നു, ദു:ഖം അകന്നു, ആനന്ദത്തിലാണ് ജീവികൾ. ഈ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കെത്തുന്ന അഗ്നിയെ എന്നോട് പഠിപ്പിക്കണമെന്ന് നചികേതാച്ഛൻ യമധർമ്മരാജനോട് അപേക്ഷിച്ചു: “നമുക്ക് വിശ്വാസമുള്ളവനായി ഈ അഗ്നിവിദ്യയെ പഠിപ്പിക്കണമേ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവർക്ക് അമൃതതയുണ്ടാകുന്നു. ഇതാണ് ഞാൻ രണ്ടാമത്തെ വരമായി ചോദിക്കുന്നത്.” യമൻ പറഞ്ഞു: “നചികേതാ, നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള അഗ്നിയുടെ ജ്ഞാനം ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു. അതിലൂടെ അനന്തലോകങ്ങൾ നേടാം; അതിന്റെ അടിസ്ഥാനവും നീ മനസ്സിലാക്കണം. ഈ രഹസ്യം ഹൃദയഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.” യമൻ ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമായ അഗ്നിയെ, അതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായി എത്ര ഇട്ടു, എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കണം എന്നതൊക്കെ വിശദീകരിച്ചു. നചികേതാ അതെല്ലാം യഥാവിധി ആവർത്തിച്ചു. അതോടെ യമൻ സന്തോഷിച്ചു. “നചികേതാ, ഞാൻ നിന്നോട് വളരെ സന്തോഷംകൊണ്ട് മറ്റൊരു വരവും നൽകുന്നു. ഈ അഗ്നി ഇനി നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടും. ഈ അനേകം രൂപങ്ങളുള്ള മാലയും എടുക്കുക.” യമൻ പറഞ്ഞു. “ആരും ഈ നചികേതാഗ്നിയെ മൂന്നുതവണ ആചരിച്ചാൽ, മൂന്ന് പ്രക്രിയകളും നിർവഹിച്ചാൽ, അവൻ ജനനമരണങ്ങൾ കടന്ന് ദൈവീകമായ ബ്രഹ്മം അറിയുകയും, പരമശാന്തി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ അഗ്നിയെ അറിഞ്ഞ്, അതുപോലെ സ്ഥാപിച്ചാൽ, മരണബന്ധങ്ങൾ വിട്ട്, ദു:ഖരഹിതനായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കും.” “ഇവയാണ് നിന്റെ നചികേതാഗ്നി, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി. ഇതാണ് നീ രണ്ടാമത്തെ വരമായി ചോദിച്ചത്. ഇനി നിന്റെ മൂന്നാമത്തെ വരം ചോദിക്ക.” യമൻ അവനോട് പറഞ്ഞു. നചികേതാ ചോദിച്ചു: “മരിച്ചുപോയവരെക്കുറിച്ച് മനുഷ്യർക്ക് സംശയമുണ്ട്. ചിലർ പറയുന്നു അവൻ ഉണ്ട്, ചിലർ ഇല്ലെന്ന് പറയുന്നു. ഈ രഹസ്യജ്ഞാനത്തെ എന്നോട് പഠിപ്പിക്കണമേ; ഇതാണ് ഞാൻ മൂന്നാമത്തെ വരമായി ചോദിക്കുന്നത്.” യമൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: “ദേവന്മാരിലും ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംശയം ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇതൊരു സൂക്ഷ്മമായ വസ്തുവാണ്, മനസ്സിലാക്കാൻ എളുപ്പമല്ല. മറ്റൊരു വരം ചോദിക്കു, നചികേതാ, ഈ ചോദ്യം ഉപേക്ഷിക്കൂ.” നചികേതാ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “ദേവന്മാരിലും ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംശയമുണ്ടായിരുന്നു; നീയോ അതിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ എളുപ്പമല്ലെന്ന് പറയുന്നു. നിന്നിലുപരി ഈ ജ്ഞാനത്തിന് അർഹനായ ഗുരു വേറെ ഇല്ല. മറ്റൊരു വരം ഇതിന് തുല്യമായതല്ല.” യമൻ പറഞ്ഞു: “നൂറ്റാണ്ടുകൾ ജീവിക്കുന്ന പുത്രന്മാരെയും മുമ്മന്മാരെയും, അനേകം പശുക്കളെയും, ആനകളെയും, സ്വർണ്ണം, കുതിരകൾ, ഭൂമിയിലെ വിശാലമായ രാജ്യം, നീ എത്രയും വർഷം ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അത്രയും നീ ജീവിക്കാമെന്നുമാണ് ഞാൻ നൽകാൻ തയ്യാറാകുന്നത്.” “ഇതിനു തുല്യമായ മറ്റൊരു വരം നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, സമ്പത്തും ദീർഘായുസ്സും ചോദിക്കൂ. വലിയ രാജ്യങ്ങളുടെ രാജാവാവുക, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും