വിനിദ്രസ്യ വിധൈര്യസ്യ സ്ഫുരതസ് സഹ പല്ലവൈഃ । മമ ദുഃഖാതിദൈര്ഘ്യേണ സാ വ്യതീയായ ശര്വരീ
ഉറക്കം കൂടാതെ, വിറയലോടെ, ഇലകളോടൊപ്പം ഞാനും വിറച്ച്, അതിയായ ദു:ഖത്തിൽ ആ രാത്രി നീണ്ടുപോയി.
തതസ് തിമിരലേഖാസു സഹ താരേന്ദുകൈരവൈഃ । മയീവാപദ്യമാനാസു മ്ലാനതാമ് അലസാനനൈഃ
ശബളമായ ഇരുട്ട് നക്ഷത്രങ്ങളോടും ചന്ദ്രനോടും കൂടെ അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, എന്റെ മുഖം മങ്ങിയും ക്ഷീണിച്ചും പോയി.
ശാമ്യന്തീഷു ച വേതാലക്ഷ്വേഡാസ്വ് അജനജങ്ഗലേ । സഹ ശീതാര്തിമദ്ദന്തപങ്ക്തിടാങ്കാരസീത്കൃതൈഃ
കാട്ടിൽ പിശാചുകളുടെ കൂക്കിളികൾ ശമിച്ചപ്പോൾ, തണുപ്പിൽ വിറയുന്നവരുടെ പല്ലുകൾ തമ്മിൽ അടിച്ച ശബ്ദവും ഒപ്പം കുറഞ്ഞു.
മാമ് അബന്തരനിര്മഗ്നം ഹസന്തീമ് ഇവ ദൃഷ്ടവാന് । അഹം പൂര്വാം ദിശം പ്രാതര് മധുപാനാരുണാമ് ഇവ
ഞാൻ അകത്തേക്ക് മുഴുകിയ നിലയിൽ, അവൾ എന്നെ പരിഹസിക്കുന്നതുപോലെ, രാവിലെ കിഴക്കേ ദിശയെ വീഞ്ഞ് കുടിച്ചവളെപ്പോലെ ചുവപ്പോടെ തിളങ്ങുന്നത് കണ്ടു.
ക്ഷണാദ് അജ്ഞ ഇവ ജ്ഞാനം ദരിദ്ര ഇവ കാഞ്ചനമ് । ദൃഷ്ടവാന് അഹമ് അര്കം ഖവാരണാരോഹണോന്മുഖമ്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, അജ്ഞാനിക്ക് ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും ദരിദ്രന് പൊന്നുകിട്ടുന്നതുപോലെയും, ആകാശത്തിന്റെ വാതിലിലേക്ക് ഉയരുന്ന സൂര്യനെ ഞാൻ കണ്ടു.
ഉത്ഥായ വാരവാണം ച തത ആസ്ഫോടിതം മയാ । ഹസ്തിചര്മ ഹരേണേവ സന്ധ്യാനൃത്താനുരാഗിണാ
അപ്പോൾ ഞാൻ എഴുന്നേറ്റു, സന്ധ്യാനൃത്തത്തിൽ ആസ്വാദനത്തോടെ, കരടി ചർമ്മത്തിൽ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതുപോലെ എന്റെ വാളം ഞാനടിച്ചു.
പ്രവൃത്തസ് താമ് അഹം സ്ഫാരാം വിഹര്തും ജങ്ഗലസ്ഥലീമ് । കാലോ ജഗത്കുടീം കല്പദഗ്ധഭൂതഗണാമ് ഇവ
അവിടെ ആ വിശാലമായ കാടിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ ഞാൻ പുറപ്പെട്ടു; സൃഷ്ടി നശ്വരമാകുമ്പോൾ കാലം ലോകത്തെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ.
ന കിഞ്ചിദ് ദൃശ്യതേ തത്ര ഭൂതം ജരഢജങ്ഗലേ । അഭിജാതോ ഗുണലവോ യഥാ മൂര്ഖശരീരകേ
അവിടെ, ആ പഴയ, ശൂന്യമായ കാടിൽ, ഒന്നും ജീവിച്ചിരുന്നില്ല—മണ്ടനായവന്റെ ശരീരത്തിൽ ഒരു ചെറിയ ഗുണം പോലും കാണാനാകാത്തതുപോലെ.
