ଯୋଗଵାସିଷ୍ଠଃ

ତତୋ ଵସିଷ୍ଠପ୍ରମୁଖାସ୍ ସର୍ଵ ଏଵ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ସ୍ଵାଗତାଦିକ୍ରମେଣୈନଂ ପୂଜଯାମ୍ ଆସୁର୍ ଆଦୃତାଃ

ତାପରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉଚିତ ଆଦର ଓ ସ୍ୱାଗତ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।

ଅଶଙ୍କିତୋପନୀତେନ ଭାସ୍ଵତା ଦର୍ଶନେନ ତେ । ସାଧୋ ସ୍ଵନୁଗୃହୀତାସ୍ ସ୍ମୋ ରଵିଣେଵାମ୍ବୁଜାକରାଃ

ହେ ମହାନ, ଆପଣଙ୍କର ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଛୁ, ଯେପରି ରବିଙ୍କ ଆଲୋକରେ ପଦ୍ମଗୁଛି ଖୁସି ହୁଏ।

ଯଦ୍ ଅନାଦି ଯଦ୍ ଅକ୍ଷୁବ୍ଧଂ ଯଦ୍ ଅପାଯଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ତଦ୍ ଆନନ୍ଦସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନାନ୍ ମୁନେ

ଯାହାର ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ଯାହା ଅଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଯାହାର କ୍ଷୟ ନାହିଁ, ସେଇ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖ ଆମେ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଇଛୁ, ହେ ମୁନି।

ଅଦ୍ଯ ଵର୍ତାମହେ ନୂନଂ ଧର୍ମ୍ଯାଣାଂ ଧୁରି ଧର୍ମତଃ । ଭଵଦାଗମନସ୍ଯେମେ ଯଦ୍ ଵଯଂ ଲକ୍ଷ୍ଯତାଂ ଗତାଃ

ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମେ ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଇଛୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଆମ ପାଇଁ ହେବା ଧର୍ମର ଫଳ।

ଏଵଂ ପ୍ରକଥଯନ୍ତୋ ଽତ୍ର ରାଜାନୋ ଽଥ ମହର୍ଷଯଃ । ଆସନେଷୁ ସଭାସ୍ଥାନମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ସମୁପାଵିଶନ୍

ଏପରି ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ, ରାଜାମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସଭାରେ ନିଜ ଆସନରେ ବସିଲେ।

ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜ୍ଵଲିତଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଭୀତସ୍ ତମ୍ ଋଷିମ୍ ଆଗତମ୍ । ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ରାଜା ସ୍ଵଯମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍

ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଏକ ଭୟଭିତ ଋଷି ଆସୁଛନ୍ତି, ତେବେ ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ସ୍ୱୟଂ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ।

ସ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯାର୍ଘ୍ଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତଂ ରାଜାନଂ ପର୍ଯପୂଜଯତ୍

ସେ ରାଜାଙ୍କ ହାତରୁ ଶାସ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

ସ ରାଜ୍ଞା ପୂଜିତସ୍ ତେନ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନସ୍ ତଦା । କୁଶଲଂ ଚାପ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛନ୍ ନରାଧିପମ୍

ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ, ମୁନି ଖୁସିରେ ଅନ୍ନଦାନ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ଵସିଷ୍ଠେନ ସମାଗମ୍ଯ ପ୍ରହସ୍ଯ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ । ଯଥାର୍ହଂ ଚାର୍ଚଯିତ୍ଵୈନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛାନାମଯଂ ତତଃ

ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହିତ ମିଳି, ସେ ମହାମୁନି ହସି ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

କ୍ଷଣଂ ଯଥାର୍ହମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ସମେତ୍ଯ ଚ । ତେ ସର୍ଵେ ହୃଷ୍ଟମନସୋ ମହାରାଜନିଵେଶନେ

ଏକାପରେକା ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ କରି, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହେଲେ ଏବଂ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଯଥୋଚିତାସନଗତା ମିଥସ୍ ସଂଵୃଦ୍ଧତେଜସଃ । ପରସ୍ପରେଣ ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ ସର୍ଵେ ଽନାମଯମ୍ ଆଦରାତ୍

ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଆସନରେ ବସି, ପରସ୍ପର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବଢ଼ାଇଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏକାପରେକା ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ଉପଵିଷ୍ଟାଯ ତସ୍ମୈ ସ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଯ ଧୀମତେ । ପାଦ୍ଯମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ଗାଶ୍ ଚୈଵ ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ବସିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଦଧୋଇ ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଗାଁ ବାରମ୍ବାର ଦାନ କଲେ।

ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଵିଧିଵଦ୍ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମ୍ ଅଭାଷତ । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଯତୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ପ୍ରୀତମନା ନୃପଃ

ବିଧିମତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ରାଜା ହସି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ମନେ ହାତ ଜୋଡି ଏହି କଥା କହିଲେ।

ଯଥାମୃତସ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଯଥା ଵର୍ଷମ୍ ଅଵର୍ଷକେ । ଯଥାନ୍ଧସ୍ଯେକ୍ଷଣପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଭଵଦାଗମନଂ ତଥା

ଯେପରି ଅମୃତ ମିଳିଲେ, ଯେପରି ଅବର୍ଷାରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଲେ, ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନ ମୋ ପାଇଁ।

ଯଥେଷ୍ଟଧନସମ୍ପର୍କଃ ପୁତ୍ରଜନ୍ମାପ୍ରଜାଵତଃ । ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟାର୍ଥଲାଭଶ୍ ଚ ଭଵଦାଗମନଂ ତଥା

ଯେପରି ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ମିଳିଲା, ନିରସନ୍ତାନଙ୍କୁ ପୁଅ ହେଲା, କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ଜିନିଷ ଜାଗ୍ରତରେ ମିଳିଲା, ସେପରି ଆପଣଙ୍କର ଆସିବା।

ଯଥେପ୍ସିତେନ ସଂଯୋଗ ଇଷ୍ଟସ୍ଯାଗମନଂ ଯଥା । ପ୍ରଣଷ୍ଟସ୍ଯ ଯଥା ଲାଭୋ ଭଵଦାଗମନଂ ତଥା

ଯେପରି ଇଚ୍ଛାକୃତ ବସ୍ତୁ ସହିତ ମିଳନ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କର ଆସିବା, କିମ୍ବା ହରାଇଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ଫେରି ପାଇବା, ସେପରି ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନ।

ଯଥା ହର୍ଷୋ ନଭୋଗତ୍ଯା ମୃତସ୍ଯ ପୁନର୍ ଆଗମାତ୍ । ତଥା ତ୍ଵଦାଗମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ମହାମୁନେ

ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଯିବାରୁ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ, କିମ୍ବା ମୃତ ଭାବିଥିବା ଜଣେ ଫେରି ଆସିଲେ ଯେମିତି ଖୁସି ହୁଏ, ସେପରି ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାମୁନି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରୁଛି।

ବ୍ରହ୍ମଲୋକନିଵାସୋ ହି କସ୍ଯ ନ ପ୍ରୀତିମ୍ ଆଵହେତ୍ । ମୁନେ ତଵାଗମସ୍ ତଦ୍ଵତ୍ ସତ୍ଯମ୍ ଏଵ ବ୍ରଵୀମି ତେ

ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବସିଥାଏ, ତାଙ୍କର ସାନିଧ୍ୟରେ କିଏ ଖୁସି ହେବେ ନାହିଁ? ମୁନି, ଆପଣଙ୍କର ଆସିବା ଏହିପରି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।

କଶ୍ ଚ ତେ ପରମଃ କାମଃ କିଂ ଚ ତେ କରଵାଣ୍ଯ୍ ଅହମ୍ । ପାତ୍ରଭୂତୋ ଽସି ମେ ଵିପ୍ର ପ୍ରାପ୍ତଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ

ଆପଣଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଇଚ୍ଛା କଣ? ମୁଁ କଣ କରିଦେବି? ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋ ପାଖରେ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଅତି ଧାର୍ମିକ ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି।

ପୂଜ୍ଯୋ ରାଜର୍ଷିଶବ୍ଦେନ ତପସା ଦ୍ଯୋତିତପ୍ରଜଃ । ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିତ୍ଵମ୍ ଅନୁ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଽସି ଭଗଵନ୍ ମମ

ତୁମେ ରାଜା ଓ ଋଷି ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ, ତୁମର ତପସ୍ୟାର ଆଲୋକରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମଋଷି ପଦବୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ପୂଜ୍ୟ।

