ഭുക്തേന്ദുഖണ്ഡകബിസാ നീലനീരദശേവലേ । സ്വര്ഗമാര്ഗസരസ്യ് അന്തസ് സ്ഫുരന്തി സുരസാരസാഃ
സ്വർഗമാർഗത്തിലെ തടാകത്തിൽ, ചന്ദ്രഭാഗങ്ങൾ, നീലമേഘംപോലുള്ള പായൽ, താമരയുടെ തണ്ടുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അമൃതംപോലെയുള്ള സാരങ്ങൾ തിളങ്ങുന്നു.
നാനാഫലാവലിമതീ വാസനാജലമാലിതാ । സ്പന്ദാമോദമയീ സ്ഫീതാ ക്രിയാവികസിതാബ്ജിനീ
നാനാവിധം പഴങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ വലയിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ഉല്ലാസം നിറഞ്ഞു, പ്രവർത്തിയുടെ പൂക്കുന്ന താമര സമൃദ്ധിയായി വിരിയുന്നു.
വരാകീ സൃഷ്ടിശഫരീ സ്ഫുരന്തീ ഭവപല്വലേ । കൃതാന്തവൃദ്ധഗൃധ്രേണ ശഠേന വിനിഗീര്യതേ
സൃഷ്ടിയുടെ ദുർഭാഗ്യമായ മീൻ ഭവത്തിന്റെ ചെളിക്കുളത്തിൽ കുലുങ്ങുമ്പോൾ, വൃദ്ധനും ചതിയുമായ മരണത്തിന്റെ കഴുകൻ അതിനെ വിഴുങ്ങുന്നു.
തരങ്ഗഫേനമാലേവ സൈവാന്യേവ ച ഭങ്ഗുരാ । ശ്വശ് ശ്വോ ഽപരേന്ദുലേഖേവ സമുദേതി വിചിത്രതാ
തിരകളും നുരയും എങ്ങനെ തനതായ ഭംഗുരത്വം കാണിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെയാണ് വൈവിധ്യവും. ഓരോ ദിവസവും പുതിയ ചന്ദ്രക്കലപോലെ വേറൊരു അത്ഭുതം ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
ഭൂരിഭൂതശരാവാണി ക്ഷണഭങ്ഗീനി കുര്വതാ । ഇദം കാലകുലാലേന ചക്രം വിപരിവര്ത്യതേ
അനവധി ഭംഗുരമായ ഭാവങ്ങളുടെ തകർച്ചകളാൽ, ഓരോ നിമിഷവും ക്ഷണികമായിത്തീരുമ്പോൾ, ഈ ചക്രം കാലത്തിന്റെ കൂലാളൻ തിരിച്ചു തിരിച്ചു ചുറ്റുന്നു.
അസങ്ഖ്യാതാന്യ് അനല്പാനി സഞ്ജാതാന്യ് അചലേ പദേ । ജഗജ്ജങ്ഗലജാലാനി ദഗ്ധാനി യുഗവഹ്നിനാ
അചഞ്ചലമായ ആ അധിഷ്ഠാനത്തിൽ, അനവധി വിശാലമായ ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ഉദിച്ച്, യുഗങ്ങളുടെ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്.
ഭാവാഭാവൈര് അപര്യന്തൈസ് സുഖദുഃഖദശാശതൈഃ । വൈപരീത്യം പ്രയാതീയമ് അജസ്രം ജാഗതീ സ്ഥിതിഃ
അവസാനമില്ലാത്ത ഉണർവ്-അലക്ഷ്യാവസ്ഥകളിലും, അനേകം സുഖദു:ഖങ്ങളിലൂടെയും, ഈ ലോകത്തിന്റെ നില സ്ഥിരമായി മറിഞ്ഞു മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ക്ഷുബ്ധൈര് യുഗപരാവര്തൈര് വാസനാശൃങ്ഖലോമ്ഭിതാ । മോഹാശനിനിപാതൈശ് ച ന രുഗ്ണാ ധ്രുവധീരതാ
യുഗങ്ങളുടെ കലഹങ്ങൾ കൊണ്ടും, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ശൃംഖലയിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടും, മായയുടെ മിന്നലടി വീണാലും, സ്ഥിരമായ ധൈര്യം തളരുന്നില്ല.
