ಅಥ ಸೇನಾಧಿನಾಥಾಭ್ಯಾಂ ವಿಚಾರ್ಯ ಸಹ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಃ । ದೂತಾಃ ಪರಸ್ಪರಂ ದತ್ತಾ ಯುದ್ಧಂ ಸಂಹ್ರಿಯತಾಮ್ ಇತಿ
ಆಮೇಲೆ, ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ದೂತರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, 'ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸೋಣ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ತತಶ್ ಶ್ರಮವಶಾನ್ ಮನ್ದಪತ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಪರಾಕ್ರಮೈಃ । ರಣಸಂಹರಣಂ ಕಾಲೇ ಸರ್ವೈರ್ ಏವೋರರೀಕೃತಮ್
ನಂತರ, ಎಲ್ಲರೂ ದಣಿವಿನಿಂದ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ತತೋ ಮಹಾರಥೋತ್ತುಙ್ಗಕೇತುಪ್ರಾನ್ತೇ ಕೃತಾಸ್ಪದಮ್ । ಬಲಯೋರ್ ಆರುರೋಹೈಕ ಏಕೋ ಯೋಧೋ ಧ್ರುವೋ ಯಥಾ
ಆಗ, ಸೇನೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಎತ್ತರದ ಧ್ವಜಗಳೂ ಮಹಾ ರಥಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಿರ ಯೋಧನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ, ಅಚಲನಾಗಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದನು.
ಅಂಶುಕಂ ಭ್ರಾಮಯಾಮ್ ಆಸ ಸರ್ವದಿಙ್ಮಣ್ಡಲೇಕ್ಷಿತಮ್ । ದ್ಯಾಮ್ ಏವ ದೀರ್ಘಮ್ ಇನ್ದ್ವಂಶುಂ ಯುದ್ಧಂ ಸಂಹ್ರಿಯತಾಮ್ ಇತಿ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಕಾಣುವಂತೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಿರಣದಂತೆ ಉದ್ದವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, 'ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ' ಎಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದನು.
ತತೋ ದುನ್ದುಭಯಶ್ ಶೇಮುಃ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತದಿಙ್ಮುಖಾಃ । ಮಹಾಪ್ರಲಯಸಂಶಾನ್ತೌ ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತಕಾ ಇವ
ಅಂದಿನಂತೆ, ಡೊಳ್ಳುಗಳೆಲ್ಲಾ ನಿಂತುಹೋದವು, ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಯವಾಗಿ ಹೋದವು, ಮಹಾ ಪ್ರಳಯದ ನಂತರ ಕಮಲದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ವಲಯಗಳಂತೆ.
ಶರಾದಿಹೇತಿಸರಿತೋ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೇ ಗಗನಸ್ಥಲೇ । ಪ್ರವೃತ್ತಾಶ್ ಶೋಷಮ್ ಆಗನ್ತುಂ ಶಾರದ್ಯಸ್ ಸರಿತೋ ಯಥಾ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದ ಬಾಣಗಳೂ ಆಯುಧಗಳೂ ಹೊಳೆಯುವ ನದಿಗಳಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವು ಶರದೃತುವಿನ ನದಿಗಳಂತೆ ಒಣಗತೊಡಗಿದವು.
ಯೋಧದೋರ್ದ್ರುಮಸಞ್ಚಾರಸ್ ತನುತಾಮ್ ಆಯಯೌ ಶನೈಃ । ಭೂಕಮ್ಪಾನ್ತೇ ವನಸ್ಪನ್ದ ಇವಾವಾತ ಇವಾರ್ಣವಃ
ಯೋಧರ ಕೈಗಳ ಚಲನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತು; ಇದು ಭೂಕಂಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ನಡುಗುವುದು ಅಥವಾ ಗಾಳಿ ನಿಂತ ಮೇಲೆ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಹೀಗಿತ್ತು.
ವಿನಿರ್ಗನ್ತುಂ ಪ್ರವವೃತೇ ರಣಾರಣ್ಯಾದ್ ಬಲದ್ವಯಮ್ । ವಾರಿಪೂರಶ್ ಚತುರ್ದಿಕ್ಕಂ ಪ್ರಲಯೈಕಾರ್ಣವಾದ್ ಇವ
ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು; ಇದು ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀರು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಹೀಗಿತ್ತು.
ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಮನ್ದರಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರವಲನಾಕುಲಮ್ । ಸೈನ್ಯಂ ಪ್ರಶಮದಾವರ್ತಂ ಶನೈಸ್ ಸಾಮ್ಯಮ್ ಉಪಾಯಯೌ
ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಲಕಿದಂತೆ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೇನೆ, ಶಾಂತಿಯ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಬಂದಿತು.
ಕ್ರಮೇಣಾಸೀನ್ ಮುಹೂರ್ತೇನ ವಿಕಟೋದರಭೀಷಣಮ್ । ಅಗಸ್ತ್ಯಪೀತಾರ್ಣವವಚ್ ಛೂನ್ಯಮ್ ಏವ ರಣಾಙ್ಗನಮ್
ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು; ಇದು ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶೂನ್ಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.
ಶವಸನ್ತತಿಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ವಹದ್ರಕ್ತಮಹಾಹ್ರದಮ್ । ಪರಿಕೂಜನಝಾಙ್ಕಾರಪೂರ್ಣಖಿಲ್ಲೀವನೋಪಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಶವಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ರಕ್ತದ ದೊಡ್ಡ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ನರಿ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಗೋಜುಗೂಡಿದ, ಭಯಾನಕ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.
ಬೃಹದ್ರಕ್ತಸರಿತ್ಸ್ರೋತಸ್ತರಙ್ಗರವಘರ್ಘರಮ್ । ಸಾಕ್ರನ್ದಾವಸೃತಾಹೂತಸ್ವತ್ರಾಣವ್ಯಗ್ರಮಾನವಮ್
ಆ ವಿಶಾಲ ರಕ್ತನದಿಯಲ್ಲಿನ ಅಲೆಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಗಾಯಗೊಂಡವರ ಅಳಲು, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಗು, ಬದುಕುಳಿಯಲು ಹೋರಾಡುವವರ ಆತುರ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಮೃತಾರ್ಧಮೃತದೇಹೌಘರಕ್ತೌಘಸ್ರುತನಿರ್ಝರಮ್ । ಸಜೀವನರಪೃಷ್ಠಸ್ಥಶವಸ್ಪನ್ದನಭೀತಿದಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರೂ ಅರ್ಧ ಸತ್ತವರೂ ಗುಡ್ಡಗಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು, ಅವರ ದೇಹಗಳಿಂದ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಜೋರಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಬದುಕಿರುವವರ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಶವಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿತ್ತು.
ಕರೀನ್ದ್ರಶವರಾಶ್ಯಗ್ರವಿಶ್ರಾನ್ತಾಮ್ಬುದಖಣ್ಡಕಮ್ । ವಿಶೀರ್ಣರಥಸಙ್ಘಾತಜಿತಚ್ಛತ್ತ್ರಮಹಾವನಮ್
ಅನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶವಗಳ ರಾಶಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮೋಡದ ತುಂಡುಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತಿದ್ದವು. ಚೂರುಚೂರುವಾದ ರಥಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಒಬ್ಬರಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಕಾಡನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ವಹದ್ರಕ್ತನದೀರಂಹಃಪ್ರೋಹ್ಯಮಾನರಥದ್ವಿಪಮ್ । ಶರಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಟಿಮುಸುಲಗದಾಪ್ರಾಸಾಸಿಸಙ್ಕುಲಮ್
ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ದೊಡ್ಡ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ನದಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಬಾಣಗಳು, ಭಾಲಗಳು, ಮುಳ್ಳುಗಳು, ಗದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಪರ್ಯಾಣಾಞ್ಚಲಸನ್ನಾಹಕವಚಾವೃತಭೂತಲಮ್ । ಕೇತುಚಾಮರಪಟ್ಟೌಘಗುಪ್ತಶಾವಶರೀರಕಮ್
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಚಾಪರಕ್ಷೆಗಳು, ಆವರಣಗಳ ತುದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ಧ್ವಜಗಳು, ಚಾಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳ ಕೆಳಗೆ ಶವಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
