मम देहवृक्षः दुर्बलस्वरूपः, उद्भूतवासनाजालमूलः, निःसारः च निरुत्साहः अस्ति, सः मम सुखस्य कारणं न भवति। अयं देहः अहंकारनाम्नः गृहीणः गृहः इव महान् अस्ति; सः पतति वा, स्थिरः तिष्ठति वा, तस्य स्थैर्यस्य मम किं प्रयोजनम्, हे महर्षे? अयं देहगृहः, यत्र इन्द्रियाणि गोसङ्घवत् स्थितानि, अन्तरालेषु चञ्चलतृष्णाः, सर्वाङ्गेषु रागदूषिताः, मम न रोचते। अयं देहगृहः, अस्थिपट्टिकसंघट्टनसंकीर्णः, अन्त्रपाशैः बद्धः, मम न रोचते। केशबन्धनैः प्रसारितः, रक्तरागेण लिप्तः, जरारजसा श्वेतितः, अयं देहगृहः मम न रोचते। क्रियाप्रकारैः निरन्तरं पूरितः, व्यर्थमोहनिष्ठितः, महान् असङ्गस्तम्भसमाश्रितः, अयं देहगृहः मम न रोचते। अयं देहगृहः, क्षुधातृष्णादुःखजनितनादैः प्रतिध्वनितः, सुखशय्यावत् प्रतिभाति, किन्तु व्यर्थतृष्णया दग्धदासी यत्र, सः मम न रोचते। इन्द्रियार्थोपकरणसञ्चयेन मलिनः, अज्ञानविषेण सिक्तः, अयं देहगृहः मम न रोचते। पादयोः गुल्फाधारः, जानुप्रतिष्ठः, शीर्षेण शिखरः, दीर्घकाष्ठबाहुभिः, अयं देहगृहः मम न प्रियः। हे ब्रह्मन्, नेत्रद्वारेण प्रकाशितः, बुद्धिक्रीडाङ्गणेन, चिन्ताकन्यया सहितः, अयं देहगृहः मम न प्रियः। शिरसि केशच्छदः छद्मवत्, कर्णौ शशाङ्कशिखरौ, दीर्घाङ्गुलयः प्राकारवत्, अयं देहगृहः मम न प्रियः। सर्वतो रोमावलिपट्टिकाः, रिक्तपीठपीठः च, अयं देहगृहः मम न प्रियः। नखास्थिनाभिप्रतिष्ठितः, अन्त्रकाष्ठान्तर्भूतः, वातनादविविधकारकः, अयं देहगृहः मम न प्रियः। नेत्ररन्ध्रैः सदा उन्मीलितः, श्वासवायोः प्रवेशनिष्क्रमणेन चञ्चलः, अयं देहगृहः मम न प्रियः। मुखद्वारं घोरं, वानरवद् जिह्वया व्याप्तम्, दन्तास्थिशकलैः दृश्यमानम्, अयं देहगृहः मम न प्रियः। त्वग्विलेपनलिप्तः, यन्त्रचेष्टया सदा चञ्चलः, कामकृत्तिकया मनः पुनः पुनः खन्यते, अयं देहगृहः मम न प्रियः। कदाचित् दीपस्मितप्रभया विराजते, कदाचित् प्रमोदेन शोभते, तथा अपि मांसगृहं मम न रोचते। सर्वरोगालयः, वलिपालितपुरम्, व्याधिवनं च अयं देहः मम न प्रियः। शून्यगुहासदृशः, इन्द्रियैः विक्षुब्धः, हृदयतमोगुल्मः, अयं देहवनं मम न रोचते। हे महर्षयः, यथा दुर्बलो जनः कीचके मग्नं गजं न उत्थापयेत्, तथा अहं अपि देहगृहं धारयितुं न समर्थः। किं वित्तेन, देहेन, इच्छया, प्रयासेन वा? अल्पदिनैः एव कालः सर्वं छिनत्ति। हे महर्षे, अयं देहः, रक्तमांसमयः, अन्तर्बहिः विनाशाय एव निश्चितः; किमत्र देहे रमणीयं स्यात्? मरणसमये देहः आत्मानं न अनुसरति; अतः, पितः, कः प्राज्ञः एतस्मिन् कृतघ्ने विश्वासं स्थापयेत्? मद्यपद्विपकर्णतटसङ्काशः, क्षणिकजलबिन्दुवत् दुर्बलः, अयं देहः माम् न परित्यजति, तेन अहम् एनं परित्यजामि। कोमलपत्रवत् वातेन कम्पमानः, कृशः, जीर्णः, स्वादुहीनः, कठोरः च अयं देहः न रोचते। दीर्घकालं भुक्त्वा पीत्वा च, सः कोमलपत्रवद् देहः प्रयत्नेन कृशः सन् नाशाय शीघ्रं धावति। सत्त्वासत्त्वमयः, सुखदुःखयोः पुनः पुनः अनुभवः, तत्त्वतः लज्जां न अनुभवति। दीर्घकालं ऐश्वर्यं भुक्त्वा, वित्ततेजसः सेवया अपि, देहः न महत्त्वं न स्थैर्यं प्राप्नोति—ततः किम् अस्य रक्षणेन? जराकाले जरणम्, मृत्युकाले मरणम्—अयं देहः न भेदं जानाति, भोक्तुर्दरिद्रस्य च समः। संसारसिन्धोः उदरे, तृष्णागुहायां, मूककूर्मवत् देहः निद्रायाम्, मुक्तिः समीपे अपि। पुनः पुनः दाहयोग्यकाष्ठवत् देहाङ्गानि संसारसागरे क्षिप्यन्ते; तेषु केचन पुरुषम् अवगच्छन्ति। दीर्घकालस्थितदुर्विपाकफलात्, विवेकिनः अस्मिन् मांसपिण्डे किञ्चित् कर्तव्यं न पश्यन्ति। यथा कर्दमे पतितः शीघ्रं जीर्णः भवति, तथा देहबकः अपि शीघ्रं गच्छति—कः, कथं वा, न जानाति। सर्वे देहकृत्याः निरर्थकाः; देहवायवः धूलिपथे गच्छन्ति, किन्तु कश्चन न पश्यति। हे भगवन्, वातस्य, दीपस्य, मनसः गमनागमनं ज्ञायते, न तु देहेषवेः। येषां आशाः देहेषु, लोकेषु वा, तेषां मोहमदिरापानिनां पुनः पुनः निन्दा अस्तु। ये स्थिरचित्ताः, ये मन्यन्ते—'नाहं देहः, न देहो मे, नाहम् एषः'—ते नराणां श्रेष्ठाः, हे महर्षे। मानापमानयोः, विविधकामसुखेषु च, ये दोषाः बहुलाः, ते केवलं देहबद्धं नरं बाधन्ते। आत्ममोहवञ्चनया, देहासक्त्याः शोभनाङ्गी मायाश्रीः अस्मान् मूढान् अकरोत्। सर्वो विवेकोऽपि, देहासक्त्यास्थितस्य, मिथ्याज्ञानवानरनेत्रवत्, पथि नीतः, हा, कियत् एकाकित्वं, कियत् दुःखम्!