അനുഭവിക്കുവാൻ ഞാൻ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കും.” യമൻ നചികേതയെ പ്രലോഭിപ്പിച്ചു. “മാനുഷലോകത്തിൽ പ്രാപിക്കാനാവാത്ത എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ചോദിക്കൂ. ഇവിടെയുണ്ട് സംഗീതവാദ്യങ്ങളോടുകൂടിയ സുന്ദരികൾ, അവയെ മനുഷ്യർക്ക് ലഭ്യമല്ല. ഇവ ഞാൻ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു, ആസ്വദിക്കൂ; മരണമെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കേണ്ട.” നചികേതാ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “മരണത്തിൽ അകപ്പെട്ടതെല്ലാം നാളെയോടെ അവസാനിക്കും; ഇവെല്ലാം ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശക്തി ക്ഷയിപ്പിക്കും. ജീവിതം തന്നെ ചുരുങ്ങിയതാണ്; കുതിരകളും വാദ്യങ്ങളും നൃത്തവും പാട്ടും എല്ലാം നിന്റെതാകട്ടെ. സമ്പത്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ തൃപ്തനാവുന്നില്ല. നിന്നെ കണ്ടാൽ സമ്പത്തും ദീർഘായുസ്സും ലഭിക്കും; പക്ഷേ, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം അതൊന്നുമല്ല.” “ക്ഷയിക്കുന്നതും അമൃതമായതും തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. നശ്വരമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ അമൃതം നേടാനാവില്ല. അതിനാൽ, നചികേതാഗ്നി എന്നെക്കൊണ്ട് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിൽ നിന്നുമാണ് ഞാൻ ശാശ്വതതയെ നേടിയത്.” യമൻ പറഞ്ഞു. “നചികേതാ, നീ ഈ ലോകത്തിന്റെയും ആഗ്രഹങ്ങളുടെ പൂരിപ്പും, യാഗങ്ങളുടെ ആനന്ത്യവും, ഭയരഹിതതയുടെ അപ്പുറവും, മഹത്വവും സമ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവുമെല്ലാം കണ്ടിട്ടും അവയെ ഉപേക്ഷിച്ചു.” യമൻ അവനെ പ്രശംസിച്ചു. “അവൻ ദുർദർശനൻ, ഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നവൻ, അതിദുർലഭനും, അതിദീർഘകാലം പഴക്കമുള്ളവനും ആഴത്തിലുള്ള ആന്തരികാനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ ജ്ഞാനി പ്രാപിച്ചാൽ, സന്തോഷവും ദു:ഖവും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഈ രഹസ്യം കേട്ടു, മനസ്സിലാക്കി, അതിന്റെ സാരഭാവം ഗ്രഹിച്ച മർത്ത്യൻ, പ്രാപിച്ച സന്തോഷംകൊണ്ട് ആനന്ദിക്കുന്നു. നചികേതാസ്യ ഭവനം തുറന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.” “ധർമ്മത്തിന്റെയും അധർമ്മത്തിന്റെയും അതീതമായത്, ചെയ്തതിന്റെയും ചെയ്യാത്തതിന്റെയും അതീതമായത്, ഭാവിയുടെയും ഭവതിന്റെയും അതീതമായത്—നീ അവിടെ കാണുന്നതെന്താണോ, അതെല്ലാം വെളിപ്പെടുത്തുക.” “എല്ലാ വേദങ്ങളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ലക്ഷ്യവും, എല്ലാ തപസ്സുകളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും, ബ്രഹ്മചര്യത്താൽ ആളുകൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും ഒറ്റയൊരക്ഷരത്തിൽ ചുരുക്കാം: ഓം. ഈ ഓം എന്ന അക്ഷരമാണ് ബ്രഹ്മം, പരമമായതും ഇതുതന്നെ. ഇതു അറിയുന്നവനു അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കും. ഇതാണ് ഉത്തമമായ ആശ്രയം; പരമമായ ആശ്രയവും ഇതുതന്നെ. ഇതറിയുന്നവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വത്തോടെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.” “ജ്ഞാനി ജനിക്കുകയില്ല, മരിക്കുകയുമില്ല; അവൻ എവിടുനിന്നും വന്നതുമല്ല, അവനിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നും വന്നതുമില്ല. അവൻ അജൻമാവും, ശാശ്വതനും, പുരാതനനും; ശരീരം നശിച്ചാലും അവനു നാശമില്ല.” “താൻ കൊല്ലുന്നവനാണെന്ന് ആരെങ്കിലും