ಸ್ಫಾರಸ್ಫೋಟಕತೂಣೀರಕುಞ್ಜಕೂಜತ್ಸಮೀರಣಮ್ । ಶರರಾಶಿಪಲಾಶೌಘತಲ್ಪಸುಪ್ತಶವೇಶ್ವರಮ್
ದಪ್ಪ ಬಾಣಸಂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುರಿದ ಬಿಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಣಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕವಚಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಶವಗಳ ರಾಜರು ಮಲಗಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮೌಲಿಹಾರಾಙ್ಗದೋದ್ದ್ಯೋತಚಕ್ರಚಾಪವನಾವೃತಮ್ । ಶ್ವಸೃಗಾಲಖಗಾಕೃಷ್ಟಸಾನ್ದ್ರಾನ್ತ್ರದೀರ್ಘರಜ್ಜುಕಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಕಿರೀಟಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಕೈಬಂಡಿಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ಚಕ್ರಗಳು, ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳು ಚದುರಿದ್ದವು. ಜಕ್ಕಳಗಳು, ನರಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ದಪ್ಪ, ಉದ್ದವಾದ ಅಂತರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ರಕ್ತಕ್ಷೇತ್ರಕ್ವಣತ್ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛೇಷಜೀವಾತಿದನ್ತುರಮ್ । ರಕ್ತಕರ್ದಮನಿರ್ಮಗ್ನಸಜೀವನರದುರ್ದುರಮ್
ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಕೆಲವರು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಾ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಜೀವಂತ ಮನುಷ್ಯರು ರಕ್ತದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಬಾಧೆಪಟ್ಟು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದರು.
ವರಾಟಕಚಯಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯನಿರ್ಗತಾಕ್ಷಿಶತೋಚ್ಚಯಮ್ । ವಹದ್ಭುಜೌಘಕಾಷ್ಟೌಘಘೋರರಕ್ತಸರಿಚ್ಛತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಂಖಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಚದುರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು, ನೂರಾರು ಕಡಿದ ತಲೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಭಯಾನಕವಾದ ರಕ್ತದ ನದಿಗಳು ಕೈಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದವು.
ಸಾಕ್ರನ್ದಬನ್ಧುವಲಿತಮೃತಾರ್ಧಮೃತಮಾನವಮ್ । ಸರ್ವಾಯುಧರಥಾಶ್ವೇಭಪರ್ಯಾಣಾಸಞ್ಚರಾನ್ತರಮ್
ಆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳ ಅಳಲು, ಸತ್ತವರೂ ಅರ್ಧ ಸತ್ತವರೂ, ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಧಾನಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ನೃತ್ಯತ್ಕಬನ್ಧದೋರ್ದಣ್ಡಷಣ್ಡಕಾನನಿತಾಮ್ಬರಮ್ । ಮದಮೇದೋವಸಾಗನ್ಧಪಿಣ್ಡಾಕ್ತಘ್ರಾಣಕೋಟರಮ್
ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ದೇಹಗಳು ಕೈಗಳ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ರಕ್ತ, ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗುಡ್ಡಗಳು ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಉತ್ಫಾಲಾರ್ಧಮೃತೇಭಾಶ್ವಮಾರ್ಯಮಾಣಾಲ್ಪಜೀವಿತಮ್ । ವಹದ್ರಕ್ತನದೀವೀಚೀಪ್ರಹಾರಹತದುನ್ದುಭಿ
ಅರ್ಧವಾಗಿ ಉಬ್ಬಿದರೂ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಗಳು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುವ ಶೂರರು, ರಕ್ತದಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಯುದ್ಧದ ಡೋಳುಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಉಹ್ಯಮಾನಮೃತಾಶ್ವೇಭಮಕರಾಸೃಕ್ಸರಿಚ್ಛಟಮ್ । ಮ್ರಿಯಮಾಣನರಾನೀಕಫೂತ್ಕೃತಾಸೃಗ್ಘನಾನಿಲಮ್
ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುವ ರಥಗಳು, ರಕ್ತದ ಹರಿವಿನಿಂದ ಸಿಂಪಳಾಗುತ್ತಿರುವವರು, ಯೋಧರ ಕೂಗು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.