ശതശോ വിദ്രുതാരീന്ദ്രൈര് ദനുപുത്രൈര് അഭിദ്രുതാമ് । ഭഗഭഗ്നത്രപാമ് ഐന്ദ്രീം തനും വഹതി വാസനാ
വാസന, ഇന്ദ്രന്റെ ഭാര്യയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, നാണം തകർന്നവളായി, അനേകം വേഗമുള്ള ഇന്ദ്രന്മാരും ദാനവപുത്രന്മാരും പിന്തുടരുമ്പോൾ, അവളുടെ ലജ്ജ മുഴുവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വിശത്യ് അവിരതം ധൂതസര്ഗപാംസുപരമ്പരാ । നിത്യം നിയതിവാത്യേയം കാലവ്യാലഗലാന്തരമ്
സൃഷ്ടിയുടെ അശാന്തമായ പൊടിക്കാറ്റുകൾക്ക് ഇടയിൽ നിന്നു, വിധിയുടെ ഈ കാറ്റ് എപ്പോഴും തിടുക്കം കൂടാതെ കാൽനാഗത്തിന്റെ കഴുത്തിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നു.
പദാര്ഥാമ്ഭാംസി സര്വാണി ഫലഫേനാനി സര്വതഃ । പതന്ത്യ് അവിരതാപാതമ് അഭാവവഡവാമുഖമ്
സകല വസ്തുക്കളുടെയും ജലങ്ങൾ, എല്ലായിടത്തും, ഫലവും നുരയും പോലെ, ഒരു നിമിഷം പോലും നിൽക്കാതെ, ഇല്ലായ്മയുടെ അഗ്നിയുടെ വായിലേക്ക് ഒഴുകി വീണുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
സ്ഫുരന്ത്യ് ആകസ്മികോദ്ഭൂതാ വിചിത്രാ ദ്രവ്യശക്തയഃ । സ്വഭാവമാത്രസമ്പന്നാസ് സ്പന്ദശ്രിയ ഇവാമ്ഭസാമ്
അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉദിക്കുന്ന അത്ഭുതകരമായ വസ്തുവിന്റെ ശക്തികൾ, സ്വഭാവം മാത്രം അവയ്ക്ക് സമ്പന്നതയാകെ, ജലത്തിലെ തിരകളുടെ തിളക്കംപോലെ, മിന്നിപ്പൊന്ത് തെളിയുന്നു.
ഭൂതമൌക്തികസമ്പൂര്ണാന് ബൃഹതസ് സുബഹൂന് അപി । ജഗത്കലഭകാന് അത്തി കൃതാന്തോദ്രിക്തകേസരീ
മരണസിംഹം തന്റെ കുരുടിപ്പിച്ച കേശങ്ങളോടെ, ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികളുടെ വലിയതും അനേകം എണ്ണമില്ലാത്ത മുത്തുകളും ലോകത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളെയും വിഴുങ്ങുന്നു.
കുലശൈലഫലാ മേഘപക്ഷപുഞ്ജാ ജലാസൃജഃ । ജായന്തേ ച മ്രിയന്തേ ച ഡീയന്തേ ച ജഗത്ഖഗാഃ
പർവതത്തിലെ മരങ്ങളുടെ പഴങ്ങൾ, മേഘങ്ങൾ, പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്കുകൾ — ഇവയെല്ലാം ജനിച്ചു, മരിച്ച്, ഇല്ലാതാകുന്നു; ലോകത്തിലെ പക്ഷികൾപോലെ.
ചിദ്ഭിത്തൌ സ്പന്ദശുഭ്രായാം രങ്ഗൈഃ പഞ്ചഭിര് ഇന്ദ്രിയൈഃ । ഉന്മീലയതി സംസാരചിത്രാണി വിധിചിത്രകൃത്
ബോധത്തിന്റെ വെളിച്ചമുള്ള താളത്തിൽ, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾകൊണ്ട്, വിധി എന്ന അത്ഭുതചിത്രകാരൻ ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നു.
