ശുദ്ധസത്ത്വാനുപതിതം ചേതഃ പ്രഭിന്നവാസനമ് । ആതിവാഹികതാമ് ഏതി ഹിമം താപാദ് ഇവാപ്ലുതമ്
ശുദ്ധമായ സ്വഭാവം കൈവരിച്ച മനസ്സ്, പഴയ വാസനകളെ വിട്ട്, സൂക്ഷ്മശരീരാവസ്ഥയിലേക്കുയരുമ്പോള്, തീയില് ചൂടേറ്റ വെള്ളം വാതകമാകുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.
ആതിവാഹികതാം യാതം ബുദ്ധം ചിത്താന്തരൈര് മനഃ । സര്ഗജന്മാന്തരഗതൈസ് സിദ്ധൈര് മിലതി നേതരത്
സൂക്ഷ്മശരീരാവസ്ഥയിലേക്കുയര്ന്ന മനസ്സ്, അകത്തെ ബോധം കൊണ്ടു, സൃഷ്ടിയുടെ വിവിധ കാലങ്ങളിലെയും ലോകങ്ങളിലെയും സിദ്ധന്മാരെ മാത്രം കാണുന്നു; മറ്റാരെയും കാണുന്നില്ല.
യദാ തേ ഽയമ് അഹമ്ഭാവസ് സ്വാഭ്യാസാച് ഛാന്തിമ് ഏഷ്യതി । തദോദേഷ്യതി തേ സ്ഫാരാ ദൃശ്യാന്തേ ബോധതാ സ്വയമ്
നിനക്കുള്ളിലെ 'ഞാന്' എന്ന ഭാവം ആവര്ത്തിച്ച അഭ്യാസം കൊണ്ട് ശാന്തമാകുമ്പോള്, നിന്റെ കണ്ണിന് മുന്നില് തന്നെ ബോധത്തിന്റെ വിശാലത സ്വയം ഉദിക്കും.
ആതിവാഹികതാ ജ്ഞാതാ സ്ഥിതിം തേ യാതി ശാശ്വതീമ് । യദാ തദാന്യസങ്കല്പാലോകാത് പ്രകൃതിപാവനീ
സൂക്ഷ്മശരീരാവസ്ഥയെ നീ അറിയുമ്പോള് നീ ശാശ്വതമായ നിലയില് എത്തും; അപ്പോള് മറ്റൊരാളുടെ ചിന്തയുടെ പ്രകാശത്തില് നിന്നു നിന്റെ സ്വഭാവം ശുദ്ധമാകും.
വാസനാതാനവേ തസ്മാത് കുരു യത്നമ് അനിന്ദിതേ । തസ്മിന് പ്രൌഢിമ് ഉപായാതേ ജീവന്മുക്താ ഭവിഷ്യസി
അപരാധമില്ലാത്തവളേ, മനസ്സിലുള്ള പഴയ സ്വഭാവങ്ങൾ കുറയാൻ നീ പരിശ്രമിക്കണം. അവ കുറയുകയും മനസ്സിൽ പൂർണ്ണമായി ഉറപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ, നീ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടും.
യാവന് ന പൂരിതസ് ത്വ് ഏഷ നിര്മലോ ബോധചന്ദ്രമാഃ । താവദ് ദേഹമ് ഇഹ സ്ഥാപ്യ ലോകാന്തരമ് അവേക്ഷ്യതാമ്
ഈ ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ ചന്ദ്രൻ പൂർണ്ണമായി ഉദയിക്കുന്നതുവരെ, ഈ ശരീരം ഇവിടെ നിലനിർത്തി, മറ്റു ലോകങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാം.
മാംസദേഹോ മാംസദേഹേനൈവ സംശ്ലേഷമ് ഋച്ഛതി । ന തു ചിത്തശരീരേണ വ്യവഹാരേഷു കര്മസു
മാംസശരീരം മറ്റൊരു മാംസശരീരവുമായി മാത്രമേ ചേർക്കാൻ കഴിയൂ; മനസ്സിന്റെ ശരീരവുമായി അല്ല, പ്രവർത്തികളിലോ ഇടപാടുകളിലോ.
