પવિત્ર જીવન જીવનાર, યુવાનીના ભયને સહેલાઈથી પાર કરી ગયેલા મહાન આત્માઓ જ સાચા પુરુષો છે, હે મહાનુભાવ. જેમ કોઈ સમુદ્રને, જેમાં વિશાળ માછલીઓ તરે છે, સહેલાઈથી પાર કરી શકાય છે, તેમ છતાં દુર્ગતિભરેલી યુવાનીના સમુદ્રને, જે દોષોના તરંગોથી ઉથલપાથલ છે, પાર કરવું સહેલું નથી. જે યુવાન વિનમ્રતા થી શોભાયમાન, સદ્ગુણોથી યુક્ત, દયાળુ અને સજ્જનોના આશ્રયરૂપ હોય છે—એવો શ્રેષ્ઠ યુવાન તો આ જગતમાં અત્યંત દુર્લભ છે, જાણે આકાશમાં જંગલ હોય એમ. હવે, કોઈ સ્ત્રીના શરીરમાં શું સુંદરતા છે? એ તો માત્ર માંસનું પुतળું છે, એના અંગો યંત્રની જેમ હલે છે અને એનું આખું શરીર સ્નાયુ અને હાડકાંના ગાંઠોથી ભરેલું છે. જો આંખમાંથી ચામડી, માંસ, લોહી, વરાળ અને આંસુ અલગ કરી દઈએ, તો પછી શું રહ્યુ? શું તેમાં કોઈ આકર્ષણ રહે છે? આ વ્યર્થ મોહમાં શા માટે ફસાય છે? સ્ત્રીના શરીરમાં ક્યાંક વાળ છે, ક્યાંક લોહી—આવાં તુચ્છ શરીરથી વિવેકી પુરુષે શું લેવું? જે અંગો વારંવાર સુંદર કપડાં અને સુગંધથી શણગારે છે, અંતે એ બધું જ શરીર માંસખોર જીવો દ્વારા ભક્ષાય છે. જેના ઉર પર મોતી ઝગમગે છે, હારના તેજથી તેજમાન છે, અને જે ગંગાના તરંગો જેવી શોભા ધરાવે છે—આજ એ જ ઉર સ્મશાનમાં, સમય જતા, કુતરા દ્વારા ભક્ષાય છે, જાણે અંધ માણસે નાના ગાંઠિયા ખાધા હોય તેમ. જંગલમાં વાછરડાના અંગો જેમ લોહી અને માંસથી લથપથ હોય છે, તેમ સ્ત્રીના અંગો પણ છે—તો એમાંથી શું મેળવવું? સ્ત્રીનું દેખાતું સૌંદર્ય માત્ર કલ્પિત છે; હે મુનિ, હું તો માનું છું કે એ અહીં છે જ નહીં, કારણ કે મોહ જ તેનો મૂળ કારણ છે. સ્ત્રી, જે આનંદ આપે છે, પણ તે આનંદ પણ નશામાંથી જન્મે છે—તેમાં અને દારૂમાં શું ફરક? બંને અસ્થીર છે. જેમના મન સ્ત્રીના મોહમાં ફસાયેલા છે, હે મુનિ, તેઓ કદી જાગૃતિ સુધી પહોંચતા નથી, ભલે કેટલો પણ દમન કરવાનો પ્રયત્ન કરે. વાળ અને કાજલથી શોભાયમાન, સ્ત્રીઓ સ્વભાવથી તિક્ષ્ણ છે; જાણે પાપની અગ્નિની જ્વાળાઓ, તેઓ પુરુષોને ઘાસની જેમ દાઝે છે. માટે, જે યુવાનીના ભયને સહેલાઈથી પાર કરી જાય છે, એ જ પૂજનીય છે, એ જ મહાન આત્મા છે, એ જ સાચા પુરુષ છે, હે મહાનુભાવ. સ્ત્રીઓ—even દૂરથી જો આનંદદાયી લાગે, તો પણ—નરકની અગ્નિ માટે લાકડાં જેવાં છે: દેખાવમાં સુંદર, પણ ખરેખર ભયાનક અને કઠોર. સ્ત્રીની આંખો જાણે વાળની છાંયામાંથી ઝગમગતા તારાઓ જેવી છે; ચહેરો પુર્ણિમાની ચાંદની જેવો છે, અને સ્મિત ફૂલેલા કમળના ગૂંચવણ જેવું છે. રમૂજી પણ કઠોર, એ સ્ત્રી પુરુષના તમામ પ્રયત્નોનો નાશ કરે છે; રાતો લાંબી બને છે, અને મનને અતિશય મોહક લાગે છે. એના હાથ ફૂલ જેટલા મૃદુ, નવી પાંદડીઓ જેવા, ભ્રમર જેવી વાંકડીઝ ભ્રૂ, અને ઉર ફૂલના ગુચ્છ જેવા છે. એના અંગો ફૂલના પરાગ જેવા પીળા છે, પણ પુરુષના વિનાશ માટે તત્પર છે; એ પ્રિય વેલ જેવી છે, જે ઘાતક છે અને અતિશય અશક્તિ લાવે છે. માત્ર એક ઉચ્છ્વાસથી, સાપના