വിചാരിച്ചാലോ, കൊല്ലപ്പെട്ടവനാണെന്ന് മറ്റൊരാൾ കരുതിയാലോ, ഇരുവരും അറിയുന്നില്ല; അവൻ കൊല്ലുന്നവനും അല്ല, കൊല്ലപ്പെടുന്നതുമല്ല.” “സൂക്ഷ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായതും, മഹത്തിൽ മഹത്തായതും, ആത്മാവ് ജീവിയുടെ ഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആഗ്രഹരഹിതനായി, ഇന്ദ്രിയസമാധാനത്തിലൂടെ ആത്മാവിന്റെ മഹത്വം കാണുന്നവൻ ദു:ഖമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.” “അത് ഇരുന്നിരിക്കുന്നിടത്തും ദൂരങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നു; കിടക്കുമ്പോഴും എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നു. ഈ ദിവ്യാത്മാവിനെ, സുഖിയായതും സുഖരഹിതമായതുമായവനെ, എന്റെപോലുള്ളവൻ അല്ലാതെ ആരറിയും?” “ശരീരങ്ങൾക്കിടയിൽ ശരീരരഹിതനും, അസ്ഥിരങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥിരനുമായ മഹത്തായ, സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ച ജ്ഞാനിക്ക് ദു:ഖമില്ല.” ഇങ്ങനെ, നചികേതാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ആകർഷണങ്ങൾക്കും അടിമയാകാതെ, സത്യം അന്വേഷിച്ചു. അവൻ ശ്രേയസ്സിനെയും പ്രേയസ്സിനെയും വ്യത്യസ്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ശ്രേയസ്സിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, പ്രേയസ്സിനെ ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. യമൻ അദ്ദേഹത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു: “നചികേതാ, നീ ആഗ്രഹങ്ങളെയും ആകർഷണങ്ങളെയും നിരസിച്ചു; സമ്പത്തിന്റെ ചങ്ങലയിൽ വീണുപോകുന്നവരിൽ നിന്നു നീ വ്യത്യസ്തനാണ്. അജ്ഞാനവും ജ്ഞാനവും പരസ്പരം വിരുദ്ധവും ദൂരവുമാണ്. നീ ജ്ഞാനത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു; അനേകം ആഗ്രഹങ്ങൾ നിന്നെ ആകർഷിച്ചില്ല.” “അജ്ഞാനത്തിൽ കഴിയുന്നവർ, തങ്ങൾ ജ്ഞാനികളാണെന്ന് കരുതി, മറ്റുള്ളവരെ അജ്ഞാനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; അന്ധൻ അന്ധനെ നയിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അവരുടേത്. ഈ ലോകം മാത്രമാണെന്നു കരുതി, മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നവർ വീണ്ടും വീണ്ടും എന്റെ പിടിയിൽ അകപ്പെടുന്നു.” “ഇവനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാൻ പോലും ബഹുദൂരം പോകേണ്ടി വരും; കേൾക്കുന്നവരും അതിനെ അറിയുന്നില്ല. അതിനെ വിശദീകരിക്കുന്നവനും, മനസ്സിലാക്കുന്നവനും, അറിഞ്ഞവനും—all അത്യന്തം അപൂർവ്വരാണ്. താഴ്ന്നവനാൽ ഈ ജ്ഞാനം എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല; യഥാർത്ഥ ഗുരുവിൽ നിന്ന് മാത്രമേ ഈ രഹസ്യം അറിയാൻ കഴിയൂ. അതിന്റെ സുക്ഷ്മത അതിരില്ലാത്തതും, വിവേകത്താൽ മാത്രം പിടികൂടാനാവാത്തതുമാണ്.” “തർക്കത്തിലൂടെ ഈ ജ്ഞാനം ലഭ്യമല്ല; മറ്റൊരാൾ അതിനെ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ അറിവ് ലഭിക്കൂ. സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ് നീ, നചികേതാ; ഇങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യക്കാരൻ എപ്പോഴും ഉണ്ടാവട്ടെ.” “നശ്വരമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ശാശ്വതതയെ നേടാനാവില്ല. അതിനാൽ, നചികേതാഗ്നി എന്നെക്കൊണ്ട് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിൽ നിന്നുമാണ് ഞാൻ ശാശ്വതതയെ നേടിയത്. നീ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ നിറവു, ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും, യാഗങ്ങളുടെ അനന്തതയും, ഭയരഹിതതയുടെ അതിരും, മഹത്വവും സമ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും കണ്ടിട്ടും അവയെ ഉപേക്ഷിച്ചു.” “ആ ദിവ്യാത്മാവ് ദുർദർശനനും, ഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നവനും, അതിദീർഘകാലം പഴക്കമുള്ളവനും ആഴത്തിലുള്ള ആന്തരികാനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ ജ്ഞാനി പ്രാപിച്ചാൽ, സന്തോഷവും ദു:ഖവും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഈ രഹസ്യം കേട്ടു, മനസ്സിലാക്കി, അതിന്റെ സാരഭാവം ഗ്രഹിച്ച മർത്ത്യൻ, പ്രാപിച്ച സന്തോഷംകൊണ്ട് ആനന്ദിക്കുന്നു. നചികേതാസ്യ ഭവനം തുറന്നിരിക്കുന്നു.” “ധർമ്മത്തിന്റെയും അധർമ്മത്തിന്റെയും അതീതമായത്, ചെയ്തതിന്റെയും ചെയ്യാത്തതിന്റെയും അതീതമായത്, ഭാവിയുടെയും ഭവതിന്റെയും അതീതമായത്—നീ അവിടെ കാണുന്നതെന്താണോ, അതെല്ലാം വെളിപ്പെടുത്തുക.” “എല്ലാ വേദങ്ങളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ലക്ഷ്യവും, എല്ലാ തപസ്സുകളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും, ബ്രഹ്മചര്യത്താൽ ആളുകൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും ഒറ്റയൊരക്ഷരത്തിൽ ചുരുക്കാം: ഓം. ഈ ഓം എന്ന അക്ഷരമാണ് ബ്രഹ്മം, പരമമായതും ഇതുതന്നെ. ഇതു അറിയുന്നവനു അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കും. ഇതാണ് ഉത്തമമായ ആശ്രയം; പരമമായ ആശ്രയവും ഇതുതന്നെ. ഇതറിയുന്നവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വത്തോടെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.” “ജ്ഞാനി ജനിക്കുകയില്ല, മരിക്കുകയുമില്ല; അവൻ എവിടുനിന്നും വന്നതുമല്ല, അവനിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നും വന്നതുമില്ല. അവൻ അജൻമാവും, ശാശ്വതനും, പുരാതനനും; ശരീരം നശിച്ചാലും അവനു നാശമില്ല.” “താൻ കൊല്ലുന്നവനാണെന്ന് ആരെങ്കിലും വിചാരിച്ചാലോ, കൊല്ലപ്പെട്ടവനാണെന്ന് മറ്റൊരാൾ കരുതിയാലോ, ഇരുവരും അറിയുന്നില്ല; അവൻ കൊല്ലുന്നവനും അല്ല, കൊല്ലപ്പെടുന്നതുമല്ല.” “സൂക്ഷ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായതും, മഹത്തിൽ മഹത്തായതും, ആത്മാവ് ജീവിയുടെ ഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആഗ്രഹരഹിതനായി, ഇന്ദ്രിയസമാധാനത്തിലൂടെ ആത്മാവിന്റെ മഹത്വം കാണുന്നവൻ ദു:ഖമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.” “അത് ഇരുന്നിരിക്കുന്നിടത്തും ദൂരങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നു; കിടക്കുമ്പോഴും എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നു. ഈ ദിവ്യാത്മാവിനെ, സുഖിയായതും സുഖരഹിതമായതുമായവനെ, എന്റെപോലുള്ളവൻ അല്ലാതെ ആരറിയും?” “ശരീരങ്ങൾക്കിടയിൽ ശരീരരഹിതനും, അസ്ഥിരങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥിരനുമായ മഹത്തായ, സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ച ജ്ഞാനിക്ക് ദു:ഖമില്ല.” ഇങ്ങനെ, നചികേതാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ആകർഷണങ്ങൾക്കും അടിമയാകാതെ, സത്യം അന്വേഷിച്ചു. അവൻ ശ്രേയസ്സിനെയും പ്രേയസ്സിനെയും വ്യത്യസ്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ശ്രേയസ്സിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, പ്രേയസ്സിനെ ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. യമൻ അദ്ദേഹത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു, അതിനുശേഷം ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വവും രഹസ്യവും വിശദീകരിച്ചു.