യഥാനുഭവമ് ഏവൈതദ് യഥാസ്ഥിതമ് ഉദാഹൃതമ് । ആബാലസിദ്ധം സംസിദ്ധം ന നാമ വരശാപവത്
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതെല്ലാം നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതും യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെ ഉണ്ടോ അതുപോലെയും തന്നെയാണ്. ഇത് ബാല്യത്തിൽ തന്നെ സിദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇത് വരം അല്ല ശാപം അല്ല.
അവബോധഘനാഭ്യാസാദ് ദേഹസ്യാസ്യൈവ ജായതേ । സംസാരവാസനാകാര്ശ്യം നൂനം ചിത്തശരീരതാ
ആഴമായ ബോധം ആവർത്തിച്ച് അഭ്യസിക്കുമ്പോൾ, ഈ ശരീരത്തിനുതന്നെ ലോകവാസനകളോടു വിരക്തി ജനിക്കുന്നു; ശരിക്കും, മനസ്സ് തന്നെയാണ് ശരീരമാകുന്നത്.
ഉദേഷ്യന്തീ ച സൈഷാത്ര കേനചിന് നോപലക്ഷ്യതേ । കേവലം തു ജനൈര് ദേഹോ മ്രിയമാണോ ഽവലോക്യതേ
ഇത് ഇവിടെ ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ, ആരും അതിനെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; ആളുകൾക്ക് കാണുന്നത് ശരീരം മരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ.
ദേഹസ് ത്വ് അയം ന മ്രിയതേ ന ച ജീവതി കിഞ്ചന । കേ കില സ്വപ്നസങ്കല്പഭ്രാന്തേര് മരണജീവിതേ
ഈ ശരീരം മരിക്കുന്നില്ല, ജീവിക്കുന്നതുമല്ല; സ്വപ്നവും ഭ്രമയും പോലെ ഉള്ള ജീവനും മരണവും ആരാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്?
ജീവിതം മരണം ചൈതത് സങ്കല്പപുരുഷേ യഥാ । അസത്യമ് ഏവ ഭാത്യ് ഏതദ് അസ്മിന് പുത്രി ശരീരകേ
കൽപ്പനാപുരുഷനിൽ ജീവനും മരണവും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാത്തതാണു, എന്റെ മകനേ, ഈ ശരീരത്തിൽ അവ വെറും ഭ്രമയാണു തോന്നുന്നത്.
തദ് ഏതദ് ഉപദിഷ്ടം മേ ജ്ഞാനം ദേവി ത്വയാമലമ് । യസ്മിഞ് ശ്രുതിം ഗതേ ശാന്തിമ് ഏതി വിശ്വവിഷൂചികാ
ദേവി, നീ എന്നോട് ഈ ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനം പഠിപ്പിച്ചു. ഇതു കേൾക്കുമ്പോൾ ലോകത്തിലെ കഷ്ടപ്പാടുകളും ചിന്തകളും ശാന്തമാകുന്നു.
അത്രോപകുരുതേ കോ ഹി കോ ഽഭ്യാസഃ കീദൃശോ ഽഥവാ । സ കഥം പോഷമ് ആയാതി പുഷ്ടേ തസ്മിംശ് ച കിം ഭവേത്
ഇവിടെ ആരാണ് സഹായിക്കുന്നത്? എങ്ങനെയുള്ള അഭ്യാസം വേണം, അതോ അതെങ്ങനെ നടക്കുന്നു? അതിന് എങ്ങനെ ശക്തി വരുന്നു, അതു പൂർണ്ണമായാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?
യദ് ഏവ ക്രിയതേ കിഞ്ചിദ് യേന യേന യദാ യദാ । വിനാഭ്യാസേന തന് നേഹ സിദ്ധിമ് ഏതി കദാചന
ഏത് കാര്യവും ആരാൽ എപ്പോഴെങ്കിലും എങ്ങനെ ചെയ്താലും, അഭ്യാസം ഇല്ലാതെ അതിന് ഒരിക്കലും വിജയമുണ്ടാകില്ല.
തച്ചിന്തനം തത്കഥനമ് അന്യോഽന്യം തത്പ്രബോധനമ് । തദ്ഗതപ്രാണമനനം ബ്രഹ്മാഭ്യാസം വിദുര് ബുധാഃ
അതിനെ ചിന്തിക്കുക, അതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുക, പരസ്പരം അതിൽ ഉണർവ്വുണ്ടാക്കുക, ശ്വാസം അതിൽ ലയിപ്പിച്ച് ധ്യാനിക്കുക — ഇതാണ് ബ്രഹ്മാഭ്യാസം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
യേഷാം ത്വ് അന്തം ഗതം പാപം ജനാനാം പുണ്യകര്മണാമ് । തേ ദ്വന്ദ്വമോഹനിര്മുക്താ വിജ്ഞേയാ ബ്രഹ്മസേവകാഃ
പാപങ്ങൾ അവസാനിച്ചും, സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും, ഇരട്ടത്വത്തിന്റെ മായയിൽ നിന്ന് മോചിതരായവരും, ബ്രഹ്മത്തെ സേവിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിയണം.
അധ്യാത്മശാസ്ത്രചിന്താഭിര് യേഷാം ഗച്ഛന്തി രാത്രയഃ । വാസനാതാനവോത്കാഭിസ് തേ ബ്രഹ്മാഭ്യാസിനസ് സ്ഥിതാഃ
ആത്മവിഷയമായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടാണ് ആരുടെയോ രാത്രികൾ കടന്നുപോകുന്നത്, അവരുടെ വാസനകൾ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു; അത്തരംവർ ബ്രഹ്മാഭ്യാസത്തിൽ സ്ഥിരരായവരാണ്.
യേ വിരക്താ മഹാത്മാനോ ഭോഗഭാവനതാനവമ് । ഭാവയന്ത്യ് അഭവായാന്തര് ഭവ്യാ ഭുവി ജയന്തി തേ
ഭോഗത്തിൽ ആസക്തി കുറഞ്ഞ മഹാത്മാക്കൾ, ഭവത്തിന്റെ അതീതമായ അവസ്ഥയെ ധ്യാനിക്കുന്നവർ, ഭൂമിയിൽ വിജയിക്കുന്ന ഭാഗ്യശാലികളാണ്.
ഉദിതൌദാര്യസൌന്ദര്യാ വൈരാഗ്യരസരഞ്ജിതാ । ആനന്ദസ്യന്ദിനീ യേഷാം മതിസ് തേ ഽഭ്യാസിനഃ പരേ
ഉദാരതയും സൗന്ദര്യവും ഉദിച്ചുവരുന്ന മനസ്സും, വൈരാഗ്യത്തിന്റെ രസത്തിൽ നിറഞ്ഞതുമായ, ആനന്ദത്തിൽ തുളുമ്പുന്നവരുടെ മനസ്സാണ് പരമമായ അഭ്യാസം ചെയ്യുന്നവരുടേത്.
അത്യന്താഭാവസമ്പത്തിം ജ്ഞാതും ജ്ഞേയസ്യ വസ്തുനഃ । യുക്ത്യാ ശാസ്ത്രേ യതന്തേ യേ തേ ബ്രഹ്മാഭ്യാസിനസ് സ്ഥിതാഃ
യുക്തിയും ശാസ്ത്രവും ഉപയോഗിച്ച് അറിയാവുന്ന വസ്തുവിന്റെ പൂർണ്ണ അഭാവം അറിയാൻ പരിശ്രമിക്കുന്നവർ, ബ്രഹ്മാനുഭവത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നവരാണ്.
സര്ഗാദാവ് ഏവ നോത്പന്നം ദൃശ്യം നാസ്ത്യ് ഏവ തത് സദാ । ഇദം ജഗദ് അഹം ചേതി ബോധാഭ്യാസം വിദുഃ പരേ
സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ തന്നെ ഈ ദൃശ്യലോകം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, അതു ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; 'ഈ ലോകവും ഞാനും വെറും ഭാവനകൾ മാത്രമാണ്' എന്ന ബോധം ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ജ്ഞാനികളുടെ അഭ്യാസം.
ദൃശ്യാസമ്ഭവബോധേന രാഗദ്വേഷാദിതാനവേ । രതിര് ബലോദിതാ യാസൌ ബ്രഹ്മാഭ്യാസ ഉദാഹൃതഃ
ദൃശ്യങ്ങളുടെ അഭാവം മനസ്സിലാക്കി, ആസക്തിയും ദ്വേഷവും പോലുള്ളവ ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ആനന്ദം ബ്രഹ്മാനുഭവം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ദൃശ്യാസമ്ഭവബോധേന രാഗദ്വേഷാദിതാനവമ് । തപ ഇത്യ് ഉച്യതേ ലോകേ ദൃശ്യദോഷസ് തു ദുഃഖകൃത്
ദൃശ്യങ്ങളുടെ അഭാവം മനസ്സിലാക്കി ആസക്തിയും ദ്വേഷവും പോലുള്ളവ ക്ഷയിക്കുന്നത് ലോകത്തിൽ തപസ്സായി അറിയപ്പെടുന്നു; ദൃശ്യങ്ങളിൽ യാഥാർത്ഥ്യം കാണുന്നത് ദു:ഖത്തിന് കാരണമാകുന്നു.
