ਯੋਗਵਾਸਿष੍ਠਃ

ਤਤ ਏਤੇ ਕਥੋਪਾਯਾ ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮੇਰੁਗਹਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਗ੍ਰ ਉਦਾਹृਤਾਃ

ਫਿਰ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਸਿਆਣੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਸੁਣਾਈਆਂ।

ਅਥਾਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਵਰਂ ਪੁਤ੍ਰ ਗृਹਾਣੇਤਿ ਸਮੁਵਾਚ ਮਹਾਸ਼ਯਃ

ਫਿਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।"

ਭਗਵਨ੍ ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਵਰੋ ऽਯਂ ਮੇ ऽਦ੍ਯ ਰੋਚਤੇ । ਯੇਨੇਯਂ ਜਨਤਾ ਦੁਃਖਾਨ੍ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ ਉਦਾਹਰ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਵਰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਣ।

ਗੁਰੁਂ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਮ੍ ਅਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਤੇਨੇਦਂ ਯਤ੍ ਸਮਾਰਬ੍ਧਂ ਰਾਮਾਯਣਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍

ਇੱਥੇ ਮਾਹਰ ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਮਾਇਣ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਜ੍ਞਾਤੇ ਨਰੋ ਮੋਹਾਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਤ੍ ਸਨ੍ਤਰਿष੍ਯਤਿ । ਸੇਤੁਨੇਵਾਮ੍ਬੁਧੇਃ ਪਾਰਮ੍ ਅਪਾਰਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਾ

ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਲ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਰਦ੍ਵਾਜਂ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਅਭ੍ਯਾਗਮਤ੍ ਸਮਂ ਤੇਨ ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਭੂਤਕृਤ੍

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।

ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਮ੍ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵਸ੍ ਸੋ ऽਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਨਾ ਮਯਾ । ਅਵੋਚਨ੍ ਮਾਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ

ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਧੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।

ਰਾਮਸ੍ਵਭਾਵਕਥਨਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਰਮੁਨੇ ਤ੍ਵਯਾ । ਨੋਦ੍ਯੋਗਸ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਾਜ੍ਯ ਆ ਸਮਾਪ੍ਤੇਰ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਤ੍

ਹੇ ਵਡੇ ਸੰਤ, ਰਾਮ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੰਮ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਛੱਡੀਂ।

ਜ੍ਞਾਤੇਨਾਨੇਨ ਲੋਕੋ ऽਯਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਸਾਰਸਙ੍ਕਟਾਤ੍ । ਸਮੁਤ੍ਤਰਿष੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪੋਤੇਨੇਵਾਸ਼ੁ ਸਾਗਰਾਤ੍

ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਕ੍ਤੁਂ ਤਵੈਤਮ੍ ਏਵਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਹਮ੍ ਆਗਤਵਾਨ੍ ਅਯਮ੍ । ਕੁਰੁ ਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਜਃ

ਇਹੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਤਿਆਰ ਕਰ—ਇਹ ਅਜਨਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ।

ਮਮ ਪੁਣ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮ੍ ਆਗਤਃ । ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਸ੍ ਤਰਙ੍ਗ ਇਵ ਵਾਰਿਣਃ

ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹਿਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਕ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਭਗਵਤ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮ੍ ਆਗਤਃ । ਪੁਨਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਭਰਦ੍ਵਾਜਮ੍ ਅਪृਚ੍ਛਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਯਾ ਧਿਯਾ

ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਜਦੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਉਥੇ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਕਿਮ੍ ਏਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਵਦਾਸ਼ੁ ਮੇ । ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਮੇ ऽਨਘ

ਭਰਦਵਾਜ਼, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨੇ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।

ਏਤਦ੍ ਉਕ੍ਤਮ੍ ਭਗਵਤਾ ਯਥਾ ਰਾਮਾਯਣਂ ਕੁਰੁ । ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਯਾਸ਼ੁ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਪੋਤਕਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨੌਕਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।

ਮਹ੍ਯਂ ਚ ਭਗਵਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਥਂ ਸਂਸਾਰਸਙ੍ਕਟੇ । ਰਾਮੋ ਵ੍ਯਵਹृਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਰਤਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਮਨਾਃ

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਭਰਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?

ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਸੀਤਾ ਚਾਪਿ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਰਾਮਾਨੁਯਾਯਿਨਸ੍ ਤੇ ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਧਿਯਃ

ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ?

ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਤਾਂ ਕਥਂ ਤੇ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਤਥੈਵਾਹਂ ਤਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤੋ ਜਨਤਯਾ ਸਹ

ਉਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਾਂ।

ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸਾਦਰਮ੍ । ਤਦਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਭੋਰ੍ ਆਜ੍ਞਾਮ੍ ਅਹਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਵਾਨ੍

ਜਦੋਂ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ', ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਯਥਾਪृष੍ਟਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਯੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹਮ੍ ਅਲਂ ਦੂਰੀਕਰਿष੍ਯਸਿ

ਸੁਣ ਪਿਆਰੇ ਭਰਦਵਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਭ੍ਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਤਥਾ ਵ੍ਯਵਹਰ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯਥਾ ਵ੍ਯਵਹृਤਸ੍ ਸੁਖੀ । ਸਰ੍ਵਾਸਂਸਕ੍ਤਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ

ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਐਸਾ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਨੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਭਰਤਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਸੀਤਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ ਤਥਾ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਤ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵੀ ਸਨ।

ਕृਤਾਸ੍ਥਸ਼੍ ਚਾਵਿਰੋਧਸ਼੍ ਚ ਬੋਧਪਾਰਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ । ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ऽष੍ਟੌ ਤਥੇਤਰੇ

ਜੋ ਢ੍ਰਿੜ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਨ।

ਘृष੍ਟਿਰ੍ ਵਿਕੁਨ੍ਤੋ ਭਾਮਸ਼੍ ਚ ਸਤ੍ਯਵਰ੍ਧਨ ਏਵ ਚ । ਵਿਭੀषਣਸ੍ ਸੁषੇਣਸ਼੍ ਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਤਥਾ

ਘ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ, ਭਾਮਾ, ਸਤ੍ਯਵਰਧਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਏਤੇ ऽष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ ਸਮਨੀਰਾਗਚੇਤਸਃ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ

ਇਹ ਅਠਾਈਂ ਜਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋ ਮਿਲਿਆ, ਉਹੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਏਭਿਰ੍ ਯਥਾ ਹृਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਗृਹੀਤਮ੍ ਉषਿਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਥਾ ਚੇਦ੍ ਵਰ੍ਤਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਮੁਕ੍ਤ ਏਵਾਸਿ ਸਙ੍ਕਟਾਤ੍

ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੇਣਾ, ਲੈਣਾ, ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਬਿਨਾ ਲਗਾਵ ਦੇ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।

ਅਪਾਰਸਂਸਾਰਸਮੁਦ੍ਰਪਾਤੀ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਯੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਉਦਾਰਸਤ੍ਤ੍ਵਃ । ਨ ਸ਼ੋਕਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਨ ਦੈਨ੍ਯਮ੍ ਏਤਿ ਗਤਜ੍ਵਰਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਃ

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਚੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਥਿਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਮ੍ ਆਦਿਤਃ । ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਖੀ ਯਥਾ

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਰਾਘਵ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬਣੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।

ਭ੍ਰਮਸ੍ਯ ਜਾਗਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜਾਤਸ੍ਯਾਕਾਸ਼ਵਰ੍ਣਵਤ੍ । ਅਪੁਨਸ੍ਸ੍ਮਰਣਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸਾਧੋ ਵਿਸ੍ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍

ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣਾ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।

ਦृਸ਼੍ਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤਾਭਾਵਬੋਧਂ ਵਿਨਾ ਤਨ੍ ਨਾਨੁਭੂਯਤੇ । ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕੇਨਚਿਨ੍ ਨਾਮ ਸ ਬੋਧੋ ऽਨ੍ਵਿष੍ਯਤਾਮ੍ ਅਤਃ

ਜਦ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਹੋਣੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕੋਈ ਉਹ ਗਿਆਨ ਲੱਭੇ।