അജസ്രഗത്വരീം സര്വപരിസ്പന്ദവിധായിനീം । നിമേഷശതഭാഗാങ്ഗീമ് അച്ഛാമ് ഉത്സാഹിതാങ്കുരാമ്
അത് എപ്പോഴും ചലിക്കുന്നതും, എല്ലാ ചലനങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നതും, വളരെ സുതാര്യമാകുന്നതും, ഒരു നിമിഷത്തിന്റെ നൂറിലൊന്നാം ഭാഗം പോലെയുള്ള ചെറുതായിരിക്കും, തടസ്സമില്ലാതെ പുതുതായി മുളപ്പും.
സൂക്ഷ്മാം കാലസ്യ കലനാം സ്വസമുത്ഥാനകാരിണീമ് । ധ്യാനേനേവാന്വവേക്ഷന്തേ സ്ഥിരാസ് സ്ഥാവരജാതയഃ
സ്ഥിരമായ നിലയിലുള്ള സ്താവരജാതികൾ, അതായത് ചലനമില്ലാത്ത ജീവികൾ, തങ്ങളുടേതായ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്ന അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ കാലത്തിന്റെ ഒഴുക്ക്, ധ്യാനത്തിലൂടെ കാണുന്നതുപോലെ, മനസ്സിൽ ഗ്രഹിക്കുന്നു.
രാഗദ്വേഷസമുത്ഥേന ഭാവാഭാവമയേന ച । ജരാമരണമോഹേന ജീര്ണാ ജങ്ഗമജാതയഃ
ചലിക്കുന്ന ജീവികൾ, രാഗവും ദ്വേഷവും, ഉണ്ട് എന്നതും ഇല്ല എന്നതും, വയസ്സും മരണവും എന്ന ഭ്രമവും കൊണ്ടു ക്ഷീണിച്ചവരാണ്.
സ്വദുഷ്കൃതോത്തമധ്യാനധാരിണ്യോ ധരണീതലേ । നിയത്യാ നിയതം കാലം പീഡ്യന്തേ കീടപങ്ക്തയഃ
ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്ന കീടങ്ങൾ, തങ്ങളുടേതായ നല്ലതും ചീത്തയുമായ പ്രവൃത്തികളും ധ്യാനങ്ങളും മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, വിധിയുടെ നിയമപ്രകാരം ഒരു നിശ്ചിത കാലം ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കുന്നു.
ക്ഷണേനാദൃശ്യ ഏവേദം നിഗിരത്യ് അഖിലം സുഖീ । സുദുര്ലക്ഷ്യബിലഃ കാലവ്യാലോ വിപുലഭോഗവാന്
കണ്ടെത്താൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ള ഗുഹയുള്ള, അനന്തസുഖം അനുഭവിക്കുന്ന, അതിശയമായ ആ കാലസർപ്പം, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സന്തോഷത്തോടെ ഉണ്ണുന്നു.
ക്ഷണാദികല്പപര്യന്തസ് തേജസ്തിമിരരഞ്ജനാത് । കാലേന കിഞ്ചിദ് ആലക്ഷ്യസ് സ്വകായ ഉരരീകൃതഃ
ഒരു നിമിഷം മുതല് ഒരു മഹായുഗം വരെ, വെളിച്ചവും ഇരുണ്ടിയും ചേര്ന്ന് കളിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, കാലം വളരെ അല്പമായി മാത്രമാണ് മനസ്സിലാവുന്നത്; അതു തനിക്കു തന്നെ ചേര്ന്നുപിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശീതവാതാതപപ്രൌഢാഃ പ്രോല്ലസത്പുഷ്പദീപ്തയഃ । ഫലപ്രദാശ് ചരന്തീഹ കാലഖേ ഷഡൃതുഗ്രഹാഃ
തണുപ്പ്, കാറ്റ്, ചൂട് എന്നിവ കൊണ്ട് വളര്ന്നുവന്ന ആറു ঋതുക്കളും, പൂക്കളാല് ദീപ്തിയോടെ, ഫലം നല്കിക്കൊണ്ട് ഈ ലോകത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാണ്ഡഭൈക്ഷഭാണ്ഡേ ഽസൌ കാലീ ഭഗവതീ ക്രിയാ । സ്വയം ദത്ത്വൈവ ദത്ത്വൈവ ഭൂതഭിക്ഷാം ജിഘൃക്ഷതി
ബ്രഹ്മാണ്ഡം എന്ന പാത്രത്തില്, കാലി എന്ന ദൈവികമായ കര്മ്മം, ജീവികള്ക്ക് ഭിക്ഷ നല്കി വീണ്ടും വീണ്ടും നല്കി, അവയെ പിടിച്ചെടുക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നു.