ദൃശ്യാസമ്ഭവബോധേ ഹി ജ്ഞാനം ജ്ഞേയസ്യ കഥ്യതേ । തദഭ്യാസേന നിര്വാണമ് ഇത്യ് അഭ്യാസോ മഹോദയഃ
ദൃശ്യമായതിന്റെ അസാധ്യത മനസ്സിലാകുമ്പോൾ, അറിയേണ്ടതിന്റെ ജ്ഞാനം ഉദയം ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ അഭ്യാസം തുടരുമ്പോൾ മോക്ഷം ലഭിക്കും. ഈ അഭ്യാസം വളരെ മഹത്തായതാണ്.
ഭവബഹുലനിശാനിതാന്തനിദ്രാ സതതവിവേകവിബോധവാരിസേകൈഃ । പ്രഗലതി ഹിമശീതലൈര് ഇവോച്ചൈഃ ശരദി മഹാമിഹികേവ ചേതസീതി
ഭ്രമയുടെ ഉറക്കം നിറഞ്ഞ ഈ ജന്മങ്ങളുടെ നീണ്ട രാത്രിയെ, നിരന്തരമായ വിവേകബോധത്തിന്റെ ശീതളമഴ പോലെ, മനസ്സിൽ പതിയെ പകർന്നു ചിതറിക്കുന്നു; ശരത്കാലത്തിലെ വലിയ മഞ്ഞ് ശീതളമായ മഴയിൽ ഉരുകുന്നതുപോലെ.
ഇത്യ് ഉക്തവത്യ് അഥ മുനൌ ദിവസോ ജഗാമ സായന്തനായ വിധയേ ഽസ്തമ് ഇനോ ജഗാമ । സ്നാതും സഭാ കൃതനമസ്കരണാ ജഗാമ ശ്യാമാക്ഷയേ രവികരൈശ് ച സഹാജഗാമ
മഹർഷി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ദിവസം വൈകിട്ട് എത്തി സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു. സഭയിലെ എല്ലാവരും നമസ്കാരം ചെയ്ത് കുളിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു. സൂര്യകിരണങ്ങളും അസ്തമയാകാശത്തിലേക്ക് അപ്രത്യക്ഷമായി.
ഇതി സങ്കഥനം കൃത്വാ തസ്യാം നിശി വരാങ്ഗനേ । സുപ്തേ പരിജനേ നൂനമ് അഥാന്തഃപുരമണ്ഡപേ
ഇങ്ങനെ സംഭാഷണം കഴിഞ്ഞ് ആ രാത്രിയിൽ, ആ മഹിള മനസ്സിലിരുന്നപ്പോൾ, എല്ലാ സേവകരും ഉറങ്ങുമ്പോൾ, അകത്തെ അരമനയിലെ മണ്ടപത്തിൽ—
ദൃഢാഖിലാര്ഗലദ്വാരഗവാക്ഷേ ദക്ഷചേതസീ । പുഷ്പപൂരണസുസ്ഫീതമാംസലാമോദമന്ഥരേ
എല്ലാ വാതിലുകളും ചവിട്ടുകളും ജനാലകളും ഉറപ്പായി അടച്ച മനസ്സിൽ, ജാഗ്രതയും സ്ഥിരതയും നിറഞ്ഞ മനസ്സിൽ, പുഷ്പങ്ങളുടെ സാന്ദ്ര സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതുപോലെ—
അമ്ലാനമാലാവസനശവപാര്ശ്വാസനസ്ഥിതേ । സകലാമലപൂര്ണേന്ദുവദനോദ്ദ്യോതിതാസ്പദേ
ചിരന്തനമായ പുഷ്പമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച കിടക്കയുടെ അരികിൽ ഇരുന്ന്, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ കറപ്പില്ലാത്ത സ്ത്രീമുഖങ്ങൾ പ്രകാശം പകരുന്ന സ്ഥലത്ത്—