ಸ್ವಲ್ಪಜೀವಶರಾಪೂರ್ಣಮುಖಹಿಕ್ಕಾಙ್ಕಿತಸ್ವರಮ್ । ಪಿಣ್ಡಹಾರ್ಯವಸಾಗನ್ಧವಾತಾತ್ತೋತ್ಪೀಡಲೋಹಿತಮ್
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುವವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಶಾಪದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಹಿಕ್ಕುಗಳ ಧ್ವನಿ, ಮಾಂಸ ಹರಿದು ಬಿದ್ದಿರುವುದು, ಕೊಬ್ಬಿನ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿರುವುದು, ನೋವಿನಿಂದ ರಕ್ತ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವುದು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಉನ್ನಾಸಾರ್ಧಮೃತೇಭೇನ್ದ್ರಕರಾಕ್ರಾನ್ತಕಬನ್ಧಕಮ್ । ನಿರಧಿಷ್ಠಿತಹಸ್ತ್ಯಶ್ವಪಾತಿತೋದ್ಯತ್ಕಬನ್ಧಕಮ್
ಅರ್ಧವಾಗಿ ಮುರಿದ ಮೂಗುಗಳು, ಸತ್ತ ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಕೈಗಳು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶವಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ.
ರುದದ್ಬನ್ಧುಸಖಿಭ್ರಷ್ಟಶವಕ್ಷುಬ್ಧಾಸೃಗುದ್ಧ್ವನಿ । ಮೃತಭರ್ತೃಗಲೇ ಶಸ್ತ್ರತ್ಯಕ್ತಪ್ರಾಣಕುಲಾಙ್ಗನಮ್
ಬಾಂಧವರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಕಳೆದುಹೋದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಶವಗಳಿಂದ ರಕ್ತದ ಹೊಳೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಾ, ಪತಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಯುಧದಿಂದ ಗಲೆಗೆಟ್ಟ ಕಂಠದೊಂದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ದೃಶ್ಯವು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಶವಸ್ಥಾನಕೃತೋದ್ಗ್ರೀವಬನ್ಧುಕಾಯಪರೀಕ್ಷಣಮ್ । ಶವಹಾರಖರಾಕೃಷ್ಟಸಮ್ಪೃಕ್ತನರವ್ಯಾಕುಲಮ್
ಶವಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಧವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಶವಗಳನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ಯುವವರು ಮತ್ತು ನರಿ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ ದೇಹಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗೊಂದಲ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಕೇಶಶೇವಲವಕ್ತ್ರಾಬ್ಜಚಕ್ರಾವರ್ತನನರ್ತನಮ್ । ತರತ್ತುಙ್ಗತರಙ್ಗಾಢ್ಯವಹದ್ರಕ್ತಮಹಾನದಮ್
ಕೇಶ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಪೇಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡ ಮುಖಗಳು, ಜಲಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ನೃತ್ಯಮಾಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಎತ್ತರದ ಅಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯುವ ರಕ್ತದ ದೊಡ್ಡ ನದಿ ಅಲ್ಲಿತ್ತು.
ಪ್ರಾಣಾನ್ತಸ್ಮೃತಪುತ್ರೇಷ್ಟಮಾತೃದೇವಧನಾಭಿಧಮ್ । ಹಾಹಾಹೀಹೀತಿಕಥಿತಮರ್ಮಚ್ಛೇದನವೇದನಮ್
ಪ್ರಾಣಾಂತದಲ್ಲಿ ಮಗುವು, ಪ್ರಿಯಜನರು, ತಾಯಿ, ದೇವರು, ಧನವನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ, 'ಹಾಯ್ ಹಾಯ್' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ, ಹೃದಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಗಾಯದ ನೋವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.