കേവലം വിഗതാശങ്കം ഷണ്ഡഭ്രമണചഞ്ചലാഃ । ചീചീകൂചീചീവചനാ വിഹരന്തി വിഹങ്ഗമാഃ
അവിടെ ഭയമില്ലാതെ ഇഷ്ടം പോലെ ചുറ്റി നടക്കുന്ന പക്ഷികൾ മാത്രം, സീസീ, കൂചീ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ഉരിയാടിക്കൊണ്ടിരുന്നതായിരുന്നു.
അഥാഷ്ടഭാഗമ് ആപന്നേ വ്യോമ്നോ ദിവസനായകേ । ശുഷ്കാവശ്യായലേശാസു സ്നാതാസ്വ് ഇവ ലതാസു ച
പിന്നീട് സൂര്യൻ ആകാശത്തിന്റെ എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം കയറിയപ്പോൾ, വള്ളികൾ ഉണങ്ങിയ പനിനീർ തുള്ളികൾ മാത്രം അവശേഷിച്ചപോലെയും, പുതിയതായി കുളിച്ചതുപോലെയും തോന്നി.
ഭ്രമതാത്ര മയാ ദൃഷ്ടാ ദാരികൌദനധാരിണീ । ഗൃഹീതാമൃതസത്കുമ്ഭാ ദാനവേനേവ മാധവീ
അവിടെ ഞാൻ ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ, അരി കൈയിൽ പിടിച്ച് അമൃതം നിറച്ച പൊൻകുമ്പം എടുത്ത് നിൽക്കുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിയെ ഞാൻ കണ്ടു; ദാനവൻ പിടിച്ച മാധവിയെപ്പോലെ.
തരത്താരകനേത്രാം താം ശ്യാമാമ് അധവലാമ്ബരാമ് । അഹമ് അഭ്യാഗതസ് തത്ര ശര്വരീമ് ഇവ ചന്ദ്രമാഃ
അവിടെ ഞാൻ കറുത്തവളും, മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെ കണ്ണുകളുള്ളവളും, വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചവളുമായ അവളോടു ചേർന്നു. അതെ, രാത്രിയിലേക്കു ചന്ദ്രൻ പോകുന്നതുപോലെ.
മഹ്യമ് ഓദനമ് ആശ്വ് ഏതദ് ബാലേ ബലവദാപദേ । ദേഹി ദീനാര്തിഹരണാത് സ്ഫാരതാം യാന്തി സമ്പദഃ
കുഞ്ഞേ, ഈ വലിയ കഷ്ടതയിൽ എനിക്ക് ഉടൻ ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവാ. ദുരിതത്തിൽ ആയിരിക്കുന്നവരുടെ ദു:ഖം നീക്കുമ്പോൾ സമ്പത്ത് വർദ്ധിക്കുന്നു.
ക്ഷുദ് അന്തര് ദഹതീയം മാം ബാലേ വൃദ്ധിമ് ഉപേയുഷീ । കൃഷ്ണസര്പീ പ്രസൂതേവ കോടരസ്ഥാ ജരദ്ദ്രുമമ്
കുഞ്ഞേ, എന്റെ ഉള്ളിൽ വിശപ്പ് വളർന്ന് ഒരു പഴയ മരത്തിന്റെ കുഴിയിൽ കറുത്ത പാമ്പ് കുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നതുപോലെ എന്നെ കത്തിക്കുന്നു.
യാച്ഞയാപി തയാ മഹ്യമ് ഇത്ഥം ദത്തം ന കിഞ്ചന । യത്നപ്രാര്ഥിതയാ ലക്ഷ്മ്യാ യഥാ ദുഷ്കൃതിനേ ധനമ്
ഞാൻ അപേക്ഷിച്ചിട്ടും അവൾ എനിക്ക് ഒന്നും തന്നില്ല. സമ്പത്ത് എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ദുഷ്ടർക്കു മാത്രമേ ഭാഗ്യവതിയാൽ ലഭിക്കൂവെന്നതുപോലെ.
