ಕೇವಲಂ ಪುಷ್ಪಷಣ್ಡೇಷು ನಗರೋಪವನೇಷು ಚ । ಉದ್ಯಾನವನಕುಞ್ಜೇಷು ಸದೈವ ಪರಿಶೀಲಿತಃ
ಅವನು ಹೂವಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ, ನಗರದ ಪಕ್ಕದ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಗುಡಿಸಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೆಳೆದವನು.
ವಿಹರ್ತುಮ್ ಏಷ ಜಾನಾತಿ ಸಹ ರಾಜಕುಮಾರಕೈಃ । ಕೀರ್ಣಪುಷ್ಪೋಪಕಾರಾಸು ಸ್ವಕಾಸ್ವ್ ಅಜಿರಭೂಮಿಷು
ಅವನು ರಾಜಕುಮಾರರ ಜೊತೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಆಟವಾಡಬೇಕೆಂದು ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿದೆ.
ಅದ್ಯ ತ್ವ್ ಅತಿತರಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮಮ ಭಾಗ್ಯವಿಪರ್ಯಯಾತ್ । ಹಿಮೇನೇವಾಹತಃ ಪದ್ಮಸ್ ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹರಿತಃ ಕೃಶಃ
ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಇಂದು ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ ಬದಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಾನು ಹಿಮದಿಂದ ತಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಹಸಿರು ಕಮಲದಂತೆ, ಒಮ್ಮೆ ಹಸಿರುಮಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಈಗ ಒಣಗಿ ದುರ್ಬಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ನಾತ್ತುಮ್ ಅನ್ನಾನಿ ಶಕ್ನೋತಿ ನ ವಿಹರ್ತುಂ ಗೃಹಾವನೌ । ಅನ್ತಃಖೇದಪರೀತಾತ್ಮಾ ತೂಷ್ಣೀಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಕೇವಲಮ್
ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನ ತಿನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮನೆದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರೆಯೂ ಆನಂದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಒಳಗಿಂದಲೇ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ, ಏನೂ ಮಾಡದೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.
ಸದಾರಸ್ ಸಹಭೃತ್ಯೋ ಽಹಂ ತತ್ಕೃತೇ ಮುನಿನಾಯಕ । ಶರದೀವ ಪಯೋವಾಹೋ ನೂನಂ ನಿಸ್ಸಹತಾಂ ಗತಃ
ಮುನಿಗಳೇ, ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಕರೊಡನೆ ಶರದೃತುವಿನ ಮೋಡದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸಹಾಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಈದೃಶೋ ಽಸೌ ಸುತೋ ಬಾಲ ಆಧಿನಾ ವಿವಶೀಕೃತಃ । ಕಥಂ ದದಾಮಿ ತಂ ತುಭ್ಯಂ ಯೋದ್ಧುಂ ಸಹ ನಿಶಾಚರೈಃ
ಅವನಂತಹ ಮಗನು, ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕನಾಗಿಯೇ ದುಃಖದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಲಹೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಅವನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿಮಗೆ ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಕೊಡಬಹುದು?
ಅಪಿ ಬಾಲಾಙ್ಗನಾಸಙ್ಗಾದ್ ಅಪಿ ಸಾಧೋ ಸುಧಾರಸಾತ್ । ರಾಜ್ಯಾದ್ ಅಪಿ ಸುಖಾಯೈಷ ಪುತ್ರಸ್ನೇಹೋ ಮಹಾಮತೇ
ಮಹಾಮತಿಯಾದವನೇ, ಪುತ್ರನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಯುವತಿಯರ ಸಂಗದಿಂದಲೂ, ಅಮೃತದ ರುಚಿಯಿಂದಲೂ, ರಾಜ್ಯಭೋಗದಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಯೇ ದುರನ್ತಾ ಮಹಾರಮ್ಭಾಸ್ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಖೇದದಾಃ । ಪುತ್ರಸ್ನೇಹೇನ ಸನ್ತೋ ಽಪಿ ಕುರ್ವತೇ ತೇ ನ ಸಂಶ್ರಯಮ್
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತರಾದವರು ಕೂಡ ಕೈಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುತ್ರನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಸವೋ ಽಥ ಧನಂ ದಾರಾಸ್ ತ್ಯಜ್ಯನ್ತೇ ಮಾನವೈಸ್ ಸುಖಮ್ । ನ ಪುತ್ರಾ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ಸ್ವಭಾವೋ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಜನ್ತುಷು
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ, ಧನವನ್ನೂ, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪುತ್ರರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ—ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವಭಾವ.
ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾಣಃ ಕೂಟಯುದ್ಧವಿಶಾರದಾಃ । ರಾಮಸ್ ತಾನ್ ಯೋಧಯತ್ವ್ ಇತ್ಥಮ್ ಉಕ್ತಿರ್ ಏವಾತಿದುಸ್ಸಹಾ
ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳು, ಮೋಸಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ರಾಮನು ಯುದ್ಧಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಮಾತನ್ನೇ ಕೇಳುವುದು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.