പയഃപടലവിശ്രാന്തത്രൈലോക്യാമ്ഭോജകോടരേ । കരോതി ഘുങ്ഘുമം ഭൂരി ഭൂതഭ്രമരപേടകഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും താമരക്കുളത്തിലെ ദുഗ്ധപാളികളില് വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ട്, ജീവികളുടെ കൂട്ടം തേനീച്ചകളെപ്പോലെ വലിയ ശബ്ദം ഉയര്ത്തുന്നു.
തിമിരാനീലകവരീ അര്കേന്ദുചപലേക്ഷണാ । ബ്രഹ്മോപേന്ദ്രഹരേന്ദ്രാദിധരാഗിരിവരാങ്ഗികാ
അവളുടെ കേശം ഇരുണ്ട നീല നിറത്തിൽ ഇരുട്ടുപോലെയാണ്, കണ്ണുകൾ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പോലെ തിളങ്ങുന്നു, ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ഹരിയും മഹാപർവതങ്ങളും പോലുള്ള മഹത്വം അവളുടെ അവയവങ്ങളിൽ തെളിയുന്നു.
ബ്രഹ്മതത്ത്വൈകപിതൃകാ ലമ്ബമാനപയോധരാ । ചിച്ഛക്തിമാതൃകാ സ്ഥൂലാ തരലാ ഘനചാപലാ
ബ്രഹ്മതത്വം മാത്രമാണ് അവളുടെ പിതാവ്, അവളുടെ മുലകൾ നിറഞ്ഞു തൂങ്ങുന്നു, അവൾ ചൈതന്യശക്തിയുടെ മാതാവാണ്, വലുതും ചഞ്ചലവുമാണ്, ശക്തമായ പ്രവർത്തനത്തോടുകൂടിയവളാണ്.
താരകാജാലദശനാ സന്ധ്യാരുണതരാധരാ । സമസ്തപദ്മിനീഹസ്താ ശതക്രതുപുരാനനാ
നക്ഷത്രങ്ങളുപോലുള്ള പല്ലുകളും സന്ധ്യാകാലത്തിലെ ചുവപ്പിനേക്കാൾ ചുവപ്പുള്ള അധരങ്ങളും അവൾക്കുണ്ട്, എല്ലാ താമരകളും കൈകളിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ശതയാഗങ്ങളുടെ നഗരത്തെപ്പോലെയാണ് അവളുടെ മുഖം.
സപ്താബ്ധിമുക്താലതികാ നീലാമ്ബരപരാവൃതാ । ജമ്ബുദ്വീപമഹാനാഭിര് വനശ്രീരോമരാജികാ
ഏഴു സമുദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുത്ത് മാലയാണവൾ, ഇരുണ്ട നീല വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ജംബുദ്വീപത്തിന്റെ വലിയ നാഭിയാണ് അവളുടെ നാഭി, കാടിന്റെ സൗന്ദര്യമാണ് അവളുടെ രോമരേഖകൾ.
ഭൂത്വാ ഭൂത്വാ വിനശ്യന്തീ ത്രിലോകീവൃദ്ധകാമിനീ । അസകൃജ് ജായതേ നഷ്ടാ ഭൂരിവിഭ്രമകാരിണീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും വൃദ്ധയായ വേശ്യയായ ഈ ലോകമോഹിനി വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും നശിക്കുന്നു. അനവധി ഭ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നവളായി, പലതവണയും ജനിച്ച് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
മഗ്നമ് അന്യൈര് അഥോന്മഗ്നം ഭീമേ കാലമഹാര്ണവേ । പ്രതികല്പക്ഷണം ക്ഷീണൈര് ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്ഫുടബുദ്ബുദൈഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ കാരണത്താൽ ഒരിക്കൽ മുങ്ങി, പിന്നെ വീണ്ടും പൊങ്ങി, ഭയാനകമായ കാലസമുദ്രത്തിൽ ഓരോ യುಗത്തിന്റെയും നിമിഷത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ പൊട്ടുന്ന ബുഡ്ബുദങ്ങളോടൊപ്പം.