കേവലം ചിരകാലേന മയ്യ് അത്യന്താനുഗാമിനി । ഷണ്ഡാത് ഷണ്ഡം നിപതതി ച്ഛായാഭൂതേ പുരസ്സ്ഥിതേ
നാളുകളോളം ഞാൻ അവളെ പിന്തുടർന്നപ്പോൾ, ഒടുവിൽ ഒരു നിഴൽ മുന്നിൽ വീഴുന്നതുപോലെ, അല്പം മാത്രം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
തയോക്തോ ഹാരകേയൂരിംശ് ചണ്ഡാലീം വിദ്ധി മാമ് ഇതി । രാക്ഷസീമ് ഇവ സുക്രൂരാം പുരുഷാശ്വഗജാനനാമ്
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഹാരവും കയ്യിലങ്കലും ധരിച്ച ഒരു ചണ്ടാളി എന്നെ നീ അറിയണം; ഞാൻ ഒരു ദാനവസ്ത്രിയേപ്പോലും, മനുഷ്യൻ, കുതിര, ആന എന്നിവയുടെ മുഖങ്ങളുള്ളവളും, അത്രയും ഭയങ്കരയുമാണ്.'
രാജന് യാചനമാത്രേണ മത്തോ നാപ്നോഷി ഭോജനമ് । ഗ്രാമ്യാദ് അനഭിജാതേഹാത് സൌജന്യമ് ഇവ സുന്ദര
രാജാവേ, വെറും ചോദിച്ചാൽ എനിക്ക് നിന്നു ഭക്ഷണം കിട്ടില്ല; അതുപോലെ, ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തു ജനിച്ചവരിൽ യഥാർത്ഥ ഉന്നതത്വം കാണാനാവില്ല.
ഇത്യ് ഉക്തവത്യാ ഗച്ഛന്ത്യാ സ്ഖലന്ത്യേവ പദേ പദേ । കുഞ്ജകേഷു നിമജ്ജന്ത്യാ ലീലാവനതയോദിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൾ ഓരോ കാൽവയ്പ്പിലും തടങ്ങി, കാടുകളിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടു, കളിയോടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അകന്നുപോയി.
ദദാനി ഭോജനമ് ഇദം ഭര്താ ഭവസി ചേന് മമ । ലോകോ നോപകരോത്യ് അര്ഥം സാമാന്യസ് സ്നിഗ്ധതാം വിനാ
നീ എന്റെ ഭർത്താവായാൽ ഞാൻ ഈ അന്നം നൽകാം; പരസ്പര സ്നേഹമില്ലാതെ ലോകത്തിൽ ആരും ആര്ക്കും ഉപകാരമൊന്നും ചെയ്യാറില്ല.
വാഹയത്യ് അത്ര മേ ദാന്താന് ഉഡ്ഡാരേ പുക്കസഃ പിതാ । ശ്മശാന ഇവ വേതാലഃ ക്ഷുധിതോ ധൂലിധൂസരഃ
ഇവിടെ എന്റെ അച്ഛൻ, ഒരു പുക്കസൻ, ഈ ദയയുള്ളവരെ കൊല്ലാൻ കൊണ്ടുപോകുന്നു; അവൻ ശ്മശാനത്തിലെ പിശാചുപോലെ വിശന്നും പൊടിപൊടിയായി കിടക്കുന്നു.
തസ്യേദമ് അന്നം ഭവതി ഭര്തൃത്വേ ദീയതേ സ്ഥിതേ । പ്രാണൈര് അപി ഹി സമ്പൂജ്യാ വല്ലഭാഃ പുരുഷാ യതഃ
ഭർത്താവായി നിൽക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ഈ അന്നം അവന് നൽകൂ; പ്രിയപ്പെട്ട പുരുഷന്മാരെ ജീവൻകൊടുത്തും ആദരിക്കേണ്ടതാണല്ലോ.
അഥോക്താ സാ മയാ ഭര്താ ഭവാമി തവ സുവ്രതേ । കേനാപദി വിചാര്യന്തേ വര്ണധര്മകുലക്രമാഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'സദ്ഭാവനയുള്ളവളേ, ഞാൻ നിന്റെ ഭർത്താവാകാം; കഷ്ടകാലത്ത് വർണ്ണം, ധർമ്മം, കുടുംബം തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ആരും നോക്കാറില്ല.'
തതസ് തയൌദനാദ് അര്ധം മഹ്യമ് ഏകം സമര്പിതമ് । മാധവീവാമൃതാദ് അര്ധമ് ഇന്ദ്രായാഗ്നിമതേ പുരാ
അവൾ ആ അന്നത്തിൽ പാതി എനിക്ക് നൽകി, മാധവിയുടെ അമൃതത്തിൽ പാതി ഇന്ദ്രനും അഗ്നിക്കും നൽകിയതുപോലെ.
ജമ്ബൂഫലരസഃ പീതസ് സ ഭുക്തഃ പുക്കസൌദനഃ । വിശ്രാന്തം ച മയാ തത്ര മോഹാപഹൃതചേതസാ
ജാമ്പൂഫലത്തിന്റെ രസം കുടിച്ചശേഷം, പുക്കസന്റെ അന്നം ഞാൻ കഴിച്ചു; അവിടെ ഞാൻ വിശ്രമിച്ചു, മനസ്സ് മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി.
മാം തഡാകമ് ഇവാപൂര്യ സാ പ്രാവൃട്ശ്യാമലാ ഗതാ । ഹസ്തേന സമുപാദായ പ്രാണം ബഹിര് ഇവ സ്ഥിതമ്
പ്രാവൃട്ട് മേഘംപോലെ ഇരുണ്ട അവൾ, ഒരു തടാകം നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ എന്നെ നിറച്ചു; കൈപിടിച്ച്, ജീവൻ പുറത്തുള്ളതുപോലെ എനിക്ക് നിന്നു എടുത്തു.
ദുരാകൃതിം ദുരാരമ്ഭമ് ആസസാദ ഭയപ്രദമ് । പിതരം പീവരാകാരമ് അവീചിമ് ഇവ ശാസനാ
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപവും ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തിയും ഉള്ള, ശിക്ഷയുടെ നരകമായ അവീചിപോലുള്ള, കൊഴുത്ത ശരീരമുള്ള എന്റെ അച്ഛനെ അവൾ കണ്ടുമുട്ടി.
തയാ മദനുഷങ്ഗിണ്യാ സ്വാര്ഥസ് തസ്മൈ നിവേദിതഃ । മാതങ്ഗായ ഭ്രമര്യേവ നിസ്സ്വനേനാലിലഗ്നയാ
എന്നോട് പ്രേമം പുലർത്തിയ അവൾ, തന്റെ ആഗ്രഹം അവന് സമർപ്പിച്ചു. ഒരു തേനീച്ച, ശബ്ദമില്ലാതെ ആനയിൽ ചേർന്ന് ഇരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയായിരുന്നു അതു.
സ തസ്യാ ബാഢമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ദിനാന്തേ സമുപസ്ഥിതേ । മുമോച ദാന്താവ് ആബദ്ധൌ കൃതാന്തഃ കിങ്കരാവ് ഇവ
അവൻ അവളോട് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു. ദിവസം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മരണദൂതന്മാരെപ്പോലെ പല്ലുകളിൽ പിടിച്ചിരുത്തിയ ഞങ്ങളെ അവൻ വിട്ടയച്ചു.
നീഹാരാഭ്രകഡാരാസു ദിക്ഷു പ്രോദ്ധൂലിതാസ്വ് ഇവ । വേതാലവദ് വനാത് തസ്മാദ് ദിനാന്തേ ചലിതാ വയമ്
ദിവസം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ആ കാടിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ പുറപ്പെട്ടു. മൂടൽമഞ്ഞും മേഘങ്ങളും കാറ്റിൽ പറക്കുന്നപോലെ, ഭൂതങ്ങൾപോലെ ഞങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ചിതറിപ്പോയി.