જાદુગરની જેમ, એ પ્રિય સ્ત્રી પુરુષને મોહમાં પકડે છે, જાણે હાથીના હાથથી સાપને બિલમાંથી ખેંચી કાઢવામાં આવે. કામના નામના શિકારી દ્વારા મૂર્ખોને માટે જાળ પાથરાય છે; સ્ત્રીઓ એ જાળ છે, જે પુરુષના અંગોને પાંજરે પાંધે છે, જાણે પક્ષી. મનનું હાથી, પહોળા કટિવાળી સ્ત્રીની કામનામાં મસ્ત થઈ, હે બ્રાહ્મણ, વાસનાની સાંકળે બંધાઈને ગુંગળું બની જાય છે. પુરુષો જન્મના તળાવમાં માછલી જેવા છે, કર્મની ખાલી જગ્યા માં તરે છે; સ્ત્રી એમાં આકર્ષક કાંટો છે, અને દુરાચાર એ દોરી છે. સ્ત્રીઓ પુરુષ માટે બંધન છે, જેમ ઘોડા માટે દોર, હાથી માટે સાંકળ, કે કમળ માટે કાદવ. હે મુનિ, આ ભોગભૂમિ ઘણીવિધ અને આશ્ચર્યજનક છે, અને એનું શ્રેષ્ઠ સ્વરૂપ સ્ત્રીઓ પર આધાર રાખે છે. પરંતુ, સ્ત્રીઓ, જે બધા દોષોના રત્નોથી ભરેલી સુંદર પેટી છે અને સતત દુઃખની સાંકળ છે, એમાથી હું સદાય મુક્ત રહું. સ્ત્રીના ઉર, આંખ, કટિ, કે ભ્રૂ—આ બધું શું કામનું, જ્યારે એ માત્ર માંસ છે, અને તેમાં કોઈ વાસ્તવિક તત્વ નથી? અહીં માંસ છે, લોહી છે, હાડકાં છે; હે બ્રાહ્મણ, થોડા જ દિવસોમાં સ્ત્રીનું શરીર વિઘટિત થઈ જાય છે. જે સ્ત્રીઓ પોતાના પતિઓ દ્વારા કપાસથી પણ વધુ કાંતિથી સંભાળવામાં આવતી હતી, હે મુનિ, આજે તેમના શરીરો પૂર્વજોની ભૂમિમાં વિખેરાઈ ગયાં છે. જે ચહેરો પ્રેમીએ તાજા ઉંડા અને કાંતિથી શણગાર્યો હતો, હે બ્રાહ્મણ, એ જ ચહેરો જંગલમાં ક્ષય પામે છે. વાળ સ્મશાનના વૃક્ષો પર યાકના પૂંછડી જેવા થઈ જાય છે; હાડકાં તારાઓ જેવાં ચમકે છે અને થોડા જ દિવસોમાં ધરતી પર વિખેરાઈ જાય છે. ધૂળ લોહી પી જાય છે, માંસખોર જીવો વિવિધ રીતે ખાતા રહે છે; અગ્નિ ચામડી ભસ્મ કરે છે અને પ્રાણવાયુ આકાશમાં વિલય પામે છે. હું તને શરીરનું આવનારું ભયાનક અંત વર્ણવી દીધું; હવે તું મોહમાં શા માટે ફસાય છે? આ કહેવાતું શરીર પાંચ મહાભૂતના સંયોજનથી બનેલું છે અને માત્ર સ્વાદ ધરાવે છે—તેમાં બુદ્ધિ ક્યાંથી આવે? વિચાર, ઈચ્છા પાછળ દોડે છે, અને વૃક્ષની જેમ ઊંચું-વિસ્તૃત બને છે, પણ તેના ફળ કડવા અને ખાટા છે. ક્યારેક મન સંપત્તિની આસક્તિથી ઉથલપાથલ થાય છે, લાલચથી અંધ બની જાય છે, અને ઘેરા મોહમાં પડી જાય છે, જાણે હરણ પોતાનાં ઝુંડથી વિખૂટું પડી ગયું હોય. યુવાન પુરુષ pleasure માં સ્ત્રી સાથે મગ્ન થાય છે, ત્યારે તે અત્યંત દયનીય બની જાય છે, જાણે વિંધ્ય પર્વતમાં હાથી ગાઢ કૂવામાં ફસાઈ ગયો હોય. જેને સ્ત્રી છે, તેને ભોગની ઈચ્છા છે; જેને સ્ત્રી નથી, તેને ભોગનો આધાર જ નથી. સ્ત્રીનો ત્યાગ કરવાથી જગતનો ત્યાગ થાય છે, અને જગતનો ત્યાગ કરવાથી પરમ આનંદ મળે છે. હું ક્ષણિક આનંદમાં delight નથી લેતો, મુશ્કેલ ભોગોમાં કે મધમાખીના પાંખમાં પણ delight નથી લેતો, હે બ્રાહ્મણ. હું તો મૃત્યુ, રોગ અને વృద్ధાપુના ભયથી જ આનંદ માણું છું અને પ્રયત્નપૂર્વક જંગલમાં પરમ શાંતિ પ્રાપ્ત કરું છું.