ଗଙ୍ଗାଜଲାଭିଷେକେଣ ଯଥା ପ୍ରୀତିର୍ ଭଵେନ୍ ମମ । ତଥା ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ ପ୍ରୀତିର୍ ଅନ୍ତଶ୍ ଶୀତଯତୀଵ ମାମ୍

ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେପରି ମୋର ମନେ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ, ସେପରି ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ ମୋର ମନ ଶିତଳ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।

ଵିଗତେଚ୍ଛାଭଯକ୍ରୋଧୋ ଵୀତରାଗୋ ନିରାମଯଃ । ଇଦମ୍ ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯଦ୍ ଭଵାନ୍ ମାମ୍ ଉପାଗତଃ

ଇଚ୍ଛା, ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତ, ରାଗ ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖ ରହିତ ତୁମେ— ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ, ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।

ଶୁଭକ୍ଷେତ୍ରଗତଂ ଚାହମ୍ ଆତ୍ମାନମ୍ ଅପକଲ୍ମଷମ୍ । ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ଇଵୋନ୍ମଗ୍ନଂ ଵେଦ୍ମି ଵେଦ୍ଯଵିଦାଂ ଵର

ମୁଁ ଆପଣକୁ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଭୂମିରେ, ଦୋଷ ରହିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯେପରି ଜଳରେ ଡୁବିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେଖାଯାଏ, ହେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ସାକ୍ଷାଦ୍ ଇଵ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମେ ତଵାଭ୍ଯାଗମନଂ ମତମ୍ । ପୂତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅନୁଗୃହୀତୋ ଽସ୍ମି ତଵାଭ୍ଯାଗମନାନ୍ ମୁନେ

ତୁମର ଆଗମନକୁ ମୁଁ ଏମିତି ଭାବୁଛି, ଯେପରି ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଆସିବାରୁ ମୁଁ ପବିତ୍ର ଏବଂ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।

ତ୍ଵଦାଗମନପୁଣ୍ଯେନ ସାଧୋ ଯଦ୍ ଅନୁରଞ୍ଜିତମ୍ । ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଜୀଵିତଂ ତତ୍ ସୁଜୀଵିତମ୍

ତୁମର ଆଗମନର ପୁଣ୍ୟରେ, ହେ ସାଧୁ, ମୋର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ। ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଏହି ଜୀବନ ତଥାପି ଭଲ ହେଲା।

ତ୍ଵାମ୍ ଇହାଭ୍ଯାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ । ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ନମାମ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଦୃଷ୍ଟେନ୍ଦୁର୍ ଜଲଧିର୍ ଯଥା

ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଓ ଶିର ନମାଇ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଏ। ପରେ, ମୋ ମନରେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯେପରି ଜଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ଦେଖି ସମୁଦ୍ର ନମସ୍କାର କରେ।

ଯତ୍ କାର୍ଯଂ ଯେନ ଚାର୍ଥେନ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସି ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ । କୃତମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ତଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ମାନ୍ଯୋ ଽସି ହି ଭୃଶଂ ମମ

ମହାମୁନି, ତୁମେ ଯେଉଁ କାରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଯେଉଁ କାମ ପାଇଁ ଆସିଛ, ସେହି କାମକୁ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରି ଭାବିବା। କାରଣ, ମୋ ପାଖରେ ତୁମେ ବହୁତ ସମ୍ମାନିତ।

ସ୍ଵକାର୍ଯେଣ ଵିମର୍ଶଂ ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି କୌଶିକ । ଭଗଵନ୍ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଦେଯଂ ହି ତ୍ଵଯି ଯତ୍ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ

କୌଶିକ, ତୁମେ ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଭଗବନ୍, ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ ଆରମ୍ଭ କର, ସେଥିରେ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନାହିଁ।

କାର୍ଯସ୍ଯ ଚ ଵିଚାରଂ ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ଧର୍ମତଃ । କର୍ତା ଚାହମ୍ ଅଶେଷଂ ତେ ଦୈଵତଂ ପରମଂ ଭଵାନ୍

ତୁମେ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କାମ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରିବାକୁ ଉଚିତ। ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୁମର ସେବକ, ଆଉ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା।